Ενδιάμεσες εκλογές: Το νέο Κογκρέσο βάζει στο μικροσκόπιο τη στήριξη των ΗΠΑ στο Ισραήλ

Η ανάκτηση του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη δυσφορία στους κόλπους των Ρεπουμπλικανών, θα μπορούσε να οδηγήσει στη μεγαλύτερη επανεξέταση της αμερικανικής στήριξης προς το Ισραήλ εδώ και δεκαετίες. Οι ενδιάμεσες εκλογές ανέδειξαν υποψηφίους που αντιτάχθηκαν στη στρατιωτική βοήθεια και στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, ενώ η σχέση του Μπενιαμίν Νετανιάχου με τον Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται πλέον υπό εντονότερη πολιτική πίεση.

Η στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ στη Γάζα και η στενή σύνδεση του Νετανιάχου με τους Ρεπουμπλικανούς είχαν ήδη επιβαρύνει τη διακομματική υποστήριξη που απολάμβανε επί δεκαετίες η χώρα στην Ουάσιγκτον. Με τους Δημοκρατικούς να ελέγχουν πλέον Βουλή και Γερουσία, αναμένονται αυστηρότερος έλεγχος της στρατιωτικής βοήθειας, ακροάσεις για τη βία στη Δυτική Όχθη και μεγαλύτερες δυσκολίες στην έγκριση προσώπων που προτείνει ο πρόεδρος.

Το προεδρικό βέτο, ωστόσο, περιορίζει τη δυνατότητά τους να επιβάλουν μεγάλες αλλαγές πολιτικής.

Ενδιάμεσες εκλογές: Οι επικριτές της βοήθειας προς το Ισραήλ ενισχύονται

Μεταξύ των προοδευτικών υποψηφίων που επικράτησαν ήταν ο Αμπντούλ Ελ Σαγέντ στο Μίσιγκαν, ο πρώτος μουσουλμάνος που εκλέγεται στην αμερικανική Γερουσία. Η νίκη του ήρθε παρά τις προσπάθειες των Ρεπουμπλικανών να προσελκύσουν Εβραίους ψηφοφόρους που ενδεχομένως διατηρούσαν επιφυλάξεις για τη θρησκεία του και την κριτική του προς το Ισραήλ.

Η μετατόπιση είχε αρχίσει να καταγράφεται και πριν από τις εκλογές. Τον Σεπτέμβριο, 46 από τα 47 μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας των Δημοκρατικών στη Γερουσία στήριξαν πρόταση που θα υποχρέωνε την κυβέρνηση Τραμπ να ενημερώνει το Κογκρέσο για την αυξανόμενη βία Ισραηλινών εποίκων κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη.

Οι Ρεπουμπλικανοί μπλόκαραν την πρωτοβουλία, αλλά η σχεδόν ομόφωνη στάση των Δημοκρατικών αποτύπωσε την απόσταση από την παραδοσιακή διακομματική στήριξη του Ισραήλ.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν, που έχει πρωτοστατήσει στις προσπάθειες σύνδεσης της βοήθειας με όρους προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υποστήριξε ότι οι αμερικανικοί νόμοι, το διεθνές δίκαιο και οι πολιτικές της Ουάσιγκτον πρέπει να εφαρμόζονται ενιαία για όλες τις χώρες, χωρίς εξαίρεση για το Ισραήλ.

Βανς: Να αλλάξει η σχέση με το Ισραήλ

Ενδείξεις επανεξέτασης της στάσης απέναντι στο Ισραήλ εμφανίζονται και στους Ρεπουμπλικανούς. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς απέδωσε την εκλογική συντριβή στον πόλεμο κατά του Ιράν και συμπεριέλαβε τη σχέση με το Ισραήλ στα ζητήματα που απασχολούν δυσαρεστημένους ψηφοφόρους του Τραμπ.

Σε ανάρτησή του παρέθεσε την εκτίμηση δημοσκόπου ότι τέσσερις κινήσεις θα μπορούσαν να τους επαναφέρουν: τερματισμός του πολέμου, έμφαση στο κόστος ζωής και στον πληθωρισμό, προτεραιότητα στην Αμερική και αλλαγή της σχέσης με το Ισραήλ.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, δήλωσε την Τρίτη σε συνέντευξη στο Fox News ότι κατέληξε σε συμφωνία με τον Νετανιάχου για τον τερματισμό της ετήσιας αμερικανικής βοήθειας ασφαλείας προς το Ισραήλ. Σύμφωνα με το Reuters, δεν ήταν άμεσα σαφές εάν διαθέτει τη νομική εξουσία να σταματήσει τα δισεκατομμύρια δολάρια στρατιωτικής βοήθειας που παρέχει κάθε χρόνο η Ουάσιγκτον.

Η πολιτική απέναντι στο Ισραήλ αναδεικνύεται επίσης σε ζήτημα γενεακής απόστασης. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι νεότεροι ψηφοφόροι, μεταξύ των οποίων και Ρεπουμπλικανοί, θεωρούν πως οι ΗΠΑ έχουν στηρίξει υπερβολικά το Ισραήλ και ανεπαρκώς τους κατοίκους των παλαιστινιακών εδαφών.

Τι μπορούν να κάνουν οι Δημοκρατικοί

Οι νέες πλειοψηφίες επιτρέπουν στους Δημοκρατικούς να καλούν κυβερνητικούς αξιωματούχους σε δημόσιες ακροάσεις και να ασκούν πίεση μέσω της διαδικασίας έγκρισης διορισμών.

Ο Γουίλιαμ Γουέξλερ, ανώτερος διευθυντής προγραμμάτων Μέσης Ανατολής στο Atlantic Council, εκτίμησε ότι το Κογκρέσο μπορεί να εγείρει ερωτήματα για συμφωνίες βοήθειας, να απειλεί με καθυστερήσεις στην έγκριση υποψηφίων και να απαιτεί από τον πρόεδρο να χρησιμοποιεί τις προβλεπόμενες διαδικασίες εξαιρέσεων όταν αίρει κυρώσεις.

Η δυνατότητα νομοθετικών παρεμβάσεων παραμένει πιο περιορισμένη. Ο Τραμπ έχει υποσχεθεί εκτεταμένη χρήση του βέτο και οι Δημοκρατικοί δύσκολα θα εξασφαλίσουν τις πλειοψηφίες δύο τρίτων που απαιτούνται για να το υπερβούν.

Παράλληλα, η αντίθεση στη χρηματοδότηση ξένων χωρών και η οργή για τον πόλεμο στο Ιράν μπορεί να φέρουν κοντά πολιτικούς από διαφορετικά στρατόπεδα. Ο Πράις Φλόιντ, πρώην Αμερικανός αξιωματούχος και σύμβουλος της Argyll Strategy, εκτίμησε ότι το αποτέλεσμα θα μπορούσε να δημιουργήσει ασυνήθιστες συγκλίσεις αριστεράς και δεξιάς στην καταδίκη του Ισραήλ.

Ο παράγοντας Νετανιάχου

Σημαντικό ρόλο θα παίξουν και οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ. Ο Νετανιάχου έχασε την κυβερνητική πλειοψηφία στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, χωρίς όμως οι αντίπαλοί του να εξασφαλίσουν σαφή δρόμο για την αντικατάστασή του. Οι διαπραγματεύσεις σχηματισμού κυβέρνησης αναμένεται να διαρκέσουν.

Ο Τζόναθαν Σάντσερ, εκτελεστικός διευθυντής του Foundation for Defense of Democracies, το οποίο υποστηρίζει την ισχυρή συμμαχία ΗΠΑ–Ισραήλ, εκτίμησε ότι μια νέα ισραηλινή κυβέρνηση, λιγότερο συνδεδεμένη με τους Ρεπουμπλικανούς, θα μπορούσε να αναπτύξει πιο συνεργατική σχέση με τους Δημοκρατικούς.

Όπως επισήμανε, το νέο Κογκρέσο αναλαμβάνει τον Ιανουάριο. Μέχρι τότε, ενδέχεται να έχει αλλάξει και η κυβέρνηση με την οποία θα συνομιλεί στο Ισραήλ.

Πηγή: Reuters