Μπορεί η αντιπολίτευση να ρίξει την κυβέρνηση εάν παραιτηθεί;

Επανέρχεται τις τελευταίες ημέρες στο προσκήνιο -ιδίως ενόψει της επικείμενης ψηφοφορίας στη Βουλή για την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών- μια φαιδρή θεωρία σύμφωνα με την οποία η αξιωματική αντιπολίτευση έχει τη δυνατότητα να ρίξει την κυβέρνηση και να προκαλέσει γενικές εκλογές, εφόσον παραιτηθούν όλοι οι βουλευτές της, συμπεριλαμβανομένων των αναπληρωματικών.

Είναι ίσως προφανές στους περισσότερους, ακόμα και σε όσους δεν έχουν γνώση του Συντάγματος και των σχετικών νόμων, ότι κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν να ισχύει, καθώς έτσι θα μπορούσε όποτε ήθελε η αντιπολίτευση να ρίξει μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση πριν τη λήξη της θητείας της. Ωστόσο, λόγω της τεράστιας παραπληροφόρησης που κυριαρχεί σε αυτό το ζήτημα, αξίζει να περιγραφεί ακριβώς τι θα συνέβαινε, σύμφωνα με το Σύνταγμα και το νόμο, εάν οι βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης προχωρούσαν πράγματι σε μαζική παραίτηση.

Σύμφωνα με το άρθρο 104 του ΠΔ 26/2012, βουλευτικές έδρες που μένουν κενές για οποιονδήποτε λόγο κατά τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου σε κάποια εκλογική περιφέρεια, πληρώνονται από τους αναπληρωματικούς του ίδιου συνδυασμού στην ίδια εκλογική περιφέρεια. Στην περίπτωση που  δεν υπάρχουν αναπληρωματικοί ή αν αρνηθούν  να αναλάβουν καθήκοντα, τότε προκηρύσσονται αναπληρωματικές εκλογές, μόνο στις εκλογικές περιφέρειες, στις οποίες έμειναν κενές οι βουλευτικές έδρες.

Μάλιστα, το Σύνταγμα στο άρ. 53 παρ. 2 ορίζει ότι δεν γίνονται καν αναπληρωματικές εκλογές αν οι έδρες μείνουν κενές στο τελευταίο έτος της -τετραετούς- βουλευτικής περιόδου, αρκεί βεβαίως ο αριθμός των κενών εδρών να μην υπερβεί το ⅕ του όλου αριθμού των βουλευτών (δηλαδή τις 60 κενές έδρες σε σύνολο 300 εδρών). Η παραίτηση, επομένως, των 78 βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, καθώς και όλων των αναπληρωματικών βουλευτών της, το μόνο που θα προκαλούσε θα ήταν η διενέργεια αναπληρωματικών εκλογών αποκλειστικά και μόνο για να συμπληρωθούν οι έδρες που έμειναν κενές. Εν προκειμένω, και επειδή η ΝΔ έχει και βουλευτές που εξελέγησαν στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας, αναγκαστικά θα διεξαχθούν εκλογές σε όλη την επικράτεια, αλλά μόνο για τη συμπλήρωση των κενών εδρών.

Σε καμία περίπτωση, λοιπόν, η μαζική παραίτηση των βουλευτών της ΝΔ δεν θα προκαλούσε τη διενέργεια γενικών βουλευτικών εκλογών και σίγουρα δεν θα έριχνε την κυβέρνηση. Τα ίδια ακριβώς θα ίσχυαν ακόμη και στην περίπτωση παραίτησης περισσότερων βουλευτών, ή ακόμη και όλων των βουλευτών της αντιπολίτευσης. Γιατί, σύμφωνα με παραλλαγές της εν λόγω θεωρίας, δήθεν η Βουλή διαλύεται αν ο αριθμός των κενών εδρών υπερβεί τις 100, δηλαδή εάν μείνει η Βουλή με λιγότερους από 200 βουλευτές. Ούτε σε αυτή την περίπτωση, όμως, λήγει η βουλευτική περίοδος και βεβαίως δεν πέφτει η Κυβέρνηση.

Μάλιστα, ακόμη και αν η ΝΔ θριαμβεύσει στις αναπληρωματικές εκλογές που θα προκηρυχθούν συνεπεία της παραίτησης των βουλευτών της, με ποσοστά που προσεγγίζουν π.χ. το 50%, είναι απολύτως βέβαιο ότι θα χάσει μέρος της σημερινής κοινοβουλευτικής της δύναμης. Και αυτό γιατί, τουλάχιστον στις περιφέρειες στις οποίες μένουν περισσότερες από μία έδρες κενές, είναι βέβαιο ότι θα εκλεγούν βουλευτές και από το δεύτερο και από το τρίτο κόμμα. Άρα, αντί η παραίτηση να φέρει τα αποτελέσματα που επιθυμούν οι διάφοροι υποστηρικτές αυτής της ευφάνταστης θεωρίας, τελικά θα καταλήξει να ενισχύσει την κοινοβουλευτική δύναμη της κυβερνητικής πλειοψηφίας, αν όχι να δώσει και αυτοδυναμία στον ΣΥΡΙΖΑ!