Μέμφις: Η «βαθιά Αμερική», οι τραμπικοί, τι φοβούνται οι Δημοκρατικοί και πώς αλλάζει η πόλη το 2025.
Το 2025 δεν πήγα στο Μέμφιςτου Τενεσί, όπως συνηθίζω να πηγαίνω τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια: στο FaceTime τα ξαδέρφια μου μου λένε ότι άδειασε η μπαταρία του αυτοκινήτου· σαν να πρέπει να κουβαληθώ στο Μέμφις για να αλλάξω την μπαταρία και να βάλω μπρος το αυτοκίνητο. Σκέφτομαι να μην πάω ούτε φέτος, αλλά δεν το ομολογώ για να μην τσακωθούμε — δεν είχαμε τσακωθεί από την εποχή του Ρόναλντ Ρέιγκαν, τον οποίο, παρά την αμορφωσιά και την απλοϊκότητά του, έχω αρχίσει να νοσταλγώ. Ο Ρέιγκαν —οι παλιότεροι θα τον θυμούνται— ήταν υποχείριο των μεγάλων επιχειρήσεων, κομπιναδόρος των πέντε ηπείρων και γκαφατζής: στη διάρκεια της προεδρίας του οι κωμικοί είχαν άφθονο υλικό· όμως, δεν έδινε την εντύπωση καθάρματος, ούτε πρόβαλλε οράματα Κολάσεως με φλεγόμενα καζάνια όπως κάνουν ο Ντόναλντ και οι παρατρεχάμενοί του. Σήμερα έχουν βγει στην επιφάνεια ο αποκαλυπτισμός, η προφητολογία, η συνωμοσιολογία, η δαιμονολογία, ο μεσσιανισμός, οι δεισιδαιμονίες· όλο το πακέτο της εθνικοχριστιανικής χωριατιάς.
Προσπαθώ να καταλάβω την οπτική γωνία των Ρεπουμπλικανών που ψήφισαν τον Ντόναλντ και που τον στηρίζουν ως «τον καλύτερο πρόεδρο ever». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την οπτική γωνία των τοπικών επιχειρηματιών, που δεν ενδιαφέρονται για το αν είναι γελοίος ή αν ενθαρρύνει τη βία και την αυθαιρεσία· το μόνο που τους αφορά είναι η κατάσταση της οικονομίας και η ευταξία (fair enough, δεν έχω αντίρρηση). Όμως, ένα μέρος τους, πιθανώς μια οριακή πλειονότητα, ενδιαφέρεται επίσης για την επιστροφή κάποιου είδους θεοκρατικού, χριστιανικού ονείρου που συνδυάζεται με βάναυση επιβολή του Νόμου και ταυτοχρόνως με απουσία λογοδοσίας των κρατικών οργάνων. (Not fair at all).
Τι πιστεύουν οι Ρεπουμπλικανοί του Μέμφις και τι οι Δημοκρατικοί για τον Ντόναλντ Τράμπ
Το πρώτο στοιχείο που ενθουσιάζει τους τραμπικούς Μεμφιανούς είναι ότι, στέλνοντας την εθνοφρουρά στο Μέμφις τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο πρόεδρος κατάφερε να μειώσει την εγκληματικότητα. Πιστεύουν πραγματικά ότι το σόου με τους ενόπλους πάνω κάτω στην οδό Μπιλ προκάλεσε τέτοιο φόβο και δέος στους «κακούς», ώστε λούφαξαν. Μπορεί. Όμως, αν ήταν τόσο απλό, γιατί δεν οργανώναμε νωρίτερα δυο τρεις εφόδους για να ξεμπερδέψουμε από τους κακούς; Πάντως, μέχρι πέρυσι (δεν έχουν δημοσιευθεί ακόμα τα δεδομένα του 2025) το Μέμφις ήταν «συμπρωτεύουσα του εγκλήματος» μαζί με το Σεντ Λούις, το Ντιτρόιτ, τη Βαλτιμόρη και τη Νέα Ορλεάνη. Ταυτοχρόνως, είναι αλήθεια ότι καταγράφεται παντού μείωση του βίαιου εγκλήματος: οι ανθρωποκτονίες μειώθηκαν κατά περίπου 21% το 2025 έναντι του 2024 (922 λιγότερες στο δείγμα), ιδιαίτερα στο Ντένβερ, στην Όμαχα και στην Ουάσινγκτον —δηλαδή, όχι απαραιτήτως εκεί όπου έστειλε την εθνοφρουρά ο Ντόναλντ. (Στην Ουάσινγκτον έκανε μια βολτίτσα).
Η κλιμάκωση της κρατικής βίας και η μείωση της βίας εκ μέρους των πολιτών φαίνεται ότι αλλάζει τη ζωή στο Μέμφις: παρατηρείται αναγέννηση της ημιθανούς εσώτερης πόλης, αύξηση της τιμής των ακινήτων και μεγάλη κινητικότητα στις αγοραπωλησίες. Η ανεργία είναι σχεδόν μηδενική (όπως παντού στις ΗΠΑ) και οι μεγάλες ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις αναφέρουν αύξηση εσόδων και προοπτική ανάπτυξης 3-7% για το 2026. Η μεταφορική και βιομηχανική δραστηριότητα, οι αεροπορικές και εμπορευματικές υπηρεσίες κυρίως, έχουν συμβάλει σε ευρύτερη απασχόληση και επενδύσεις στην κομητεία Σέλμπι και σε ολόκληρο το Τενεσί: σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία Εργασίας, πέρυσι δημιουργήθηκαν περίπου 10.000 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, μολονότι, σε επίπεδο πολιτείας, η οικονομική εικόνα περιγράφεται «δύσκολη για τον προϋπολογισμό του 2026-27» λόγω της εξάντλησης των ομοσπονδιακών πόρων. Άλλη ιστορία αυτή.
Τα τραμπικά ξαδέρφια μου αναγνωρίζουν βεβαίως ότι η δημόσια εκπαίδευση στο Μέμφις είναι χαμηλού επιπέδου κι ότι υπάρχουν μεγάλες οικονομικές ανισότητες — αλλά, όπως αναμενόταν, αποδίδουν αυτά τα δεινά στη μαύρη πλειοψηφία (περίπου το 64% του πληθυσμού στη μητροπολιτική περιοχή) η οποία παραμελεί το σχολείο, στερείται εργασιακού ήθους και ρέπει προς την παρανομία. Δεν πρόκειται για στάση βιολογικού ρατσισμού· πρόκειται για classism: οι Ρεπουμπλικανοί πιστεύουν ότι όποιος εργάζεται εντίμως προκόβει· ότι στις ΗΠΑ η κοινωνική άνοδος είναι εφικτή — αρκεί να προσπαθήσει κανείς. Έτσι, στηρίζουν τη σημερινή διοίκηση, η οποία πιστεύει ακριβώς αυτό, καταργώντας όλες τις διευκολύνσεις που προσφέρονταν στις μειονότητες προκειμένου να καλύψουν το χαμένο έδαφος. Κατά τη γνώμη μου, έχει δίκιο σ’ αυτό, όπως και σε μερικά άλλα εσωτερικά ζητήματα· όμως, οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να περνούν μέσω των νομοθετικών σωμάτων, όχι μέσω πρωτοβουλιών του προέδρου, ακόμα κι αν αυτός αντιπροσωπεύει τη θέληση της πλειοψηφίας, τόσο της θορυβώδους όσο και της σιωπηλής.
Η εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ δεν απασχολεί τους ψηφοφόρους του· την παρακολουθούν αφηρημένοι χαζεύοντας τηλεόραση ή σκρολάροντας στο κινητό. Μόνο σε περίπτωση αποστολής στρατευμάτων σε κάποιο μέρος του κόσμου μπορεί να αλλάξει αυτή η στάση, αλλά και πάλι υπό όρους: αν τους εξηγηθεί η αναγκαιότητα της επέμβασης και δεν τους ζητηθεί έκτακτη φορολογική εισφορά (war tax), θα αποδεχτούν ακόμα και εκστρατείες σε μακρινούς γαλαξίες. Όσο για την προσωπικότητα του προέδρου, που προσβάλλει τα ευρωπαϊκά ήθη, δεν τους φαίνεται μόνο ενδιαφέρουσα, τους φαίνεται συναρπαστική· όπως λέει ο εξάδελφός μου ο Τζίμμυ, «Ξέρω πολλούς επιτυχημένους στον τομέα τους που είναι παλιοχαρακτήρες». «Επιπλέον», προσθέτει, για να δείξει ότι καταλαβαίνει τη δική μου οπτική και για να χαμηλώσουν οι τόνοι, «αν και πριν από δύο χρόνια μιλούσε με χυδαιότητα για τις γυναίκες, προσφάτως δεν έχει ξεστομίσει τίποτα προσβλητικό». «Μα», απαντώ, «τώρα ξεστομίζει προσβολές για όλους τους άνδρες, με εξαίρεση τους εχθρούς των ΗΠΑ!» Σχετικά με τον Νικολάς Μαδούρο, καθώς ο ανιψιός μου ο Τζέρρυ έχει παντρευτεί Βενεζουελάνα, οι ειδήσεις από τη Βενεζουέλα, δηλαδή από το μικρό δείγμα της οικογένειας της Μαρίας, επιβεβαιώνουν τις τραμπικές αρετές: οι Βενεζουελάνοι συμπέθεροι είναι κατευχαριστημένοι· «Ο Τραμπ μάς έσωσε!»
Για την κουλτούρα του Δημοκρατικού Κόμματος, η προσωπικότητα του Ντόναλντ είναι πλήγμα στην αμερικανική αξιοπρέπεια
Από την άλλη πλευρά, ένας Δημοκρατικός φίλος μου, ο Λέστερ, που αυτοχαρακτηρίζεται «ριζοσπάστης», τραβάει τα μαλλιά του. Τρόπος του λέγειν, διότι δεν έχει αρκετά μαλλιά για να τα τραβήξει. Οι επιχειρήσεις του ανθίζουν, αλλά, όπως λέει, «ανέκαθεν πήγαιναν θαυμάσια». Τον ανησυχούν πάρα πολλά πράγματα: πιστεύει ότι «η Αμερική οδηγείται σε ενδόρρηξη» (συχνά χρησιμοποιεί τη λέξη «αυτοπυρπόληση») κι ότι εμείς οι Ευρωπαίοι «θα την παρακολουθήσουμε όπως ο Νέρων την καταστροφή της Ρώμης»· θεωρεί τον Ντόναλντ «τύραννο» που παραβιάζει το αμερικανικό Σύνταγμα και τις αμερικανικές αξίες· πιστεύει ότι οι ΗΠΑ έχουν γίνει κλαυσίγελως σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ο Λέστερ προσθέτει κάτι ακόμα στο οποίο συμφωνώ κι εγώ: ο αμερικανικός καπιταλισμός, η πορεία του, η ανάπτυξή του, ελάχιστα εξαρτάται από την εκάστοτε προεδρία· το ομοσπονδιακό σύστημα παρέχει μεγάλη οικονομική αυτονομία στις πολιτείες· η κεντρική διοίκηση, αν και επηρεάζει την επιχειρηματική δραστηριότητα με τη φορολογική της πολιτική, είναι παραδοσιακά προσανατολισμένη στο πώς οι ΗΠΑ μπορούν να αποκομίσουν οφέλη από τον διεθνή χώρο.
Ο Λέστερ ταυτίζεται με σατιρικούς σχολιαστές τύπου Στίβεν Κόλμπερ που καταγγέλλουν τον Ντόναλντ ότι «καίει τις γέφυρες» με όλους τους πολύτιμους συμμάχους (Ευρωπαίους, Καναδούς) κι ότι με την αγραμματοσύνη και την ανοησία του εγείρει κίνδυνο παγκόσμιας σύρραξης. Και εμφυλίου φυσικά: η εικόνα του αστυνομικού διευθυντή και του δημάρχου της Μινεάπολης μετά την τελευταία φονική επίθεση των πρακτόρων της ICE εναντίον πολιτών (ενόπλων και άοπλων) ήταν εύγλωττη· οι εκλεγμένοι, όσοι έχουν αναλάβει την προστασία των Αμερικανών, προσπαθούν να αποτρέψουν αιματοχυσία και η στάση τους εκλαμβάνεται ως δειλία. Όμως το τελευταίο που πρέπει να κάνουν αυτή τη στιγμή οι πολιτειακές αρχές είναι να οξύνουν τα πνεύματα. Όσο για το βίντεο από τη Μινεάπολη, που δείχνει επτά πράκτορες (υπαλλήλους της ICE, ομοσπονδιακούς;) να βαράνε ένα και μοναδικό άτομο, ο Τζίμμυ το ερμηνεύει διαφορετικά — όλες οι ιδεολογίες είναι διακυβεύματα βλέμματος· όρασης.
Επιστρέφω στο σήμερα. Αν και ο Λέστερ αποκαλεί τον Ντόναλντ «μαφιόζο» και τους τραμπικούς «σέχτα ρατσιστών» (a racist cult), καταλαβαίνει, όπως καταλαβαίνω κι εγώ, ότι η woke πολιτική ζημίωσε το Δημοκρατικό Κόμμα και πυροδότησε την ακροδεξιά ανάκρουση. «Το ότι ψηφίζω το Δημοκρατικό Κόμμα δεν σημαίνει ότι συμφωνώ με όλες τις πλατφόρμες του», λέει. «Η διαφορά ανάμεσα στους τραμπικούς και σ’ εμάς τους Δημοκρατικούς είναι ότι οι τραμπικοί δέχονται το σύνολο ιδεών και συμπεριφορών και δεν αλλάζουν γνώμη ό,τι και να κάνει ο Ντόναλντ. Εμείς λέμε “συμφωνώ με το Α, διαφωνώ με το Β”. Και δεν πιστεύουμε ούτε ότι υπάρχει “θεϊκό σχέδιο” για την Αμερική, ούτε ότι πίσω από την πολιτική εκτυλίσσεται μάχη αγγέλων και δαιμόνων».
Το σημαντικότερο, νομίζω, που δεν το διατυπώνει σαφώς ο Λέστερ, είναι ότι οι περισσότεροι Δημοκρατικοί —όχι όλοι— κατανοούν τη σπουδαιότητα της ενότητας του δυτικού κόσμου, αναγνωρίζουν τις κοινές αξίες ΗΠΑ-Ευρώπης —ενώ οι εθνοχριστιανοί είναι πεπεισμένοι, εσφαλμένα, ότι στις ΗΠΑ γεννήθηκε η ιδέα των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου— και σέβονται τους διεθνείς θεσμούς για τους οποίους έχουν μια, έστω, επιφανειακή ιδέα. Η εικόνα και η πρακτική του παγκόσμιου χωροφύλακα τους φαίνεται προσβλητική για τη χώρα τους και επιζητούν ηγέτες με ειρηνόφιλο προφίλ, όχι άξεστους τύπους που δήθεν τα λένε χύμα αποξενώνοντας τους πάντες με τις χοντράδες τους. Για την κουλτούρα του Δημοκρατικού Κόμματος, η προσωπικότητα του Ντόναλντ είναι πλήγμα στην αμερικανική αξιοπρέπεια· μπροστά του, ακόμα και ο προαναφερθείς Ρόναλντ Ρέιγκαν ή ο Τζορτζ Γ. Μπους φαίνονται καλά ανθρωπάκια με τα οποία θα μπορούσε κανείς να μοιραστεί ένα χάμπουργκερ και μερικές αναμνήσεις από το Seinfeld.
Λοιπόν, παιδιά, σταματώ εδώ· το αποφάσισα: λέω να μην έρθω φέτος. Βγάλτε την μπαταρία από το αυτοκίνητο και σκεπάστε το με τον μουσαμά που έχω στο γκαράζ. Υπενθυμίζω: πρώτα αποσυνδέουμε τον αρνητικό πόλο (μαύρο καλώδιο), μετά τον θετικό (κόκκινο καλώδιο) και τη σηκώνουμε κατακόρυφα· με προσοχή, είναι βαριά. Σαν τις βαλίτσες της θείας μας της Όλγας όταν πήγαινε για Σαββατοκύριακο στη Νέα Ορλεάνη.
Η λεγόμενη «εργατική τάξη», ο εκλογικός πυρήνας του τραμπισμού, σήκωσε κεφάλι. Οργανώθηκε, συντονίστηκε και άρχισε να αντιπαρατάσσεται στους δρόμους κατά των ταγμάτων εφόδου
13°
