Larry Sanger: Ο συνιδρυτής της διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας Wikipedia, η αποχώρησή του και η σπουδαιότητα της «ουδέτερης» ενημέρωσης
«Aν οι κύριες πηγές πληροφοριών παρουσιάζουν όλες την ίδια αφήγηση, η ελευθερία επιλογής γίνεται σε μεγάλο βαθμό θεωρητική», προειδοποιεί ο Larry Sanger, συνιδρυτής της Wikipedia, ο οποίος αποκλείστηκε από τη δημοφιλή διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια τον περασμένο Ιούνιο. Ο Larry Sanger δεν έχει πλέον δικαίωμα να επεξεργαστεί ούτε ένα κόμμα στα λήμματα της Wikipedia.
O Sanger ήθελε να δημιουργήσει το WikiProject Intellectual Diversity, μια ομάδα που θα εξέφραζε μη αριστερές, θρησκευτικές ή φιλοϊσραηλινές απόψεις, τις οποίες, όπως λέει, διαγράφει η «αριστερή μαφία» της Wikipedia. Αλλά, η διεύθυνση της εγκυκλοπαίδειας, που στρατολογεί και εκπαιδεύει αριστερούς συνεργάτες ώστε να παρεμβαίνουν με συντονισμένο τρόπο στα λήμματα, τον εξεδίωξε: η θέση του Sanger ήταν ήδη επισφαλής μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, όταν, κατά τη γνώμη του, η Wikipedia πήρε θέση υπέρ της Χαμάς.
Σήμερα ο Sanger αποκαλύπτει ότι πίσω από την «ανοιχτή» πρόσοψη της εγκυκλοπαίδειας, υπάρχουν 833 διαχειριστές με εκτεταμένα δικαιώματα και 62 λογαριασμοί –οι «γραφειοκράτες»– που εκτελούν τις πιο ευαίσθητες λειτουργίες: διαιτησία συγκρούσεων, τεχνική επαλήθευση ταυτότητας, διορισμούς διαχειριστών. Μόνον εννέα από αυτούς εμφανίζονται με ονοματεπώνυμο· οι υπόλοιποι είναι ανώνυμοι.
Ο Larry Sanger βλέπει την πολιτική προκατάληψη της Wikipedia ως «υπαρξιακή απειλή για τη δημοκρατία»
Στην πραγματικότητα, μια χούφτα αγνώστων ασκούν αποφασιστική εξουσία σε έναν από τους σημαντικότερους κόμβους πληροφοριών στον κόσμο, τα άρθρα του οποίου τροφοδοτούν πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης και διαμορφώνουν γνώμες και συνειδήσεις. Ο Larry Sanger βλέπει την πολιτική προκατάληψη της Wikipedia ως «υπαρξιακή απειλή για τη δημοκρατία» παγκοσμίως – μια απειλή που οι αρχές εξακολουθούν να μην αντιλαμβάνονται.
Η απαγόρευση που του επιβλήθηκε τον εμπόδισε να συμμετάσχει στη Wikimania, την ετήσια συνάντηση του Ιδρύματος Wikimedia στο Παρίσι, στις 21-25 Ιουλίου. Ωστόσο, η ανησυχία υπερβαίνει την περίπτωσή του. Τον περασμένο Μάρτιο, ο Samuel Le Goff, πρώην πρόεδρος της Wikimedia France και συνεργάτης για σχεδόν είκοσι χρόνια, ανακοίνωσε επίσης την αποχώρησή του, εξαντλημένος από την «τοξική» λειτουργία της γαλλόφωνης κοινότητας.
Αλλά, αν και δύο ιστορικά πρόσωπα αποχώρησαν μέσα σε λίγους μήνες, το οικοσύστημα της Wikipedia παραμένει ένας από τους βασικούς πυλώνες του διαδικτύου, με περίπου 15 δισεκατομμύρια επισκέψεις τον μήνα. Το πόσο θα διαρκέσει αυτό, εξαρτάται από το αν οι χρήστες που ενοχλούνται από τη woke τάση της εγκυκλοπαίδειας της γυρίσουν την πλάτη και πάψουν να προσφέρουν τη μικρή συνδρομή που ζητάει κάπου κάπου η ιστοσελίδα για να αποφύγει τις διαφημίσεις.
Πράγματι, όπως έχει συμβεί και με τις πλατφόρμες ΤΝ, οι αναλύσεις δείχνουν αριστερή και woke προκατάληψη. Το 2024, το Ινστιτούτο Πολιτικής Έρευνας του Μανχάταν που ανέλυσε το λεξιλόγιο της αγγλικής έκδοσης της Wikipedia, επεσήμανε ανισορροπία μεταξύ δεξιάς και αριστεράς, με την αριστερά να συνδέεται συχνότερα με θετική γλώσσα. Αλλά, όταν ιδρύθηκε η Wikipedia είχε υποσχεθεί «ουδετερότητα»· ότι δεν θα παίρνει θέση σε αμφιλεγόμενα θέματα, ότι θα εντοπίζει τις κύριες διαφωνίες, ότι θα παρουσιάζει δίκαια τις διαφορετικές απόψεις και ότι δεν θα εξάγει ποτέ συμπεράσματα για λογαριασμό του αναγνώστη. Αυτή η αρχή, όμως, διαστρεβλώνεται από τις σταδιακές προσθήκες των διαχειριστών, οι οποίοι αποφασίζουν ποια θέση, ιδέα και δεδομένο έχει περισσότερη αξιοπιστία. Όλα εξαρτώνται βεβαίως από την επιλογή των πηγών: μερικές αποκλείονται ως «δεξιές», αν και ποτέ δεν χρησιμοποιείται αυτή η λέξη, ενώ σε λήμματα προσωπικοτήτων –όταν πρόκειται για μη αριστερούς– τονίζονται οι υποτιθέμενες «αμφιλεγόμενες» ιδέες και πράξεις τους.
Η ανωνυμία όσων κατέχουν τη μεγαλύτερη εξουσία στη Wikipedia δημιουργεί έδαφος για καταχρήσεις
Σύμφωνα με τον Larry Sanger, αλλά και πολλούς χρήστες οι οποίοι φέτος απέφυγαν να ανανεώσουν τη συνδρομή τους στη Wikipedia, η εγκυκλοπαίδεια έχει γίνει λαϊκό δικαστήριο. Στο μεταξύ, οι υπηρεσίες πληροφοριών των μεγάλων δυνάμεων γνωρίζουν πολύ καλά πώς να τη χρησιμοποιούν, με αποτέλεσμα να έχει γίνει πεδίο μάχης για ομάδες άσκησης πίεσης και για παράγοντες που έχουν τα μέσα να πληρώνουν διακριτικά τους πιο ενεργούς συντελεστές ενός άρθρου. Αυτοί οι άνθρωποι εμφανίζονται ως απλοί εθελοντές, ενώ πληρώνονται μέσω αόρατων καναλιών για να υπερασπιστούν μια θέση. Η ανωνυμία όσων κατέχουν τη μεγαλύτερη εξουσία στη Wikipedia δημιουργεί έδαφος για καταχρήσεις: η εγκυκλοπαίδεια έχει γίνει ισχυρός μηχανισμός δυσφήμισης των «δεξιών» και προώθησης του αριστερού ακτιβισμού.
Το Ίδρυμα Wikimedia έχει έσοδα περίπου 200 εκατομμυρία δολάρια: πολύ περισσότερα από όσα χρειάζεται για να πληρώσει τους μηχανικούς του, να λειτουργήσει τους διακομιστές του και να καλύψει τα νομικά του έξοδα. Ο Larry Sanger λέει ότι μια σημαντική πτώση στις δωρεές θα δημιουργούσε πίεση για πλήρη αναθεώρηση του έργου· για δωρεάν εθελοντική συνεισφορά, χωρίς έμμισθους που κρύβονται πίσω από ψευδώνυμα.
Αν η Wikipedia ελέγχει και διαμορφώνει τα αφηγήματα, διαβρώνει τον δημόσιο διάλογο και υπαγορεύει ενιαίο τρόπο σκέψης. Όμως κανείς δεν θα έπρεπε να κατέχει τέτοια εξουσία.
21°
