Το 14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης 2026 έρχεται την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου

Ποιητικές αναγνώσεις από περισσότερους από 70 Έλληνες και διεθνείς ποιητές· ζωντανές μουσικές εκδηλώσεις· παρουσιάσεις βιβλίων, εκδοτικό πρόγραμμα, απονομή των βραβείων Θράκα και Μάκη Λαχανά και η εικαστική έκθεση «Καρτ ποστάλ από τα έγκατα του κάμπου», σε επιμέλεια Αντιγόνης Καψάλη: το φεστιβάλ, που ξεκίνησε σαν μια σύναξη Θεσσαλών ποιητών, μονοήμερο, «low budget και εντελώς αυτοοργανωμένο», όπως μου θυμίζει ο ποιητής κι εκδότης Θάνος Γώγος, μεγάλωσε σιγά σιγά, έγινε διεθνές και φέτος βρίσκεται, αισίως, στο 14ο έτος του. Θεματική του φετινού φεστιβάλ: «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία: Ποίηση, Τοπίο, Οπτικός Διάλογος».

«Ήταν ένα φεστιβάλ που μεγάλωσε με πολλή αγάπη για την ποίηση, κρατώντας όμως παράλληλα τα χαρακτηριστικά του Θεσσαλικού Φεστιβάλ, γιατί συμμετέχουν κάθε χρόνο ποιητές από τη Θεσσαλία και παράλληλα καλούνται σημαντικοί πλέον ποιητές απ’ όλο τον κόσμο». Σκέφτομαι την Ιρανο-Σουηδή ποιήτρια που έχει κατακτήσει όλη την Ευρώπη, Αθηνά Φαρόκζαντ, την Αμερικανίδα ποιήτρια (και καθηγήτρια στην έδρα ποίησης της Οξφόρδης) Αλίσια Στάλινγκς, τη φοβερή Γιολάντα Καστάνο...

Ρωτάω τη Μάρια Ντεγιάνοβιτς και τον Θάνο Γώγο ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για να τρέξει κανείς ένα φεστιβάλ, μες στον Αύγουστο, εκτός Αθηνών.

«Η ζέστη!» λέει γελώντας η Μάρια. «Προφανώς όλες οι εκδηλώσεις γίνονται τη νύχτα, γιατί αλλιώς είναι αδύνατο».

Το φεστιβάλ δεν γινόταν πάντα Αύγουστο, αλλά μετά τον κόβιντ αναγκάστηκαν να βγουν σε ανοιχτούς χώρους και είδαν ότι, περιέργως, υπήρχε καλύτερη ανταπόκριση απ’ το κοινό. Κι ύστερα κατάλαβαν ότι τους άρεσε να ταξιδεύουν για το φεστιβάλ, αλλά και να ταξιδεύει το ίδιο το Φεστιβάλ: στο Πήλιο, τη Λίμνη Πλαστήρα. Η διοργάνωση φροντίζει οι καλεσμένοι ποιητές να επισκεφτούν τα Μετέωρα, γίνονται εκδηλώσεις στη Μακρινίτσα, στη Λίμνη Πλαστήρα– εκτός από τη Λάρισα και τα Τρίκαλα δηλαδή. «Από τις αγαπημένες μου ημέρες του φεστιβάλ είναι όταν κάνουμε εκδήλωση στη Φυλακτή», λέει ο Θάνος Γώγος. «Έρχονται όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Βλέπεις γιαγιάδες και παππούδες να ανεβαίνουν σιγά σιγά την ανηφόρα και να λένε «πάμε στην εκδήλωση ποίησης που έρχεται κάθε χρόνο». Κι έρχονται οι κάτοικοι κι από άλλα χωριά και περιμένουν αυτή τη μέρα, να δουν σπουδαίους ποιητές απ’ όλο τον κόσμο στο χωριό τους. Αυτή η αίσθηση είναι κάτι που δεν αλλάζω με τίποτα».

Το φεστιβάλ μετακινήθηκε από την Καρδίτσα στη Φυλακτή στη μνήμη του ποιητή, μουσικού και συνεργάτη του φεστιβάλ Χρήστου Διαμαντή, που πέθανε πολύ νέος από covid κι ήταν ο άνθρωπος που έπεισε τους διοργανωτές να ανοίξουν τις εκδηλώσεις εκτός Λάρισας, σε άλλες περιοχές της Θεσσαλίας. Στη μνήμη του, λοιπόν, μεταφέρθηκε το φεστιβάλ από την Καρδίτσα στην ιδιαίτερη πατρίδα του, στο χωριό του.

Η Μάρια συμπληρώνει: «Αυτή η μετακίνηση μου αποδεικνύει κάθε χρόνο πώς η ποίηση –αν έχεις ανοιχτό μυαλό– σε αγγίζει με τρόπους που δεν σου είναι κατανοητοί. Παραδείγματος χάριν, θυμάμαι μια χρονιά που εμφανίστηκε ένας βοσκός με την γκλίτσα του ν’ ακούσει μια ποιήτρια από τη Λετονία που απήγγελλε πειραματική ποίηση στα Λετονικά, με παράλληλη μετάφραση στα ελληνικά. Και καθόταν και την άκουγε κι έκλαιγε. Κι εγώ σκεφτόμουν: πώς είναι δυνατόν ένας 80χρονος βοσκός να συναισθάνεται τόσο πολύ μια αβαν-γκαρντ ποιήτρια από τη Λετονία που μιλάει για βιασμούς; Και μετά ο βοσκός πήρε τον λόγο και είπε: «Αυτό το ποίημα είχε συναίσθημα». Και σκέφτηκα: «αυτό είναι: η ποίηση είναι συναίσθημα».

Ποιες είναι οι καλύτερες στιγμές του φεστιβάλ; τους ρωτώ.

«Οι εκπλήξεις, φυσικά», λέει η Μάρια. «Θυμάμαι έναν ποιητή που εμπνεύστηκε τόσο πολύ από τα Μετέωρα, που έφυγε για να περιηγηθεί τριγύρω και ξεχάστηκε κι η ώρα περνούσε. Τον περιμέναμε για 40 λεπτά να επιστρέψει στο πούλμαν, κι όταν γύρισε, ήταν λες και είχε δει θείο όραμα. Είχε μια απίστευτη έκφραση αγιοσύνης στο πρόσωπό του, που ξεχάσαμε όλοι τα νεύρα μας για την αργοπορία του, λιώσαμε!»

Ο Θάνος Γώγος τονίζει: «Αυτό που κάνει το φεστιβάλ μοναδικό είναι το πώς ταξιδεύουμε όλοι μαζί σε ένα πούλμαν. Δεν μένουμε ποτέ στην ίδια πόλη. Ταξιδεύουμε μαζί, συνήθως σε απομονωμένα μέρη, μένουμε στο ίδιο ξενοδοχείο, τρώμε μαζί όλα τα γεύματα... Πάμε και μένουμε στα Χάνια, ας πούμε, στο βουνό επάνω, με τις αλεπούδες. Κι έτσι προσφέρουμε αυτό το δέσιμο μεταξύ των ποιητών, που ίσως χάνεται πολλές φορές στις πόλεις, όπου όλοι σκορπίζουν. Δηλαδή οι ποιητές περνάνε όλο το χρόνο μαζί, είμαστε σαν καραβάνι, ένα ποιητικό καραβάνι».

Δύο προ-φεστιβαλικά events σε Αθήνα και Μακρινίτσα, στις 24 Αυγούστου:

• Workshop στo Art Café στη Μακρινίτσα με την Αλεξάνδρα Μπούχλερ, διευθύντρια του Literature Across Frontiers και διάφορους νέους ποιητές από την Ελλάδα.
• Παρουσιάσεις των βιβλίων της βραβευμένης Ισπανίδας ποιήτριας Μίριαμ Ρέγιες και του αγαπημένου στην Ελλάδα Κουβανού ποιητή Βίκτορ Ροντρίγκεζ Νούνιες, στην Αθήνα, στο βιβλιοπωλείο Ζάτοπεκ, σε συνδιοργάνωση με τον Κύκλο Ποιητών. Μαζί τους και ποιητές του Κύκλου, σε αναγνώσεις ποιημάτων τους.

Τα εγκαίνια του φεστιβάλ θα γίνουν στη Λάρισα στις 25 Αυγούστου, στον κήπο του Διαχρονικού Μουσείου.

26 Αυγούστου:

• Φυλακτή, Λίμνη Πλαστήρα: Αυλή Δημοτικού Σχολείου Φυλακτής | Πολιτιστικό Κέντρο Χρήστος Διαμάντης.
• Λάρισα: Πινακοθήκη PArCo – By the River.

27 Αυγούστου: Τρίκαλα | 28 Αυγούστου: Μύλος του Παππά, Λάρισα

Το «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία» περιλαμβάνει αναγνώσεις ποίησης από περισσότερους από 70 ποιητές και ποιήτριες απ’ όλο τον κόσμο. Ανάμεσα στους διεθνείς συμμετέχοντες συγκαταλέγονται οι Άλβιν Πανγκ (Σιγκαπούρη), Βίκτορ Ροντρίγκεζ Νούνιες (Κούβα), Μίριαμ Ρέγιες (Ισπανία), Έλεν Άιβορι, Μάρτιν Φιγκούρα και το ποιητικό δίδυμο Μοντενέγκρο-Φίσερ (Ηνωμένο Βασίλειο), Ρολάντο Κατάν (Ονδούρα), Νίλτον Σαντιάγο (Χιλή), Ελίζα Ντονζέλι και Κρίστιαν Σινίκκο (Ιταλία), Άλιαζ Κοπρίβνικαρ (Σλοβενία), καθώς και, στο πλαίσιο της Ανταλλαγής Συγγραφέων με την Ένωση Κροατών Συγγραφέων, οι Κροάτες Ντίνκο Τελέτσαν και Ντίνκο Κρέχο.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν επίσης πολλοί Έλληνες ποιητές και ποιήτριες, μεταξύ των οποίων οι: Σωτήρης Παστάκας, Κατερίνα Ηλιοπούλου, Ηλίας Κεφάλας, Δημήτρης Πέτρου, Κώστας Λάνταβος, Πέννυ Μηλιά, Σωκράτης Καμπουρόπουλος, Ευσταθία Π., Νικόλας Κουτσοδόντης, Πέτρος Ισαακίδης, Ελευθερία Θάνογλου και πολλοί ακόμη. 

Επιπλέον, στο πλαίσιο του προγράμματος θα πραγματοποιηθούν εργαστήρια από την Αλεξάνδρα Μπίχλερ (διευθύντρια του οργανισμού Literature Across Frontiers), τον Άλβιν Πανγκ και την Κροάτισσα εικαστικό Μανουέλα Πάουκ, καθώς και μια εικαστική έκθεση στο Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας, σε επιμέλεια της Αντιγόνης Καψάλη, με έργα των Άρτεμης Αλκαλάη, Άρτεμης Διαμαντή, Ζωής Ζηπέλα, Σοφίας Κυριακού, Αγνής Ρούσσου, Μυρτώς Σακκά, Θεοδώρας Τσιάτσιου, Βιβής Τσιόγκα. Το πρόγραμμα εμπλουτίζεται επίσης με μουσικά μέρη, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει εκείνο της πολυβραβευμένης χορωδίας In Donnation, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Δημήτρη Κτιστάκη, με πιανιστική συνοδεία της βοηθού μαέστρου Φρόσως Κτιστάκη.