Τι αισθανθήκατε μετά την ομιλία Μητσοτάκη στη ΔΕΘ;

Η επικαιρότητα τρέχει. Ακούτε για αυτήν. Τώρα έχετε τη δυνατότητα να μιλήσετε για αυτήν. Κάθε εβδομάδα και για ένα διαφορετικό θέμα. Η Prorata θέτει κάθε Παρασκευή μία και μόνο ερώτηση για ένα θέμα επικαιρότητας στους εγγεγραμμένους στη λίστα ηλεκτρονικών διευθύνσεών της και παρουσιάζει κάθε Δευτέρα τις απαντήσεις τους στην Athens Voice. Αν επιθυμείτε και εσείς να εγγραφείτε στη λίστα της Prorata, πατήστε εδώ.

Η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ: πέραν από τον ετεροπροσδιορισμό;

«Τις εκλογές τις κερδίζουν ή τις χάνουν οι κυβερνήσεις», καταλήγει η σοφία της εκλογικής έρευνας. Οι ψηφοφόροι αξιολογούν, αντιδρούν, συναισθάνονται πρώτα έναντι της κάθε κυβέρνησης και στη συνέχεια, συναρτήσει της θέσης τους αυτής, στρέφουν το ενδιαφέρον τους προς την αξιωματική αντιπολίτευση, αρχικά, και προς τρίτα κόμματα, στη συνέχεια. Υπό αυτήν την έννοια, η ομιλία του Πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το περασμένο Σάββατο συγκέντρωσε την εντονότερη προσοχή του εκλογικού ακροατηρίου σε σύγκριση με την προχθεσινή ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο ίδιο πλαίσιο και με το ίδιο αντικείμενο.

Οι εκλογείς επιζητούσαν την πληροφορία για το περιεχόμενο, αλλά και την εικόνα, της ομιλίας Τσίπρα προκειμένου να θυμώσουν, να απογοητευτούν ή, λιγότεροι, να αισιοδοξήσουν, αλλά πάντως να προσδιοριστούν απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ. Η Ερώτηση της (περασμένης) Εβδομάδας κατέγραψε μεγάλα ποσοστά θυμού και απογοήτευσης έναντι της ομιλίας του Πρωθυπουργού. Αυτό είναι το πρώτο βήμα στη διαδικασία της απόφασης ψήφου, όμως εκκρεμεί ένα δεύτερο: η αξιολόγηση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. 

Η Ερώτηση (αυτής) της Εβδομάδας από την Prorata αποτύπωσε εμμέσως μια σχετική αδιαφορία του κοινού για την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη, καθώς κανένα από τα τρία συναισθήματα που μετρήθηκαν μεταξύ όσων ενημερώθηκαν για το περιεχόμενο της ομιλίας του αρχηγού της ΝΔ δε συγκέντρωσε υψηλά ποσοστά, δείγμα της μικρής απήχησης της ομιλίας. Περίπου ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους δήλωσε θυμό ή/και απογοήτευση και περίπου ένας στους τρεις δήλωσε αισιοδοξία. Η έκταση των αρνητικών συναισθημάτων ήταν προφανώς πιο περιορισμένη από την αντίστοιχη που καταγράφηκε την επομένη της ομιλίας Τσίπρα, ενώ και η έκταση της αισιοδοξίας ήταν εμφανώς μεγαλύτερη από αυτήν που αποτυπώθηκε στην περίπτωση Τσίπρα. Όμως το γεγονός ότι το άτυπο ισοζύγιο θετικών και αρνητικών συναισθημάτων είναι ουδέτερο μαρτυρά μάλλον την αδιαφορία του κοινού για την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φετινή ΔΕΘ.

Αξιοσημείωτο είναι μάλιστα ότι το νεότερο ηλικιακά κοινό κάτω των 34 ετών εξέφρασε θυμό και απογοήτευση για την παρουσία του αρχηγού της ΝΔ σε πολύ μεγαλύτερα ποσοστά από αυτά που εξέφρασε αισιοδοξία. Η αρνητική διάθεση της πλειοψηφίας της κοινής γνώμης έναντι του ΣΥΡΙΖΑ δε φαίνεται να μεταφράζεται σε θετική διάθεση έναντι της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το δεύτερο βήμα της διαδικασίας απόφασης ψήφου δε φαίνεται να έχει ολοκληρωθεί για ένα σημαντικό κομμάτι του εκλογικού σώματος, στοιχείο κομβικό για την τελική διαμόρφωση των συσχετισμών δυνάμεων των κομμάτων.

Γιατί δεν ολοκληρώνεται αυτό το δεύτερο βήμα της απόφασης; Η απάντηση βρίσκεται στην αδυναμία της ΝΔ να προσελκύσει τους ψηφοφόρους για θετικούς λόγους, δηλαδή για τις προτάσεις πολιτικής ή για τη νοοτροπία της. Την αδυναμία αυτή κατέγραψε η Prorata στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας καταγραφής των συναισθημάτων που περιγράφηκε παραπάνω. Πιο συγκεκριμένα, το ήμισυ των συμμετεχόντων ρωτήθηκαν –πριν από την παρακολούθηση της ομιλίας Μητσοτάκη– αν ο λόγος της Νέας Δημοκρατίας εστιάζει πρωτίστως στην καταδίκη της κυβερνητικής πολιτικής ή στην εξαγγελία των μέτρων και των πολιτικών που η ίδια θα εφαρμόσει στην περίπτωση που αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας. Το 49% απάντησε ότι η ΝΔ επικεντρώνεται στην καταδίκη του αντιπάλου της, ενώ μόλις το 15% απάντησε ότι επικεντρώνεται στην παρουσίαση της δικής της πρότασης και το 28% ότι κάνει και τα δύο. Θέλοντας να διερευνήσουμε την πιθανή θετική επίδραση της ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ στην κατανομή των απαντήσεων στην ίδια ερώτηση, θέσαμε το ερώτημα στο δεύτερο ήμισυ του δείγματος –σε αυτούς που δεν είχαν ερωτηθεί πριν– μετά από την παρακολούθηση της ομιλίας. Η κατανομή μεταβλήθηκε σημαντικά, καθώς το ποσοστό εκείνων που επέλεξαν ως κομβικό στοιχείο του λόγου της ΝΔ την καταδίκη της κυβέρνησης περιορίστηκε στο 30%, ενώ το ποσοστό εκείνων που επέλεξαν την εξαγγελία μέτρων και πολιτικών που θα ακολουθηθούν από μια διακυβέρνηση της ΝΔ αυξήθηκε στο 28%. Μια ομιλία με λεπτομερείς αναφορές σε μέτρα και αριθμούς προφανώς συνέβαλε στην κάλυψη του προσλαμβανόμενου ως σημαντικού προγραμματικού κενού στο λόγο της ΝΔ, παρότι ακόμα και την επομένη μιας τέτοιας ομιλίας είναι η καταδίκη της κυβέρνησης που προβάλλει ως η αιχμή του λόγου της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η αρνητικότητα του περιεχομένου του λόγου της ΝΔ δεν πρέπει να υποτιμάται ως παράγοντας ανάσχεσης των ροών από τον ΣΥΡΙΖΑ, ή και κόμματα του Κέντρου, προς αυτήν. Προφανές είναι ότι η χρήση του καταδικαστικού λόγου ως όπλου επικοινωνίας στην παρούσα συνθήκη είναι παραπάνω από επικίνδυνη.