Ισπανία: Πώς γίνεται η ταυτοποίηση των θυμάτων μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Αντάμουζ
Η αναγνώριση των θυμάτων έπειτα από ένα μαζικό δυστύχημα αποτελεί μια από τις πιο δύσκολες και ευαίσθητες διαδικασίες της εγκληματολογικής επιστήμης. Στην περίπτωση του πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος στην Ισπανία, μετά τη σύγκρουση των δύο τρένων, η ταυτοποίσηη των σορών εξελίχθηκε σε μία συνθήκη ιδιαίτερα επώδυνη για δεκάδες οικογένειες.
Μέχρι το απόγευμα της Τετάρτης είχαν ταυτοποιηθεί 42 από τις 43 σορούς επιβατών που είχαν ανασυρθεί από το σημείο του τραγικού δυστυχήματος στην Ισπανία. Ωστόσο, έως και την Τρίτη, περίπου το ένα τέταρτο των οικογενειών δεν είχε ακόμη λάβει επίσημη ενημέρωση για την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων.
Περισσότερα από 65 άτομα παρέμεναν σε έναν χώρο πολιτιστικών δραστηριοτήτων στην Κόρδοβα, ο οποίος μετατράπηκε εκτάκτως σε σημείο φιλοξενίας συγγενών αγνοουμένων. Κουβέρτες, πρόχειρα στρωσίδια και σιωπηλή αναμονή συνέθεταν την εικόνα ενός άτυπου καταυλισμού πένθους.
Όπως εξηγούν πηγές από το Κολλέγιο Εγκληματολογίας της Μαδρίτης, η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε έλλειψη πόρων ή βούλησης, αλλά στην αυστηρή εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου «απόλυτης βεβαιότητας». Στόχος του είναι να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο λάθους, καθώς η παράδοση λανθασμένης σορού σε μια οικογένεια θα είχε ανεπανόρθωτες ψυχολογικές και νομικές συνέπειες.
Για τον λόγο αυτό κινητοποιήθηκαν ταυτόχρονα όλες οι διαθέσιμες εγκληματολογικές και τεχνικές υπηρεσίες της Πολιτοφυλακής από την Ουέλβα, τη Σεβίλλη, την Κόρδοβα, τη Μάλαγα και τη Μαδρίτη, καθώς και το εγκληματολογικό εργαστήριο των ενόπλων δυνάμεων και το Ινστιτούτο Νομικής Ιατρικής της Κόρδοβα. Παράλληλα, δημιουργήθηκε ειδικό Κέντρο Ενοποίησης Δεδομένων, αποκλειστικά για τη διαχείριση της ταυτοποίησης των θυμάτων.
Τα δείγματα μεταφέρθηκαν με ελικόπτερα της Πολιτοφυλακής στην Κόρδοβα και από εκεί αεροπορικώς στη Μαδρίτη για εργαστηριακή ανάλυση. Από εκείνο το σημείο και έπειτα, οι οικογένειες δεν είχαν άλλη επιλογή από το να περιμένουν την επίσημη ειδοποίηση.
Σύμφωνα με το καθιερωμένο διεθνές πρωτόκολλο, η αναγνώριση των θυμάτων βασίζεται σε μια διπλή διαδικασία «αντιστοίχισης δεδομένων». Οι πληροφορίες που συλλέγονται από τις σορούς —δακτυλικά αποτυπώματα, DNA, οδοντιατρικά στοιχεία, τατουάζ, ουλές ή ιατρικές προθέσεις— συγκρίνονται με δεδομένα που παρέχουν οι οικογένειες, όπως οδοντόβουρτσες για γενετική ανάλυση, παλιές ακτινογραφίες ή λεπτομερείς περιγραφές.
«Αν οποιοδήποτε στοιχείο δεν ταυτίζεται απολύτως, η παράδοση της σορού δεν μπορεί να εγκριθεί», τονίζουν οι ειδικοί, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία δεν επιδέχεται ερμηνείες ή εξαιρέσεις.
Ο ιατροδικαστής και ψυχολόγος υγείας Χοσέ Αντόνιο Γκαλιάνι επισημαίνει ότι το πρωτόκολλο είναι αυστηρό, διαδοχικό και εγγυημένο. Μπορεί να προσαρμοστεί στις συνθήκες της κάθε υπόθεσης, όπως η κατάσταση των σορών ή η διασπορά λειψάνων, αλλά δεν επιταχύνεται ούτε απλουστεύεται.
Οι τρεις βασικές μέθοδοι αναγνώρισης
Οι ειδικοί χρησιμοποιούν τρεις κύριες μεθόδους, ανάλογα με την κατάσταση των σορών:
Δακτυλικά αποτυπώματα: η ταχύτερη μέθοδος, εφόσον το δέρμα έχει διατηρηθεί και τα στοιχεία του θύματος υπάρχουν σε επίσημες βάσεις δεδομένων.
Οδοντιατρική ανάλυση: απαιτεί τον εντοπισμό του οδοντιάτρου του θύματος και την πρόσβαση σε ιατρικά αρχεία ή ακτινογραφίες.
DNA: η πιο αργή και σύνθετη μέθοδος, ιδίως όταν τα λείψανα έχουν υποστεί φθορές από φωτιά, νερό ή ισχυρά τραύματα. Η εργαστηριακή ανάλυση μπορεί να διαρκέσει ημέρες συνεχούς τεχνικής εργασίας.
Η διαδικασία επιβραδύνθηκε και από τις συνθήκες στον τόπο του δυστυχήματος. Ορισμένα βαγόνια, ιδίως του τρένου Alvia που κατευθυνόταν προς την Ουέλβα και έπεσε σε ανάχωμα τεσσάρων μέτρων, ήταν δύσκολα προσβάσιμα. Οι εγκληματολόγοι δεν μπορούσαν να εισέλθουν πριν διασφαλιστεί από τις ομάδες διάσωσης ότι δεν υπήρχε κίνδυνος κατάρρευσης, έκρηξης ή διαρροής επικίνδυνων υλικών.
Όπως σημειώνουν οι ειδικοί, πρόκειται για μια αναγκαία διοικητική και επιστημονική αυστηρότητα, που σκοπό έχει να προσφέρει στις οικογένειες το μόνο που μπορεί να δοθεί μετά από μια τέτοια τραγωδία: βεβαιότητα και αξιοπρέπεια.
Ερωτήματα, απαντήσεις και άγνωστα στην έρευνα για το σιδηροδρομικό δυστύχημα
11°
