Έχει απευθύνει ο Τραμπ παρόμοιες απειλές στο παρελθόν για τις στρατιωτικές βάσεις στη Γερμανία;
Οι ΗΠΑ αποσύρουν 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία, λίγες ημέρες αφότου ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, υπαινίχθηκε ότι η Ουάσιγκτον «ταπεινώνεται» από το Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει νωρίτερα ότι η «απόφαση» για τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γερμανία –η οποία θεωρείται βασικό στοιχείο της άμυνας του ΝΑΤΟ αλλά και ζωτικής σημασίας για την προβολή ισχύος των ΗΠΑ σε άλλα μέρη του κόσμου– θα ληφθεί «στο πολύ σύντομο χρονικό διάστημα».
Παρακάτω θα δούμε γιατί οι ΗΠΑ διαθέτουν στρατιωτικές βάσεις στη Γερμανία, ποιος είναι ο ρόλος τους και γιατί η απειλή του Τραμπ να τις περιορίσει ενδέχεται να μην ωφελήσει τις ΗΠΑ.
Γιατί οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτικές βάσεις στη Γερμανία;
Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γερμανία ανάγεται στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1945. Όταν το ναζιστικό καθεστώς παραδόθηκε, υπήρχαν 1,6 εκατομμύρια Αμερικανοί στρατιώτες στη χώρα· μέσα σε έναν χρόνο ο αριθμός αυτός μειώθηκε σε λιγότερους από 300.000, οι οποίοι κυρίως διαχειρίζονταν την αμερικανική ζώνη κατοχής. Η παρουσία των ΗΠΑ συνέχισε να μειώνεται μέχρι τον Ψυχρό Πόλεμο, όταν η αποστολή μετατοπίστηκε από την αποναζιστικοποίηση στην ανοικοδόμηση της Γερμανίας ως προπύργιο απέναντι στη Σοβιετική Ένωση. Οι βάσεις έγιναν μόνιμες εγκαταστάσεις με την ίδρυση του ΝΑΤΟ και της Δυτικής Γερμανίας το 1949.
Στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ διατηρούσαν περίπου 50 μεγάλες βάσεις και περισσότερες από 800 τοποθεσίες στη Γερμανία, από τεράστια αεροδρόμια και στρατώνες έως σταθμούς παρακολούθησης. Πολλές έκλεισαν μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 και την κατάρρευση της ΕΣΣΔ δύο χρόνια αργότερα. Τις δεκαετίες του 1960, 1970 και 1980, ο αριθμός των Αμερικανών στρατιωτών στη Γερμανία ξεπερνούσε συχνά τους 250.000, με εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη μέλη οικογενειών να ζουν μέσα και γύρω από τις βάσεις, που έμοιαζαν με αυτάρκεις αμερικανικές πόλεις με δικά τους σχολεία, καταστήματα και κινηματογράφους.
Πόσο μεγάλες είναι οι στρατιωτικές βάσεις και τι κάνουν;
Εκτός από τη Στουτγάρδη, οι μεγαλύτερες εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν τη μεγάλη αεροπορική βάση Ράμσταϊν, που αποτελεί την έδρα των αμερικανικών αεροπορικών δυνάμεων στην Ευρώπη και φιλοξενεί 8.500 άτομα προσωπικό.
Οι εγκαταστάσεις στο Γκραφενβερ, το Φίλζεκ και το Χόενφελς, που ανήκουν στη φρουρά της Βαυαρίας, αποτελούν μέρος της μεγαλύτερης περιοχής εκπαίδευσης του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη, ενώ η φρουρά του Βισμπάντεν είναι το αρχηγείο του στρατού των ΗΠΑ για την Ευρώπη και την Αφρική. Το ιατρικό κέντρο του Λάντστούλ είναι το μεγαλύτερο στρατιωτικό νοσοκομείο των ΗΠΑ εκτός αμερικανικού εδάφους.
Ο ρόλος των βάσεων έχει αλλάξει ριζικά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο: έχουν γίνει ζωτικοί κόμβοι προώθησης και επιμέλειας για στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας πολέμους όπως στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και, πιο πρόσφατα, στο Ιράν.
Έχει απευθύνει ο Τραμπ παρόμοιες απειλές στο παρελθόν;
Ναι, περισσότερες από μία φορές. Το 2020, κατά την πρώτη του θητεία στον Λευκό Οίκο, εμφανώς ενοχλημένος από τις χαμηλές αμυντικές δαπάνες της Γερμανίας και τη στήριξη στον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2, χαρακτήρισε τη Γερμανία «παραβάτη» και δήλωσε ότι θα μειώσει κατά ένα τρίτο τα αμερικανικά στρατεύματα εκεί. Η ανακοίνωση του Τραμπ δεν έδινε λεπτομέρειες και φαίνεται ότι αιφνιδίασε πλήρως τόσο το Πεντάγωνο όσο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, καθώς και τους ομολόγους τους στο Βερολίνο και ανώτερους αξιωματούχους του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με πληροφορίες, κανείς δεν είχε ενημερωθεί για την απόφαση.
Το σχέδιό του ήταν να επιστρέψει μέρος των στρατευμάτων στις ΗΠΑ και να αναπτύξει άλλα σε χώρες όπως η Πολωνία και η Ιταλία. Ωστόσο, συνάντησε διακομματικές αντιδράσεις στο Κογκρέσο και σημαντικά υλικοτεχνικά εμπόδια. Ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν «πάγωσε» το σχέδιο τον Φεβρουάριο του 2021 και αργότερα το ακύρωσε επίσημα.
Ποιο θα ήταν το κόστος μιας απόσυρσης στρατευμάτων για τις ΗΠΑ;
Τα εμπόδια για μια σημαντική μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία παραμένουν. Όπως δήλωσε η Ανίτα Χίπερ, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα ασφάλειας και εξωτερικών υποθέσεων, ενώ οι ΗΠΑ είναι «ζωτικός εταίρος στην ασφάλεια και άμυνα της Ευρώπης», η ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη «εξυπηρετεί επίσης τα συμφέροντα των ΗΠΑ στο πλαίσιο του παγκόσμιου ρόλου τους».
Ο Τζεφ Ράθκε του Αμερικανο-Γερμανικού Ινστιτούτου στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins τόνισε το ίδιο, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ ωφελούνται σημαντικά από την προωθημένη παρουσία σε βάσεις όπως το Ράμσταϊν, χωρίς την οποία πολλές επιχειρήσεις τους θα ήταν πολύ πιο δύσκολες. «Οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη δεν είναι μια φιλανθρωπική συνεισφορά προς αχάριστους Ευρωπαίους – είναι ένα εργαλείο της παγκόσμιας στρατιωτικής εμβέλειας της Αμερικής», είπε. Με λίγα λόγια: οι ΗΠΑ βοηθούν στην άμυνα της Ευρώπης· η Ευρώπη παρέχει υποδομές για τις παγκόσμιες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
Κατ’ αρχήν, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ανακατανείμουν στρατεύματα στην Ευρώπη: διαθέτουν περίπου 13.000 στην Ιταλία, 10.000 στο Ηνωμένο Βασίλειο και 4.000 στην Ισπανία. Ωστόσο, βάσει του Νόμου του 2026, δεν μπορούν να πέσουν μόνιμα κάτω από τους 75.000. Αναλυτές άμυνας σημειώνουν ότι σημαντικές μειώσεις προσωπικού σε βάσεις όπως της Στουτγάρδης και του Ράμσταϊν –που έχουν εξελιχθεί επί δεκαετίες σε κρίσιμους στρατηγικούς κόμβους για τις επιχειρήσεις του Πενταγώνου– θα είχαν μεγάλο κόστος για την παγκόσμια επιχειρησιακή ικανότητα των ΗΠΑ.
17°
