Στην τελική ευθεία το Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης

Το Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης βρίσκεται στην τελική ευθεία, όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Με προϋπολογισμό 2.750.000 ευρώ και την προσθήκη επιπλέον παραμέτρων οι οποίες σχετίζονται, κυρίως, με τα σημεία επαφής του περιβάλλοντος χώρου με το κτήριο, τροποποιείται η οριστική μελέτη – η αρχιτεκτονική, η στατική και εκείνη των ηλεκτρομαγνητικών εγκαταστάσεων - στο Μουσείο, διατηρώντας, όμως, ορατά και επισκέψιμα τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που αποκαλύφθηκαν.

Η μελέτη για το Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης ακολουθεί δύο άξονες:

α) την αποκατάσταση του παλαιού κελύφους του βιομηχανικού διατηρητέου κτηρίου του παλαιού εργοστασίου ΧΥΜΟΦΙΞ προκειμένου να συμπεριλάβει τις λειτουργίες του Νέου Μουσείου

β) την προσθήκη, κατ' επέκταση διωρόφου κτηρίου με υπόγειο, ώστε το κτηριακό συγκρότημα να καλύπτει το σύνολο των λειτουργιών ενός σύγχρονου μουσείου, καθολικά προσβάσιμου.

Αναβαθμίζεται περισσότερο η πολιτιστική ταυτότητα της πόλης

Στην αρχιτεκτονική προσέγγιση δόθηκε έμφαση στη διατήρηση και ανάδειξη της κύριας όψης του κτηρίου - μνημείου του βιομηχανικού συγκροτήματος της ΧΥΜΟΦΙΞ, το οποίο διασώζει τις αρχές του σχεδιασμού του κτηρίου (1957) από τον αρχιτέκτονα Τάκη Ζαννέτο και στη διατήρηση του εσωτερικού του κτηρίου, ώστε να υπενθυμίζει τον βιομηχανικό του χαρακτήρα. Ταυτόχρονα, επιτυγχάνεται η διατήρηση και η καλύτερη δυνατή θέαση των αρχαιοτήτων που αποκάλυψε η ανασκαφική έρευνα, εντός του περιγράμματος του υπογείου του νέου κτηρίου.

Το Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων υποδομών πολιτισμού - ολική αναβάθμιση του Παλαιού Αρχαιολογικού Μουσείου Σπάρτης και αποκατάσταση της «οικίας της Ευρώπης» - αναβαθμίζει περαιτέρω την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης αναδεικνύοντας, με τρόπο σύγχρονο, το εξαιρετικά σημαντικό πολιτιστικό της απόθεμα, συμβάλλοντας συγχρόνως στην προώθηση και εμπέδωση ενός νέου, βιώσιμου αναπτυξιακού προτύπου για τη Λακεδαίμονα με επίκεντρο τον πολιτισμό».

Η ιστορία του εργοστασίου της ΧΥΜΟΦΙΞ

Το Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο χωροθετείται εντός του αρχαιολογικού χώρου της Σπάρτης, σε οικόπεδο έκτασης άνω των 20 στρεμμάτων, στο βόρειο άκρο της πόλης. Στη βάση των εγκεκριμένων μελετών, αξιοποιείται το ακίνητο του π. εργοστασίου ΧΥΜΟΦΙΞ, του οποίου το κυρίως κτήριο - χωρίς τα προσκτίσματα - έχει χαρακτηρισθεί μνημείο.

Πρόκειται για αντιπροσωπευτικό δείγμα βιομηχανικού κτηρίου του μοντέρνου κινήματος. Το έτος 1959 κατασκευάσθηκε το διώροφο και τριώροφο τμήμα του κτηρίου, δύο χρόνια αργότερα η μονώροφη επέκτασή του και στη συνέχεια έγινε η επέκτασή του σε μορφή προστεγάσματος. Το 2005, το ΥΠΠΟΑ αγόρασε το ακίνητο από την Εθνική Τράπεζα για τη χωροθέτηση του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Σπάρτης. Το 2020 εγκρίθηκε η αρχιτεκτονική προμελέτη που περιελάμβανε το χαρακτηρισμένο ως μνημείο κτήριο του εργοστασίου ΧΥΜΟΦΙΞ, καθώς και νέες επεκτάσεις, σε επαφή με το μνημείο.

Τα ευρήματα της αρχαιολογικής έρευνας

Στο πλαίσιο της ανασκαφικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε στο υπόγειο του Νέου Μουσείου, σε συνολική έκταση 1.350 τ.μ., ήλθε στο φως ένας αδιατάρακτος, εκτεταμένος ορίζοντας χρήσης, της ύστερης αρχαϊκής και κλασικής περιόδου όπως και σημαντικά αρχιτεκτονικά λείψανα μεταξύ των οποίων κατασκευή με σειρά ορθογωνικών και τετράγωνων κροκαλοπαγών βάσεων κιόνων ή πεσσόσχημων στηριγμάτων, που πρέπει να ανήκουν σε ένα σημαντικό δημόσιο κτήριο, εντός αμιγώς αρχαϊκού στρώματος, σε διάταξη σχήματος Π. Σε σχέση με την αρχική μελέτη και εξ αιτίας των αρχαιοτήτων επήλθαν τροποποιήσεις που αφορούν κυρίως στα σημεία επαφής του περιβάλλοντος χώρου με το ίδιο το κτήριο, στη δυτική και βόρεια πλευρά και εν μέρει στην νότια.