Πέτρος Ιωαννίδης - Ηλίας Τσαουσάκης: Τι θα κρίνει τις επόμενες εκλογές;

Η ΝΔ φαίνεται να διατηρεί σημαντικό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις παρά τις κρίσεις που έχει αντιμετωπίσει στη θητεία της. Πώς το ερμηνεύετε;

Πέτρος Ιωαννίδης: Σε αυτό το προβάδισμα, κατά τη γνώμη μου, βασικό ρόλο έχουν παίξει οι ίδιες οι κρίσεις και η διαχείρισή τους. Η πρώτη φάση της πανδημίας όσον αφορά στο υγειονομικό κομμάτι, η πολιτική των επιδομάτων στη συνέχεια αλλά και τα ελληνοτουρκικά που και αυτά τα τελευταία χρόνια αποτελούν μια διαρκή κρίση για τη χώρα. Στην εξίσωση βέβαια οφείλουμε να βάλουμε και τη σύγκριση μεταξύ ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ, όπου το κυβερνών κόμμα υπερτερεί σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις.

Ηλίας Τσαουσάκης:  Έχοντας ήδη συμπληρώσει τρία χρόνια από τις εκλογές τις 7ης Ιουλίου 2019, έχουμε μια καθαρή εικόνα για το πώς κύλησαν τα πράγματα σε αυτή την περίοδο. Αν δει κανείς προσεκτικά τους διαχρονικούς δείκτες, εύκολα θα διαπιστώσει ότι οι αλλεπάλληλες κρίσεις, με χρονικό επίκεντρο το 2020, δημιούργησαν ένα ισχυρό επιπρόσθετο πολιτικό κεφάλαιο στην κυβέρνηση που, παρά τη φθορά του με το πέρασμα του χρόνου, φάνηκε ικανό να διατηρήσει αυτή τη διακριτή δημοσκοπική διαφορά ανάμεσα στο πρώτο και στο δεύτερο κόμμα. Σε αυτή την κατάσταση συνέβαλε και η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ, όχι μόνο να παράξει συγκροτημένο αντιπολιτευτικό λόγο, αλλά κυρίως να κατανοήσει τα βαθύτερα αίτια της ήττας του και να προχωρήσει στις απαιτούμενες στρατηγικές αλλαγές. Έχασε πολύτιμο χρόνο και αυτό το πληρώνει εξακολουθητικά.

Οι εκλογές απομακρύνονται. Ποιον ευνοεί περισσότερο το να γίνουν στο τέλος της τετραετίας;

Πέτρος Ιωαννίδης: Τα στοιχεία δείχνουν ότι, αν είχαμε εκλογές τον Σεπτέμβριο, η ΝΔ λογικά θα είχε σαφές προβάδισμα στην πρώτη αναμέτρηση και πιθανότατα θα φλέρταρε με την αυτοδυναμία στη δεύτερη. Από την άλλη το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ έχει ακόμα υψηλά ποσοστά, τα οποία όμως παρατηρούμε ότι έχουν μια αργόσυρτη πλαγιοκαθοδική τάση όσο περνάει ο καιρός. Με αυτή την έννοια ο βασικός ευνοημένος στο ενδεχόμενο να γίνουν οι εκλογές στο τέλος της τετραετίας είναι ο ΣΥΡΙΖΑ γιατί του δίνεται χρόνος να επανατοποθετηθεί στη σκακιέρα. Φτάνει όμως να ασκήσει προγραμματική και όχι «θυμωμένη» αντιπολίτευση. Θα το κάνει;

Ηλίας Τσαουσάκης: Στην πολιτική δεν υπάρχουν βεβαιότητες, ιδίως τώρα, σε μια περίοδο αλλεπάλληλων κρίσεων όπως αυτή που διανύουμε. Κανείς δεν μπορεί να μιλήσει με ασφάλεια για το τι θα γίνει στο επόμενο διάστημα και πώς αυτή η περίοδος μέχρι τις εκλογές θα λειτουργήσει στο εκλογικό σώμα. Κάθε όμως πολιτική απόφαση, όπως αυτή των πρόωρων ή μη εκλογών, εμπεριέχει και ένα βαθμό ρίσκου. Γνωρίζουμε ότι έχουμε μπροστά μας ένα δύσκολο χειμώνα όπου η κυβέρνηση θα έχει να αναμετρηθεί με την ενεργειακή κρίση και το κύμα ακρίβειας. Ο τρόπος διαχείρισης αυτής της περιόδου θα είναι ένα από τα θέματα που θα κρίνουν και το τελικό αποτέλεσμα των εκλογών.

Πώς κρίνετε την πορεία του ΠΑΣΟΚ;

Πέτρος Ιωαννίδης: Οι μετρήσεις έδειξαν ένα εντυπωσιακό ξεκίνημα για τον Νίκο Ανδρουλάκη. Δεν ήταν μόνο η παραταξιακή μνήμη ενός μεγάλου κομματιού του εκλογικού σώματος, αλλά και η προσμονή για τη δημιουργία ενός νέου πόλου απέναντι στη ΝΔ και στον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό βέβαια από μόνο του δεν αρκεί για να κρατήσει «ψηλά» το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, ειδικά σε μια περίοδο ακραίας πόλωσης από μεριάς των δύο άλλων παικτών. Όπως δεν αρκεί η γενικόλογη επίκληση στη Σοσιαλδημοκρατία. Χρειάζονται σαφείς, ρεαλιστικές και προοδευτικές προτάσεις που θα γίνονται κατανοητές από το εκλογικό σώμα.

Ηλίας Τσαουσάκης: Η μεγάλη συμμετοχή στις εσωκομματικές διαδικασίες για την ανάδειξη του νέου αρχηγού δημιούργησε υψηλές προσδοκίες για το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. Λέγαμε από τότε ότι για να μπορέσει να κεφαλοποιηθεί αυτή η δυναμική θα πρέπει να δοθούν πειστικές απαντήσεις σε τρία βασικά ζητούμενα. Στον ιδεολογικό προσανατολισμό και την πολιτική ταυτότητα του χώρου, στη στρατηγική που θα ακολουθηθεί απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και στον ΣΥΡΙΖΑ και τέλος στην επανασύνδεση του χώρου με τα κοινωνικά στρώματα που παραδοσιακά έχει ισχυρές ιστορικές αναφορές. Και τα τρία παραπάνω θέματα ζητούν άμεσες απαντήσεις και ο χρόνος λειτουργεί πλέον πιεστικά για το ΠΑΣΟΚ.

Πιστεύετε ότι υπάρχει ενδεχόμενο αύξησης της δύναμης της ακροδεξιάς;

Πέτρος Ιωαννίδης: Ναι σε σχέση με τις εκλογές του 2019. Το ευτύχημα είναι ότι η ακροδεξιά είναι πολυδιασπασμένη αυτή τη στιγμή. Πέρα όμως από την όποια εκλογική καταγραφή, υπάρχει και κάτι ακόμα πιο σημαντικό κατά τη γνώμη μου: ότι ένα μικρό -αλλά όχι αμελητέο- ποσοστό συμπολιτών μας φλερτάρει με altright απόψεις. Και όσο τα δύο μεγάλα κόμματα δημιουργούν τοξικές πολώσεις, τόσο τελικά ρίχνουν νερό στον μύλο της ακροδεξιάς.

Ηλίας Τσαουσάκης: Η περίοδος της πανδημίας δημιούργησε κινητικότητα στον χώρο της ακροδεξιάς και στην Ελλάδα, όπως και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Η συνωμοσιολογία, τα αντιεμβολιαστικά κινήματα, ο λαϊκισμός που επανακάμπτει σε κάθε κρίση, είτε αυτή είναι οικονομική είτε είναι υγειονομική, ήταν τα βασικά εργαλεία για να δημιουργηθεί το κατάλληλο υπέδαφος για την επανατοποθέτηση της ακροδεξιάς και την επικαιροποίηση του πολιτικού της λόγου. Σε όλα τα παραπάνω έρχεται να προστεθεί και ο πόλεμος στην Ουκρανία που και αυτός αποτελεί «καύσιμη ύλη» του χώρου. Άρα σαφώς έχουμε μια διακριτή επανεμφάνιση, που μένει να φανεί πώς θα αποτυπωθεί τελικά στις κάλπες. Η πολυδιάσπαση όμως, όπως είπε και ο Πέτρος, μαζί με την έλλειψη φυσικής ηγεσίας, ενός προσώπου δηλαδή που θα συσπειρώσει τον ακροδεξιό χώρο, δεν δημιουργεί τις συνθήκες ενός διακριτού ρεύματος.

Τελικά τι θα κρίνει το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών, όποτε και αν γίνουν;

Πέτρος Ιωαννίδης: Το πώς θα περάσουμε τον δύσκολο χειμώνα που έρχεται, πώς δηλαδή θα διαχειριστεί η κυβέρνηση τα δύσκολα οικονομικά, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο θα πολιτευθούν ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ το διάστημα μέχρι τις εκλογές. 8-9 μήνες είναι μεγάλο χρονικό διάστημα σε μια τόσο ρευστή περίοδο. Η ΝΔ μπαίνει στην τελική ευθεία της εκλογικής χρονιάς με σαφές προβάδισμα, αλλά θα πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι οι ψηφοφόροι δεν είναι «μπετόν», όπως σε προηγούμενες δεκαετίες, και οι κομματικές ταυτίσεις είναι πάρα πολύ χαλαρές και εύθραυστες. Και φυσικά στις όποιες εκτιμήσεις θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη το ότι οι επόμενες εκλογές θα γίνουν με απλή αναλογική.

Ηλίας Τσαουσάκης: Έχουμε ήδη μπει σε μια παρατεταμένη περίοδο και τα βασικά διλλήματα των εκλογών ήδη διατυπώνονται και σε μεγάλο βαθμό καθορίζονται από τις εξελίξεις. Σταθερότητα ή παρατεταμένη αστάθεια, διαχείριση ικανότητας κρίσεων και φυσικά οικονομία θα είναι τα τρία πεδία που θα κρίνουν τελικά και τον νικητή των εκλογών.  Ειδικότερα για την οικονομία, θα είναι καθοριστικής σημασίας όχι μόνο η κρίσιμη διαχείριση του επόμενου διαστήματος όπως είπαμε και πριν, με το κύμα ακρίβειας να χτυπάει τα νοικοκυριά, αλλά και κατά πόσο θα μπορέσει να κρατήσει ζωντανή μια ελπίδα οικονομικής ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια.