Η Βρετανική Βιβλιοθήκη αποκαθιστά την κάρτα αναγνώστη του Όσκαρ Ουάιλντ 130 χρόνια μετά

Η Βρετανική Βιβλιοθήκη πρόκειται να αποκαταστήσει συμβολικά την κάρτα αναγνώστη του Όσκαρ Ουάιλντ, 130 χρόνια μετά την αφαίρεσή της από τους επιτρόπους της, έπειτα από την καταδίκη του για «χονδροειδή απρέπεια».

Μια νέα κάρτα, με το όνομα του Ιρλανδού συγγραφέα και θεατρικού συγγραφέα Όσκαρ Ουάιλντ, θα παραδοθεί επισήμως στον εγγονό του, Μέρλιν Χόλαντ, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης τον Οκτώβριο.

Ο Ρούπερτ Έβερετ, ο οποίος έγραψε, σκηνοθέτησε και πρωταγωνίστησε ως Ουάιλντ στην ταινία «Ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας» (2018), θα συμμετάσχει στην τελετή.

Ο Χόλαντ, ειδικός στο έργο του παππού του και συγγραφέας των «Πλήρων Επιστολών του Όσκαρ Ουάιλντ», δήλωσε: «Πιθανότατα θα έλεγε "επιτέλους"».

Μια πράξη δικαιοσύνης και αναγνώρισης

Η απόφαση αφαίρεσης της κάρτας αναφέρεται στα πρακτικά του 1895, όταν η ομοφυλοφιλία ήταν παράνομη: «Οι Επίτροποι αποφάσισαν ότι ο κ. Όσκαρ Ουάιλντ, που είχε γίνει αναγνώστης το 1879 και καταδικάστηκε στις 25 Μαΐου σε διετή φυλάκιση με καταναγκαστικά έργα, να αποκλειστεί από την περαιτέρω χρήση της Αίθουσας Ανάγνωσης του Μουσείου».

Η πτώση του Ουάιλντ ήρθε αφού μήνυσε τον λόρδο Κουίνσμπερι για συκοφαντία, καθώς εκείνος τον είχε αποκαλέσει «σοδομίτη» λόγω της σχέσης του με τον λόρδο Άλφρεντ «Μπόζι» Ντάγκλας, γιο του Κουίνσμπερι. Το αποτέλεσμα ήταν η καταδίκη του Ουάιλντ σε δύο χρόνια καταναγκαστικών έργων.

Από αγαπημένος της λονδρέζικης κοινωνίας, ο Ουάιλντ πέθανε πάμφτωχος στο Παρίσι το 1900, σε ηλικία 46 ετών. Η σύζυγός του, Κόνστανς, εγκατέλειψε την Αγγλία με τους δύο τους γιους, αλλάζοντας το επώνυμό τους σε Χόλαντ.

Ο Μέρλιν Χόλαντ ανέφερε: «Ο Όσκαρ ήταν ήδη τρεις εβδομάδες στη φυλακή του Πέντονβιλ όταν του αφαιρέθηκε η κάρτα – πιθανόν να μην το έμαθε ποτέ. Και ίσως ήταν καλύτερα έτσι. Το να μάθει ότι μια από τις σπουδαιότερες βιβλιοθήκες τού στέρησε την πρόσβαση στα βιβλία, τη στιγμή που ο νόμος του στέρησε την ίδια τη ζωή, θα τον τσάκιζε περισσότερο. Η αποκατάσταση της κάρτας είναι μια ωραία χειρονομία συγχώρεσης· πιστεύω ότι το πνεύμα του θα συγκινηθεί».

Το 2017, ο Ουάιλντ θεωρήθηκε ανάμεσα στους περισσότερους από 50.000 ομοφυλόφιλους και αμφιφυλόφιλους άνδρες που έλαβαν μεταθανάτια χάρη, αν και χωρίς ατομική ονομαστική αναφορά.

Ο Χόλαντ σχολίασε: «Ο Όσκαρ δεν πίστευε ότι υπήρχε κάτι μεμπτό στην ομοφυλοφιλική αγάπη… Αν χρειαζόταν να ζητήσει χάρη, δεν θα το έκανε. Το μόνο που θα πετύχαινε θα ήταν να αισθανθεί καλύτερα το κατεστημένο. Η ιστορία είναι ιστορία — δεν ξαναγράφεται».

Η διαχρονική κληρονομιά του Όσκαρ Ουάιλντ

Η Βρετανική Βιβλιοθήκη διαθέτει ίσως τη σημαντικότερη συλλογή χειρογράφων του Ουάιλντ παγκοσμίως, περιλαμβάνοντας προσχέδια έργων του όπως τα Η Βεντάλια της Λαίδης Γουίντερμηρ, Μια ασήμαντη γυναίκα, Ένας ιδανικός σύζυγος και Η σημασία του να είναι κανείς σοβαρός.

Η επικεφαλής των σύγχρονων αρχείων της βιβλιοθήκης, Λόρα Γουόκερ, δήλωσε: «Θέλουμε πραγματικά να τιμήσουμε τον Ουάιλντ και να αναγνωρίσουμε τι του συνέβη. Το Άρθρο 11 του τότε νόμου, που ποινικοποιούσε την ομοφυλοφιλία, ήταν άδικο».

Η σχέση του Ουάιλντ με το Βρετανικό Μουσείο ξεκίνησε από τα φοιτητικά του χρόνια. Το 1879, μετακομίζοντας στο Λονδίνο, απέκτησε την αναγνωστική κάρτα. Όμως δεν δίσταζε να το σατιρίζει: όταν τον ρώτησαν γιατί τύπωσε ελάχιστα αντίτυπα του ποιήματός του Η Σφίγγα, απάντησε: «Αρχικά σκόπευα να τυπώσω μόνο τρία: ένα για εμένα, ένα για το Βρετανικό Μουσείο και ένα για τον Παράδεισο. Είχα κάποιες αμφιβολίες για το Μουσείο».

Ο Χόλαντ σχολίασε πως ο Ουάιλντ «έβαζε τον εαυτό του και τον ουρανό πάνω από το Βρετανικό Μουσείο με παιχνιδιάρικα αλαζονικό τρόπο – ακριβώς το είδος του ελαφρώς προκλητικού χιούμορ που αγαπούσε».

Και πρόσθεσε αστειευόμενος: «Ίσως τώρα να όφειλε μια συγγνώμη… για το αγενές του σχόλιο… εφόσον του επιστρέφουν την κάρτα».

Η εκδήλωση της Βρετανικής Βιβλιοθήκης θα πραγματοποιηθεί στις 16 Οκτωβρίου, γενέθλια του Ουάιλντ, με δημόσια συζήτηση του Έβερετ και του Χόλαντ, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου βιβλίου του τελευταίου Μετά τον Όσκαρ: Η Κληρονομιά ενός Σκανδάλου, το οποίο διερευνά τη μεταθανάτια επίδραση του συγγραφέα.

(Με πληροφορίες του Guardian)