Σχεδίαση για τη Μητροπολιτική Σαλονίκη

Στο πλαίσιο της προσπάθειας για την αναζωογόνηση του ιστορικού-εμπορικού κέντρου της πόλης, καθώς και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της Θεσσαλονίκης, ο δήμος πρέπει να αναλάβει την πρωτοβουλία κατάρτισης Σχεδίου Ολοκληρωμένων Αστικών Παρεμβάσεων (ΣΟΑΠ), όπως αυτό προβλέπεται από το Ν.2742/1999. Τα σχέδια αυτά συνιστούν το εργαλείο πολυτομεακού σχεδιασμού, για δυνατότητα χρηματοδότησης από τα διαρθρωτικά ταμεία και το ταμείο συνοχής.

Είναι σημαντικό να εκπονηθεί μια συνεκτική στρατηγική, που θα υπερβαίνει τα επί μέρους προγράμματα και έργα, ενώ η πρωτοβουλία αυτή πρέπει να λάβει χαρακτηριστικά σχεδίασης σε επίπεδο Π.Σ.Θ. Άλλωστε η εφαρμογή ολοκληρωμένων σχεδίων αστικής ανάπτυξης, αποτελεί πολιτική της Ε.Ε και συνιστά ζητούμενο για τα αναπτυξιακά προγράμματα που χρηματοδοτεί. Ολοκληρωμένα προγράμματα, τα οποία εντάσσονται σε ένα συνολικό σχεδιασμό του χώρου, έχουν στρατηγικό χαραχτήρα και προωθούν κατευθύνσεις του ρυθμιστικού σχεδίου, έχουν πολυτομεακό χαραχτήρα, λαμβάνοντας υπόψη οικονομικές-κοινωνικές- περιβαλλοντικές επιπτώσεις, έχουν δε μητροπολιτική εμβέλεια.

Τα θέματα ‘’συμπαγούς πόλης’’, τόνωσης κεντρικότητας, ανάδειξης νέων μορφών αστικότητας και κινητικότητας συνιστούν τα πολεοδομικά εργαλεία για αστική ανασυγκρότηση. Με αυτή την έννοια ορίζονται δυο ενότητες, που σχετίζονται με:

(Α) τη διερεύνηση των κοινωνικών, αναπτυξιακών και περιβαλλοντικών παραμέτρων και τη διαμόρφωση στρατηγικής αστικής παρέμβασης σε στοχευμένες περιοχές του Δήμου και ειδικότερα στην ευρύτερη κεντρική ζώνη. Οι περιοχές είναι αυτές που παρατηρούνται σύνθετα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα κι ποιότητας ζωής και με σύνθετες προκλήσεις πολεοδομικού χαραχτήρα, όπως αποσπασματικότητα αστικού ιστού, ασυμβατότητα χρήσεων, έντονος κυκλοφοριακός φόρτος, περιβαλλοντική υποβάθμιση.

Τα ζητούμενα είναι:

-η τόνωση της κεντρικότητας και ο περιορισμός της διάχυσης

-η ανάδειξη του αποθέματος σε γη και οικοδομή, για ανάπτυξη της οικοδομικής δραστηριότητας

-η επανάχρηση του κτιριακού αποθέματος

-ο περιορισμός χρήσης αυτοκινήτου, η βιώσιμη κινητικότητα, η δημιουργία δικτύων πράσινων χώρων

-η μεταστροφή της οικοδομικής δραστηριότητας προς τις αναπλάσεις

-η ανάπτυξη του συστήματος μεταφορών, με καθαρή ενέργεια

(Β) τη θεσμική και λειτουργική προετοιμασία για τη σύσταση ενός ειδικού Ταμείου Αστικής Ανάπτυξης για την Θεσσαλονίκη. Η διαδημοτική συνεργασία κάτω από μια εταιρική σχέση, είναι προαπαιτούμενο για την επιτυχή διεκδίκηση πόρων, στην επόμενη χρηματοδοτική περίοδο. Ας αναλογιστούμε την κρίσιμη κατάσταση του κέντρου της πόλης, την προώθηση της αναθεώρησης του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του δήμου, την έγκριση του νέου ρυθμιστικού σχεδίου για την αναζωογόνηση της μητροπολιτικής περιοχής και την κοινωνικοικονομική κατάσταση στη μητροπολιτική Θεσσαλονίκη.

Τα ζητούμενα είναι:

Η ανάπτυξη των καθαρών αστικών μεταφορών κι αντικατάσταση ρυπογόνων οχημάτων, η θαλάσσια συγκοινωνία, η ενεργειακή προσαρμογή κτιρίων κι οι παρεμβάσεις σε ολόκληρες συνοικίες-περιοχές που βρίσκονται σε πλήρη υποβάθμιση με χαρακτηριστικά ολοκληρωμένων αστικών αναπλάσεων, η διαχείριση των αστικών αποβλήτων σε επίπεδο Π.Σ.Θ, οι παρεμβάσεις βελτίωσης του αστικού περιβάλλοντος κι ανάπτυξης του πρασίνου (επανάχρηση στρατοπέδων, παραλιακό μέτωπο, υποβαθμισμένες- φθαρμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις που πρέπει να μεταβάλλουν χρήσεις, ιστορικό –εμπορικό κέντρο πόλης- ιστορικός τόπος…), η ανάπτυξη της πολιτιστικής ταυτότητας κι ανάδειξη της βυζαντινής Θεσσαλονίκης ,η υλοποίηση τοπικών σχεδίων και πρωτοβουλιών για την απασχόληση με ενεργοποίηση των Φορέων, η ανάπτυξη δραστηριοτήτων σε τομείς που ενσωματώνουν καινοτομία- νέες τεχνολογίες, η προώθηση πολιτικών για τις υποδομές εκπαίδευσης , υγείας, πρόνοιας κι η δημιουργία δικτύων κοινωνικών υπηρεσιών για άστεγους, φτωχούς.

Η κεντρική κυβέρνηση ας αναδιαρθρώσει το κράτος, ας αναπτυχθεί γρήγορα η περιφερειακή αυτοδιοίκηση, χωρίς προαπαιτούμενα και ας συναρθρωθεί επιτέλους, σε κάποιο βαθμό έστω, η μητροπολιτική αυτοδιοίκηση με δομές που ακριβώς θα υπηρετήσουν αυτούς τους στόχους προς όφελος των πολιτών.

Το σχέδιο αυτό δεν έχει ανάγκη από κεντρικές –κυβερνητικές επιβεβαιώσεις, στα εγκαίνια της ΔΕΘ, αν υπάρξουν οι αναγκαίες θεσμικές μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα. Ούτε υπουργεία Μακεδονίας για τη διαχείριση της μιζέριας. Καθαροί στόχοι με τοπική μητροπολιτική διακυβέρνηση και χρονικό προγραμματισμό.

Με άλλα λόγια οι άμεσες προοπτικές για βάσιμη υλοποίηση δράσεων είναι ζωτικής σημασίας για τη μητροπολιτική Θεσσαλονίκη και δεν επιδέχονται ματαιόδοξους χειρισμούς, με παλιά εργαλεία πελατειακών λογικών για κομματικές ενθυλακώσεις και τα τοιαύτα. Τέλειωσε ο χρόνος…