Τρεις Ιρανοί περιγράφουν το καθημερινό τους βίωμα από τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις: τον φόβο των εκρήξεων, την ανησυχία για το καθεστώς και τις προσδοκίες για την «επόμενη ημέρα»
Οι αεροπορικές επιδρομές, οι εκρήξεις και η αβεβαιότητα για το τι θα φέρει η επόμενη ημέρα έχουν αλλάξει την καθημερινότητα στο Ιράν και ιδίως στην Τεχεράνη. Οι δρόμοι έχουν αδειάσει, πολλές επιχειρήσεις έχουν κλείσει και η πρόσβαση στο διαδίκτυο γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Για λόγους ασφαλείας, οι συνομιλητές ζήτησαν να μην δημοσιευθούν τα ονόματα και οι φωτογραφίες τους. Στο ρεπορτάζ χρησιμοποιήθηκαν ψευδώνυμα. Όπως αναφέρουν, οι ένοπλες δυνάμεις πραγματοποιούν τυχαίους ελέγχους σε δρόμους και αυτοκίνητα και συχνά ελέγχουν τα κινητά τηλέφωνα των πολιτών. Για τον λόγο αυτό έχουν διαγράψει επαφές και περιεχόμενο που θα μπορούσε να θεωρηθεί επικίνδυνο.
Μαντεύουμε πού έγινε το χτύπημα
Η 41χρονη Ασάλ είναι μηχανικός και διευθύντρια έργων σε μονάδα ηλεκτροπαραγωγής. Γεννήθηκε στο Ισφαχάν αλλά εργάζεται στην Τεχεράνη. Πήρε άδεια από τη δουλειά της για να παραμείνει ασφαλής, αλλά δεν έφυγε από την πόλη. Όπως λέει, θέλει να βρίσκεται εκεί ώστε να συμμετάσχει σε πιθανές διαδηλώσεις αν υπάρξει σχετικό κάλεσμα. Η ίδια δεν δηλώνει μοναρχική, αλλά θεωρεί ότι ο Ρεζά Παχλαβί θα μπορούσε να αποτελέσει μεταβατική λύση στην παρούσα συγκυρία.
«Η καθημερινότητα έχει αποκτήσει εντελώς διαφορετικό νόημα. Βγαίνουμε πολύ λιγότερο έξω και προσπαθούμε να κάνουμε τον χρόνο στο σπίτι πιο άνετο. Για όσους από εμάς περνούσαμε μεγάλο μέρος της ημέρας στη δουλειά και εκτός σπιτιού, η καθημερινότητα έχει αλλάξει δραστικά. Τώρα σημαίνει να παρακολουθούμε με δυσκολία τις ειδήσεις, να ακούμε προσεκτικά για να καταλάβουμε από πόσο μακριά ακούγονται οι εκρήξεις και να προσπαθούμε να μαντέψουμε πού συνέβη το περιστατικό».
Την πρώτη ημέρα, περιγράφει, ένιωσε έντονο φόβο. «Ανησυχούσα πολύ για το πόσο θα πληγούν οι απλοί άνθρωποι. Ο βασικός μου φόβος ήταν στην πραγματικότητα η ίδια η Ισλαμική Δημοκρατία, ότι, ακολουθώντας τα γνωστά σενάρια που χρησιμοποιεί για να παρουσιάζει τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ ως εξαιρετικά βίαιες, θα μπορούσε ακόμη και να σκηνοθετήσει επιθέσεις και να πυροβολήσει σε κατοικημένες περιοχές».
Παράλληλα ένιωθε ανασφάλεια και στον δρόμο. «Υπήρχε φόβος λόγω των μπλόκων και των παρανοϊκών συλλήψεων που κάνει το καθεστώς με την πρόφαση ότι συλλαμβάνει ξένους κατασκόπους».
Για λόγους ασφαλείας έχει προμηθευτεί βασικά αγαθά. «Έχω αποθηκεύσει τρόφιμα, φάρμακα και άλλα απαραίτητα. Ακολουθώ επίσης τις συστάσεις που είχαν δοθεί πριν από τον πόλεμο, όπως να μένω μακριά από τα παράθυρα και να παραμένω στο σπίτι».
Ταυτόχρονα παρατηρεί έντονη αλληλεγγύη μεταξύ φίλων και συγγενών. «Καλούμε ο ένας τον άλλον καθημερινά και όσοι έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο ενημερώνουν τις οικογένειες ανθρώπων που βρίσκονται εκτός Ιράν για την ασφάλεια των αγαπημένων τους».
Θεωρεί κρίσιμη την απομάκρυνση βασικών στελεχών του καθεστώτος. «Μετά από τόσα χρόνια δυσκολιών και ταλαιπωρίας, αν πρόκειται να γίνει αποδεκτή μια στρατιωτική επίθεση στη χώρα μας, τότε αναμένουμε να μην υπάρξουν διαπραγματεύσεις ή επαναφορά των ίδιων στρατιωτικών προσώπων με νέα μορφή». Πιστεύει ότι η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει γρήγορα αν εξουδετερωθούν τα κέντρα καταστολής του καθεστώτος. «Τότε οι άνθρωποι μπορεί να αισθανθούν πιο σίγουροι να προχωρήσουν σε αλλαγή».
Ο Χεσάμ είναι 39 ετών, παντρεμένος και ιδιοκτήτης εταιρείας μάρκετινγκ. Τονίζει ότι αρνήθηκε να εγκαταλείψει την πόλη, παρά τις πιέσεις των αρχών προς τους κατοίκους της Τεχεράνης να την εκκενώσουν. «Η καθημερινότητά μας δεν είναι πια φυσιολογική από τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου. Πολλές επιχειρήσεις έχουν κλείσει ή υπολειτουργούν και η οικονομική πίεση, με την απότομη αύξηση του πληθωρισμού, είναι πιο ορατή από ποτέ. Με την έναρξη του πολέμου προστέθηκαν και ο φόβος και το άγχος για την ασφάλειά μας».
Εκφράζει ανησυχία κυρίως για το ενδεχόμενο να βρεθεί κοντά σε σημείο επίθεσης, αλλά -όπως λέει- «ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αισθάνομαι είναι η κρυφή παρουσία ανθρώπων του καθεστώτος κοντά στην περιοχή όπου ζω. Θα μπορούσαν να γίνουν στόχος απρόβλεπτης επίθεσης από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ και να επηρεαστούμε κι εμείς».
Στους κύκλους του υπάρχει ευρεία αντίθεση προς το καθεστώς. «Οι περισσότεροι γύρω μου αντιτίθενται στην Ισλαμική Δημοκρατία και ελπίζουν ότι αυτός ο πόλεμος, με το μικρότερο δυνατό κόστος για τον λαό, θα οδηγήσει στην παράδοσή της. Υπάρχουν βέβαια και άνθρωποι που είναι πιο απαισιόδοξοι για την έκβαση και τις συνέπειες της σύγκρουσης. Όλοι όμως συμφωνούμε στην αντίθεση προς το καθεστώς».
Για τις επόμενες ημέρες, δηλώνει ότι δεν έχει εικόνα για τις στρατιωτικές εξελίξεις. «Ως πολίτης δεν γνωρίζω πώς εξελίσσονται οι στρατιωτικές και πολιτικές στρατηγικές. Βλέπουμε όμως ότι οι κίνδυνοι για τους απλούς ανθρώπους παραμένουν σχετικά περιορισμένοι. Η ανησυχία μου είναι μήπως ο πόλεμος απλώς αποδυναμώσει το πυραυλικό και πυρηνικό πρόγραμμα του καθεστώτος χωρίς να οδηγήσει στην παράδοσή του ή στην κατάρρευσή του».
Για την «επόμενη ημέρα», φοβάται κυρίως το ενδεχόμενο αστάθειας. «Η μεγαλύτερη ανησυχία μας είναι η παρουσία ανεπίσημων στρατιωτικών ή αυτονομιστικών ομάδων στο ιρανικό έδαφος. Αυτό που μου δίνει ελπίδα είναι οι ειδήσεις για τον θάνατο υψηλόβαθμων στελεχών του καθεστώτος, η παράλυση του στη λήψη πολιτικών και στρατιωτικών αποφάσεων και τελικά η πιθανότητα οι υπόλοιποι διοικητές να παραδοθούν στον λαό».
«Από την αρχή των επιθέσεων η μεγαλύτερη αλλαγή που νιώσαμε είναι ότι, παρά τον φόβο και τη θλίψη για την καταστροφή της χώρας μας, υπάρχει και ελπίδα», λέει 36χρονη Νεγκίν, παντρεμένη και εργαζόμενη σε εταιρεία διοργάνωσης εκδηλώσεων. Επέλεξε να παραμείνει στην Τεχεράνη, παρότι οι γονείς της βρίσκονται σε ασφαλέστερη περιοχή στο βόρειο Ιράν. «Η οικογένειά μου και εγώ υποστηρίξαμε τον πόλεμο, γιατί πιστεύουμε ότι αυτή η κυβέρνηση δεν θα φύγει με κανέναν άλλο τρόπο».
Αναγνωρίζει τον κίνδυνο, «ειδικά όταν ακούμε εκρήξεις κοντά. Αλλά έχουμε αποδεχθεί ότι δεν υπάρχει άλλη διέξοδος. Προσπαθούμε να δημιουργούμε μια αίσθηση ψυχολογικής ασφάλειας στο σπίτι. Βλέπουμε ταινίες, περνάμε χρόνο μαζί, μαγειρεύουμε. Δεν έχουμε λάβει κάποια ιδιαίτερα πρακτικά μέτρα, απλώς βγαίνουμε πολύ λιγότερο από το σπίτι».
Στην κοινωνία οι διαφωνίες είναι έντονες. «Οι διαιρέσεις είναι πολύ εμφανείς. Υπάρχουν άνθρωποι που αντιτίθενται στον πόλεμο, άλλοι που έχουν έντονα πατριωτικά αισθήματα, μοναρχικοί, αριστεροί και άλλοι».
Για την έκβαση της σύγκρουσης δηλώνει ότι την ενδιαφέρει κυρίως το τελικό αποτέλεσμα. «Θα προτιμούσα να τελειώσει γρήγορα, γιατί η δουλειά μας έχει σταματήσει και είναι τρομακτικό να βλέπεις καταστροφές παντού. Αλλά αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι το τελικό αποτέλεσμα: να φύγει η Ισλαμική Δημοκρατία. Μπορώ να πω ότι προτιμώ αυτές τις μέρες από τις μέρες πριν».
Για το μέλλον της χώρας κάνει λόγο για μια νέα αίσθηση ελπίδας. «Σχεδόν όλη μου τη ζωή ανησυχούσα για την επόμενη μέρα, γιατί ένιωθα ότι θα είναι ίδια με τη σημερινή. Τώρα όμως έχω ελπίδα ότι με την πτώση της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα έχουμε μια νέα ζωή: προσωπική και κοινωνική ελευθερία και νέες δυνατότητες, χωρίς φόβο».
17°
