MuSifanto 2026: Όταν η Σίφνος γίνεται μια μεγάλη μουσική κοινότητα

Υπάρχουν φεστιβάλ που ξεχωρίζουν για το πρόγραμμά τους και υπάρχουν φεστιβάλ που ξεχωρίζουν για την ψυχή τους. Το MuSifanto, στη Σίφνο, καταφέρνει να συνδυάζει και τα δύο. Είναι ένα χειροποίητο φεστιβάλ, φτιαγμένο με πολλή αγάπη, εθελοντισμό και αφοσίωση, που ταυτόχρονα διατηρεί ένα εντυπωσιακά υψηλό καλλιτεχνικό επίπεδο. Ίσως γι' αυτό κάθε χρόνο δεν προσελκύει μόνο σπουδαίους μουσικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά δημιουργεί και μια κοινότητα ανθρώπων που επιστρέφουν ξανά και ξανά.

Κυρίως όμως, είναι ένα φεστιβάλ που δημιουργήθηκε για να εμπνεύσει τα παιδιά που μαθαίνουν μουσική όλο τον χειμώνα στα νησιά του Αιγαίου, κι αυτό είναι που το κάνει ακόμα πιο ξεχωριστό. Στη Σίφνο, όπως και σε πολλά ακόμη νησιά, λειτουργούν τα Μουσικά Εργαστήρια που οργανώνει ο Σύνδεσμος «Οι Φίλοι του Ελληνικού Νησιού και της Θάλασσας». Γιατί, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα νησιά, η Σίφνος, που το καλοκαίρι μοιάζει τόσο κοντινή, τον χειμώνα απομακρύνεται: τα μποφόρ δυναμώνουν, τα δρομολόγια αραιώνουν και η πρόσβαση γίνεται πιο δύσκολη. Εδώ είναι η αρχή της ιστορίας, πριν από 30 ακριβώς χρόνια.

Το 1992, η Φραγκίσκη Ψαχαροπούλου-Καρόρη, μουσικός, μουσικοπαιδαγωγός και παραγωγός ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών κλασικής μουσικής για παιδιά και νέους, ίδρυσε τον Σύνδεσμο «Οι Φίλοι του Ελληνικού Νησιού και της Θάλασσας», μια εθελοντική, μη κερδοσκοπική οργάνωση. Ονειρευόταν μια «νησίδα πολιτισμού» που θα έδινε στα παιδιά των νησιών την ευκαιρία να γνωρίσουν, να αγαπήσουν και να μελετήσουν την κλασική μουσική, χωρίς να χάσουν τη μουσική παράδοση του τόπου τους. Το όραμά της αγκάλιασαν σημαντικοί άνθρωποι της εποχής, όπως η ζωγράφος και σκιτσογράφος Έλλη Σολομωνίδη-Μπαλάνου, ο θεατρικός συγγραφέας Ιάκωβος Καμπανέλλης, η ποιήτρια Λίνα Κάσδαγλη, ο ζωγράφος και ακαδημαϊκός Παναγιώτης Τέτσης, ο διευθυντής του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης Εμμανουήλ Κάσδαγλης και άλλοι.

Από τότε, αφοσιωμένοι δάσκαλοι άρχισαν να ταξιδεύουν όλο τον χειμώνα στα νησιά (Σίφνος, Κάσος, Λήμνος, Ικαρία, Σέριφος, Κέα), συχνά κάτω από δύσκολες καιρικές συνθήκες. Δεν είναι σπουδαίο; Όλα αυτά τα χρόνια, τα παιδιά είχαν και έχουν πρόσβαση στο αυτονόητο για τα παιδιά των ελληνικών πόλεων. Δεν είναι όμως ότι απλώς μαθαίνουν μουσική. Πολύ περισσότερο, απολαμβάνουν τη σύμπραξη και τη χαρά της συμμετοχής σε μια μουσική κοινότητα που σιγά σιγά δημιουργήθηκε γύρω από κάθε Μουσικό Εργαστήριο. Κι έπειτα, ο Σύνδεσμος επιδίωξε να διευρύνει τις προσλαμβάνουσες: ενδιαφέρουσες συναυλίες και καλοί μουσικοί θα έκαναν τους μαθητές να ονειρευτούν πού μπορούν να φτάσουν. Και επειδή τα παιδιά των νησιών δεν μπορούν εύκολα να βρεθούν σε μια μεγάλη αίθουσα συναυλιών, το MuSifanto άρχισε να φέρνει τη συναυλία στον τόπο τους.

Το όραμα του MuSifanto συνεχίζει να ταξιδεύει και στα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου

Το αποτύπωμα αυτής της προσπάθειας είναι σήμερα πιο ορατό από ποτέ. Η φετινή διοργάνωση συμπίπτει με τα 30 χρόνια του Μουσικού Εργαστηρίου Σίφνου «Φραγκίσκη Ψαχαροπούλου-Καρόρη», μιας διαδρομής που έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην κοινωνία του νησιού και στις γενιές των παιδιών που γνώρισαν τη μουσική μέσα από τα εργαστήριά του.

Την ίδια στιγμή, το όραμα του MuSifanto συνεχίζει να ταξιδεύει και στα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου. Χάρη στη δωρεά ανώνυμου χορηγού, οκτώ παιδιά από το Μουσικό Εργαστήριο της Κάσου, που ιδρύθηκε το 2024, θα βρεθούν φέτος στη Σίφνο για να συμμετάσχουν στα σεμινάρια και τις συναυλίες του φεστιβάλ. Πέρυσι, μια αντίστοιχη δωρεά έδωσε την ευκαιρία σε μαθητές από το Μουσικό Εργαστήριο της Λήμνου να ζήσουν την ίδια εμπειρία, ανοίγοντας τη συναυλία της Μυρτώς Παπαθανασίου.

Είναι ίσως η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση ότι ο αρχικός στόχος του MuSifanto −να εμπνέει τα παιδιά που μαθαίνουν μουσική στα νησιά− συνεχίζει να βρίσκει ανταπόκριση και να μεγαλώνει, παρά τις πρακτικές και οικονομικές δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν.

Έτσι, εδώ και 11 χρόνια, κάθε Ιούλιο, η Σίφνος μετατρέπεται σε έναν τόπο συνάντησης. Μαθητές, επαγγελματίες μουσικοί, κάτοικοι και επισκέπτες μοιράζονται συναυλίες, σεμινάρια, χορωδίες, μουσικούς περιπάτους και στιγμές συνδημιουργίας.

Το MuSifanto, λοιπόν, δεν είναι μόνο ένα σημαντικό φεστιβάλ κλασικής μουσικής του καλοκαιριού. Από τις 29 Ιουνίου μέχρι τις 6 Ιουλίου είναι μια γιορτή της μουσικής παιδείας, της συνεργασίας και της κοινότητας. Είναι, όμως, και μια ξεχωριστή εμπειρία για τις οικογένειες που έρχονται στο νησί, συνδυάζοντας τις καλοκαιρινές διακοπές με τη συμμετοχή των παιδιών τους στα σεμινάρια.

Το πρωινό πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο χορωδίες –ομαδικό τραγούδι για ενήλικες και παιδική χορωδία–, σεμινάρια κιθάρας, πιάνου και τρομπέτας, καθώς και τη δημιουργία μιας κιθαριστικής ορχήστρας – τα παιδιά προχωράνε αποκτούν εμπειρίες που δεν θα μπορούσαν να βρουν ούτε στην Αθήνα. Τα βράδια, τη σκυτάλη παίρνουν οι συναυλίες, όπου οι μαθητές των σεμιναρίων έχουν την ευκαιρία να ακούσουν τους σημαντικούς καλλιτέχνες - δασκάλους τους. Ενώ σε επόμενες συναυλίες τους συναντούν επί σκηνής και συμπράτουν μαζί τους. Οι συναυλίες αυτές, μαζί με τον Μουσικό Περίπατο και τις μαθητικές συναυλίες στο τέλος του φεστιβάλ, είναι και μια γιορτή για τους επισκέπτες του νησιού, μια προστιθέμενη αξία για τον τουρισμό της Σίφνου, που μπαίνει στον πολιτιστικό χάρτη του καλοκαιριού.

«Στο MuSifanto βιώνουμε τη χαρά της συνδημιουργίας. Μαθαίνουμε να "ακούμε" ο ένας τον άλλον, προσπαθούμε για ένα κοινό αποτέλεσμα, ζούμε μαζί στο νησί και αναπτύσσουμε όχι μόνο καλλιτεχνικούς αλλά και ανθρώπινους δεσμούς. Γιατί, όπως έγραψε ο Friedrich Nietzsche, "χωρίς τη μουσική η ζωή θα ήταν ένα λάθος"», λέει στην Athens Voice η Τζουλιέττα Καρόρη, μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας του φεστιβάλ.

Musifanto 2026: Μουσική για όλους

Το φετινό θέμα του MuSifanto είναι «Μουσική για όλους» και διατρέχει όλο το πρόγραμμα του φεστιβάλ. Από τις συναυλίες και τα σεμινάρια μέχρι τις παράλληλες δράσεις, η μουσική γίνεται αφορμή για συμμετοχή, συνάντηση και συνδημιουργία.

Η αυλαία ανοίγει με την επετειακή συναυλία για τα 30 χρόνια του Μουσικού Εργαστηρίου Σίφνου «Φραγκίσκη Ψαχαροπούλου-Καρόρη», με τη συμμετοχή παλιών και νέων μαθητών. Ακολουθούν η συναυλία του C2 Cello Duo (Leslie Jones & Νόρα Καρακουσόγλου), τα ρεσιτάλ κιθάρας των Duo Melis (Αλέξης Μουζουράκης & Σουζάνα Πριέτο) και D&A GuitarDuo (Δημήτρης Κουρζάκης & Άγγελος Μπότσης), η συναυλία για βιολί και πιάνο με τη Δανάη Παπαματθαίου-Μάτσκε και τον Ούβε Μάτσκε, καθώς και η εμφάνιση του Harris Lambrakis Quartet.

Ξεχωριστή στιγμή αποτελεί και η συμμετοχή της χορωδίας του Αμερικανικού Κολλεγίου της Ελλάδας (ACG Community Choir), υπό τη διεύθυνση της Έφης Μηνακούλη, η οποία θα τραγουδήσει μαζί με παιδιά του Δημοτικού Σχολείου Σίφνου, αλλά και στο «MuSifanto Εν Πλω», μετατρέποντας το ταξίδι με το πλοίο από το Λαύριο σε μια ξεχωριστή μουσική εμπειρία. Συμμετέχουν επίσης και στη συναυλία των C2 Cello Duo. Ανάμεσα στις πιο αγαπημένες δράσεις του φεστιβάλ παραμένει και ο Μουσικός Περίπατος, όπου το κοινό ακολουθεί κάνοντας στάσεις για μικρές μουσικές συναυλίες στη διαδρομή, στο μονοπάτι που συνδέει την Απολλωνία με το Κάτω Πετάλι.

Το πρόγραμμα συμπληρώνουν η παρουσίαση του βιβλίου «Το τραγούδι της εποχής μας» των Γιώργου Παπαπαύλου και Κλωντ Λωράν (Εκδόσεις Αλεξάνδρεια), καθώς και δύο εκθέσεις παιδικής ζωγραφικής με έργα από τον Διαγωνισμό Ζωγραφικής 2026, με θέμα «Η θάλασσα που τραγουδάει», και από τα εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα του Μουσικού Εργαστηρίου Σίφνου.

Η μουσική εκπαίδευση παραμένει η καρδιά του MuSifanto

Η μουσική εκπαίδευση, άλλωστε, παραμένει η καρδιά του MuSifanto. Τα πρωινά κυλούν στους ρυθμούς των σεμιναρίων κιθάρας, πιάνου, τρομπέτας, χορωδίας και κιθαριστικής ορχήστρας, που απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες και σε όλα τα επίπεδα. Διακεκριμένοι σολίστ και καθηγητές διδάσκουν τους συμμετέχοντες, ενώ η εβδομάδα κορυφώνεται με δύο συναυλίες στις οποίες οι σπουδαστές ανεβαίνουν στη σκηνή δίπλα στους δασκάλους τους.

Το πρόγραμμα λέει πολλά. Όχι όμως όλα. Γιατί την πραγματική ταυτότητα του MuSifanto τη γνωρίζουν οι άνθρωποι που το οραματίζονται, το οργανώνουν και το ζουν κάθε χρόνο από μέσα. Είναι άνθρωποι που αφιερώνουν αμέτρητες ώρες για να γίνει αυτό το ξεχωριστό φεστιβάλ πραγματικότητα.

Ζητήσαμε λοιπόν από μερικούς από τους βασικούς συντελεστές του, την Τζουλιέττα Καρόρη, τον Δημήτρη Κουρζάκη και την Έφη Μηνακούλη, να μας περιγράψουν, με δυο λόγια, τι είναι τελικά το MuSifanto. Άλλοι μιλούν για τη μουσική, άλλοι για τους ανθρώπους, άλλοι για τις μικρές στιγμές πίσω από τη σκηνή. Όλοι μιλούν για το ίδιο MuSifanto.

Σκέψεις πριν το MuSifanto 2026

Τι σχέση μπορεί να έχουν ένας μαθητής λυκείου στην Αθήνα, ένα ζευγάρι Γάλλοι τουρίστες, ένας Σέρβος ανερχόμενος μουσικός, μια χορεύτρια παραδοσιακών χορών, ένας παππούς που καμαρώνει το εγγόνι του, ένα σχήμα τζαζ, μια ομάδα πιτσιρικάδων από την Κάσο, ένας περίπατος στους αγρούς και ένας παγκόσμιας εμβέλειας σολίστ με τη μητέρα ενός μαθητή μου που καταμεσής του Φεβρουαρίου με ρωτούσε “Πότε βγαίνουν φέτος οι αιτήσεις για τη Σίφνο; Μη το χάσουμε!”.

Αυτό είναι το MuSifanto. Ένα φεστιβάλ κλασικής μουσικής που τους χωράει όλους και τους εθίζει με τον πιο όμορφο τρόπο που υπάρχει. Και εθιζόμαστε κι εμείς που το διοργανώνουμε κάθε χρόνο. Μια καλλιτεχνική ομάδα χωρίς επικεφαλής με συμμετοχικές διαδικασίες. Και είναι και ο Σύνδεσμος. Του Ελληνικού νησιού και της θάλασσας. Αυτός πάνω από όλα. Με μια σειρά εργαστήρια μουσικής διάσπαρτα στο Αιγαίο που φέρνουν τη μουσική εκπαίδευση στο κατώφλι των  σπιτιών της νησιωτικής χώρας. Με εθελοντισμό και όραμα. Ένα όραμα που γεννήθηκε στη σκέψη της Φραγκίσκης Καρόρη πριν πολλά χρόνια και είναι σήμερα εδώ ζωντανό και με ένα υπερδεκαετές φεστιβάλ ως επιστέγασμα.

Θα πάρουμε και φέτος όλοι μας το πλοίο και θα ξανασυναντηθούμε. Δε θα το χάσουμε!

Δημήτρης Κουρζάκης-κλασικός κιθαριστής
Μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας του MuSifanto

Το «δικό μας» MuSifanto

Το «δικό μας» MuSifanto δημιουργείται από πολλά. Από όσα  ονειρευόμαστε όταν ξεκινάμε να στήνουμε το Φεστιβάλ. Από τα παιδιά που μαθαίνουν μουσική τον χειμώνα, στα εργαστήρια του Συνδέσμου που ξεκίνησαν από το σποράκι  που έριξε η Φραγκίσκη. Από τα μηνύματα που μας στέλνουν μαθητές και μουσικοί που το έχουν ζήσει και θέλουν να επιστρέψουν ξανά, από την αγωνία για το αν και φέτος θα τα καταφέρουμε. Από τα μουσικά όργανα που μπαίνουν στο πλοίο της γραμμής και γεμίζουν το νησί. Από τη φροντίδα μας να καλοδεχτούμε καλλιτέχνες, σπουδαστές, κοινό και να τους πάρουμε μαζί μας στον κόσμο του MuSifanto. Από το δέσιμο μιας ομάδας ανθρώπων που αγαπούν αυτό το Φεστιβάλ και ανυπομονούν να το μοιραστούν. Από το soundcheck και τα μανταλάκια που κρατάνε τις παρτιτούρες ακόμα και όταν ο θεός Αίολος αρνείται να συνεργαστεί.
Τα απογεύματα πριν αρχίσουν οι συναυλίες, αναρωτιόμαστε αν υπάρχει κάτι που μας ξέφυγε. Έπειτα, τα πράγματα βρίσκουν τη ροή τους. Όλα μπαίνουν στη θέση τους όπως τα κομμάτια ενός παζλ και σχηματίζουν την συνολική εικόνα. Οι μουσικοί βγαίνουν στη σκηνή, τα φώτα σβήνουν, οι ακροατές παρασύρονται από τη συναυλία. Ήχοι πλημμυρίζουν αυλές εκκλησιών και αρχαία μονοπάτια. Και ένα πουλάκι πετάει και καμιά φορά το κελάιδισμά του μπλέκεται με τον ήχο της μουσικής Κάπως έτσι έρχεται η στιγμή, που έχει αρχίσει για μια ακόμα χρονιά το MuSifanto.

Τζουλιέττα Καρόρη
Μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας του MuSifanto

Τι είναι για εμένα το MuSifanto

Το MuSifanto είχα την τύχη να το ζήσω από διαφορετικές θέσεις και οπτικές. Σαν ακροάτρια είχα την ευκαιρία να ακούσω συναυλίες υψηλότατου επιπέδου, μέσα σε τόπους ανυπέρβλητης ομορφιάς, ανάμεσα σε ανθρώπους που ήρθαν με τα καθημερινά τους ρούχα να ακούσουν τη μουσική και να μοιραστούν μια αισθητική εμπειρία από αυτές που σπάνια βιώνει κανείς. Σαν μουσικός είχα την τύχη να παρουσιάσω έργα Ιταλικής μουσικής του 17ου αιώνα, στην αυλή ενός ορθόδοξου μοναστηριού σε ένα κοινό ευρύ, ποικίλο και τελικά ενθουσιώδες. Εμπειρία ζωής!

Σαν εμψυχώτρια στο εργαστήρι ομαδικού τραγουδιού πέρασα μια εβδομάδα συνδημιουργίας με μια ομάδα που περιείχε εφήβους με αγάπη για το μπαρόκ, ενήλικες ερασιτέχνες χορωδούς, επαγγελματίες μουσικούς και δασκάλους μουσικής, σε σύμπραξη με ανθρώπους που τραγουδούσαν για πρώτη φορά σε «χορωδία». Ασχοληθήκαμε με ισπανική θρησκευτική μουσική του 13ου αιώνα! Η αίσθηση συμπερίληψης, ενσωμάτωσης και ομαδικότητας θα μου μείνει αξέχαστη.

Σαν μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας του MuSifanto, αγαπημένες στιγμές είναι οι πρώτες συναντήσεις της χρονιάς γύρω στον Οκτώβριο που όλα είναι ακόμα ανοιχτά και πέφτουν οι πρώτες ιδέες και γίνονται οι πρώτες δημιουργικές κουβέντες, το κοινό ταξίδι της ομάδας προς το νησί στις αρχές Ιουλίου με φανερή την αγωνία και την προσμονή, η συνεννόηση με το βλέμμα στην αρχή της πρώτης συναυλίας «όλα καλά», η συνεδρίαση απολογισμού και το «τα καταφέραμε και φέτος».

Το MuSifanto λοιπόν για μένα είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι η μουσική είναι δημιουργική πράξη και όχι ένα προϊόν πολυτελείας για λίγους και εκπαιδευμένους. Η μουσική, έτσι όπως την υπηρετούμε στο MuSifanto, είναι δημοκρατική αλληλεπίδραση, εκτίμηση και αποδοχή της διαφορετικής άποψης και αισθητικής και συνδημιουργία μιας μικρής κοινωνίας που μας περιλαμβάνει και μας εκπροσωπεί όλους.

Έφη Μηνακούλη - μέτζο σοπράνο, λαουτίστρια και μουσικολόγος
Μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας του MuSifanto

Η ATHENS VOICE είναι χορηγός επικοινωνίας.