Σκηνές χάους στο Ιράν - Πόσο κοντά είναι η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ;

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνει ότι ο αμερικανικός στρατός εξετάζει «πολύ ισχυρές επιλογές» στο Ιράν, καθώς οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, στις οποίες φέρεται να έχουν σκοτωθεί εκατοντάδες άνθρωποι, εισέρχονται στην τρίτη εβδομάδα τους.

Η αμερικανική οργάνωση Human Rights Activist News Agency (HRANA) αναφέρει ότι έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο σχεδόν 500 διαδηλωτών και 48 μελών των δυνάμεων ασφαλείας στο Ιράν, ενώ πηγές δηλώνουν στο BBC ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών ενδέχεται να είναι πολύ υψηλότερος.

Ο Τραμπ έχει απειλήσει με παρέμβαση και δήλωσε την Κυριακή ότι Ιρανοί αξιωματούχοι τον κάλεσαν «για διαπραγματεύσεις», προσθέτοντας όμως ότι «ίσως χρειαστεί να δράσουμε πριν από μια συνάντηση».

Η ιρανική ηγεσία έχει χαρακτηρίσει τους διαδηλωτές «μια ομάδα βανδάλων» και κάλεσε τους υποστηρικτές της να συμμετάσχουν σε φιλοκυβερνητικές πορείες τη Δευτέρα.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης τριήμερο πένθος για τους, όπως τους αποκάλεσε, «μάρτυρες» που σκοτώθηκαν σε μια «εθνική μάχη κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ» – δύο χώρες τις οποίες η Τεχεράνη κατηγορεί ότι υποκινούν την αναταραχή.

Άγνωστο ακόμα πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ

Η οργή για τη ραγδαία υποτίμηση του ιρανικού νομίσματος πυροδότησε τις διαδηλώσεις στα τέλη Δεκεμβρίου, οι οποίες έχουν πλέον εξελιχθεί σε κρίση νομιμοποίησης για τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ο Τραμπ δεν έχει διευκρινίσει ακόμη ποιες στρατιωτικές επιλογές εξετάζουν οι ΗΠΑ, ούτε τις λεπτομέρειες των προτεινόμενων διαπραγματεύσεων, παρά το γεγονός ότι δήλωσε πως «κανονίζεται μια συνάντηση» με Ιρανούς αξιωματούχους.

Πρόσθεσε ότι οι Ιρανοί ηγέτες «θέλουν να διαπραγματευτούν», επειδή «έχουν κουραστεί να δέχονται χτυπήματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CBS, συνεργαζόμενο δίκτυο του BBC στις ΗΠΑ, ότι ο Τραμπ έχει ενημερωθεί για επιλογές στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν.

Άλλες προσεγγίσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την ενίσχυση αντικυβερνητικών πηγών στο διαδίκτυο, τη χρήση κυβερνοόπλων κατά του ιρανικού στρατού ή την επιβολή επιπλέον κυρώσεων, σύμφωνα με αξιωματούχους που μίλησαν στη Wall Street Journal.

Το ακόλουθο υλικό περιέχει σκηνές βίας.

Πηγές δήλωσαν στο BBC ότι οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν το βράδυ της Κυριακής, αλλά σε χαμηλότερη ένταση σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες, καθώς αυξάνονται οι φόβοι για κλιμάκωση της καταστολής από την ιρανική κυβέρνηση.

Σύμφωνα με τη HRANA, τουλάχιστον 10.600 άνθρωποι έχουν συλληφθεί μέσα στις δύο εβδομάδες της αναταραχής.

Το BBC κατέγραψε 180 σάκους με πτώματα σε πλάνα από νεκροτομείο κοντά στην ιρανική πρωτεύουσα, ενώ μία πηγή δήλωσε την Κυριακή ότι οι δρόμοι της Τεχεράνης ήταν «γεμάτοι αίμα».

«Παίρνουν τα πτώματα με φορτηγά», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Σε ένα βίντεο από τον χώρο κοντά στην Τεχεράνη, περίπου 180 τυλιγμένες ή σκεπασμένες σοροί φαίνονται στοιχισμένες, με τις περισσότερες να βρίσκονται σε ανοιχτό χώρο. Ακούγονται κραυγές και κλάματα από ανθρώπους που φαίνεται να αναζητούν τους δικούς τους.

Το υλικό έχει υποστεί θόλωση για την προστασία των ταυτοτήτων των ζωντανών, οι οποίοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν περαιτέρω διώξεις από τις αρχές.

Πηγές ανέφεραν ότι μεγάλος αριθμός σορών έχει συσσωρευτεί σε νοσοκομεία και ιατροδικαστικές εγκαταστάσεις, ενώ ορισμένα πτώματα φέρονται να θάφτηκαν εσπευσμένα πριν από την αυγή από τις αρχές, περιορίζοντας τη δυνατότητα ταυτοποίησης.

Δημοτικοί υπάλληλοι έχουν επίσης απομακρύνει κατά τη διάρκεια της νύχτας συντρίμμια, καμένα αυτοκίνητα και λεκέδες αίματος από τους δρόμους, σύμφωνα με πηγή του BBC.

Πολλές πηγές στο Ιράν ανέφεραν επίσης ότι είδαν drones να πετούν συνεχώς πάνω από πλήθη και κατοικημένες περιοχές, με σκοπό τον εντοπισμό και την παρακολούθηση διαδηλωτών.

Το BBC και τα περισσότερα διεθνή ειδησεογραφικά μέσα δεν μπορούν να μεταδώσουν από το εσωτερικό του Ιράν, ενώ η ιρανική κυβέρνηση έχει επιβάλει διακοπή του διαδικτύου από την Πέμπτη, καθιστώντας δύσκολη τη συλλογή και επαλήθευση πληροφοριών.

Ορισμένοι μάρτυρες βασίζονται σε συνδέσεις Starlink μέσω μεσολαβητών ή σε δορυφορική τηλεόραση για ενημέρωση, αλλά φοβούνται ότι αυτά τα μέσα μπορεί να χρησιμοποιηθούν από τις αρχές για τον εντοπισμό τους.

«Δεν μπορούμε ούτε να στείλουμε μηνύματα», δήλωσε μία πηγή από το νότιο Ιράν στο BBC, καθώς η καθολική διακοπή του διαδικτύου συνεχίζεται. «Μόνο η κυβέρνηση στέλνει απειλητικά μηνύματα στους πολίτες».

Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι θα μιλήσει με τον Έλον Μασκ, ιδιοκτήτη της SpaceX που διαχειρίζεται το Starlink, για την αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν.

«Είναι πολύ καλός σε τέτοια πράγματα, έχει μια πολύ καλή εταιρεία», είπε ο Τραμπ.

Οι διαδηλώσεις είναι οι μεγαλύτερες στο Ιράν από την εξέγερση του 2022, η οποία πυροδοτήθηκε από τον θάνατο υπό κράτηση της Μάχσα Αμινί, μιας νεαρής Κούρδισσας που συνελήφθη από την αστυνομία ηθών επειδή φέρεται να μην φορούσε σωστά τη μαντίλα της.

Ο Χαμενεΐ έχει δηλώσει ότι οι διαδηλωτές προσπαθούν να «ευχαριστήσουν» τον Τραμπ, ενώ ο γενικός εισαγγελέας του Ιράν είπε ότι όποιος διαδηλώνει θα θεωρείται «εχθρός του Θεού» – αδίκημα που επισύρει τη θανατική ποινή.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ δεν πρέπει να κάνουν «λάθος υπολογισμό», προσθέτοντας ότι αν οι ΗΠΑ επιτεθούν στο Ιράν, τόσο οι ισραηλινές όσο και οι αμερικανικές στρατιωτικές και ναυτιλιακές εγκαταστάσεις στην περιοχή θα αποτελέσουν νόμιμους στόχους.

Την ίδια ώρα, ο Ρεζά Παχλαβί, εξόριστος γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι οι διαδηλώσεις «έχουν κλονίσει τα θεμέλια» της ιρανικής κυβέρνησης.

Πρόσθεσε: «Η αύξηση των πυροβολισμών κατά του λαού δεν είναι ένδειξη δύναμης, αλλά φόβου – φόβου κατάρρευσης και μιας επιταχυνόμενης πτώσης».

 Πηγή: BBC