Διονύσης Σαββόπουλος, αρχηγός σ’ αυτό το πανηγύρι

Ο Διονύσης Σαββόπουλος μου έδινε πάντοτε τα λόγια για να μην είμαι μοναχή. Αισθάνομαι πως του οφείλω σε μεγάλο βαθμό τα ελληνικά που μιλάω και γράφω, ακούω τα τραγούδια του από πριν γεννηθώ και με θυμάμαι ακόμα, παιδί, να ξαφνιάζομαι από την παράξενη (για μένα) σύνταξη «αλλά τέτοιαν ώρα μη βαρύνω τους», και να αντιλαμβάνομαι, διαισθητικά μόνο, πόση σημασία έχει η θέση μίας και μόνο λέξης, πώς μπορεί ξαφνικά ο λόγος να σε αποσταθεροποιήσει. 

Αισθάνομαι πως έχει περιγράψει την Ελλάδα καλύτερα από τον καθένα, και μετά αναρωτιέμαι μήπως στην πραγματικότητα βλέπω απλώς την Ελλάδα μέσα από τη δική του περιγραφή. Οι εικόνες που φτιάχνει στα τραγούδια του, η κάθε του λέξη για να περιγράψει τον κόσμο, μέσα κι έξω, είναι ο ορισμός της ποιητικής ματιάς, δεν μπορώ να σκεφτώ ότι υπάρχει άνθρωπος που συγκινείται με το έργο του Σαββόπουλου και ταυτόχρονα νομίζει πως δεν μπορεί να διαβάσει ποίηση. Είναι σαν να ανοίγει διαρκώς μυστικά τούνελ στο έδαφος της πραγματικότητας και να σε βγάζει σε μια νέα, αναπάντεχη πλευρά απ’ όπου βλέπεις το τοπίο της ύπαρξης με διαφορετικό βλέμμα, κι αυτό είναι τεράστιο μάθημα, τεράστια παρηγοριά. Είχε πρόσβαση σε ένα πολύ βαθύ υπόγειο ρεύμα, απ’ το οποίο έφερνε στην επιφάνεια για χάρη μας σπάνια πετράδια, κάνοντάς μας να κρατάμε την ανάσα μας και να βουτάμε κι εμείς, όλο και πιο βαθιά και επίμονα. 

Το πιο πετυχημένο κόλπο του είναι ότι δεν θα πεθάνει ποτέ

Οι τεράστιοι καλλιτέχνες υψώνονται πολύ πέρα από τους χαρακτηρισμούς καλός ή κακός άνθρωπος –αυτό αφορά μόνο τους πολύ κοντινούς τους–, αριστερός ή δεξιός, επαναστάτης ή βολεμένος. Γιατί ακριβώς δεν είναι απολύτως ανθρώπινα όντα, είναι μεσάζοντες που επικοινωνούν με κάποια πέρα μέρη που εμείς γνωρίζουμε μόνο χάρη σ’ εκείνους, και υποψιάζομαι ότι αυτό συμβαίνει ερήμην τους σχεδόν. Είναι οι μόνοι πραγματικοί μάγοι – κι αυτό ήταν ο Σαββόπουλος, ένας μάγος που μεταμόρφωνε τα πάντα. Το πιο πετυχημένο κόλπο του είναι ότι δεν θα πεθάνει ποτέ, γιατί κατάφερε να γίνει ένα με το σώμα και την ψυχή μας, γιατί θα επισκέπτεται πάντα τα κύτταρά μας.

Μπορώ να διηγηθώ άπειρες ιστορίες για το πώς τα τραγούδια του μπλέκονται στην προσωπική μου ιστορία και φωτίζουν την περιπλάνησή μου. Αλλά, όλο και περισσότερο, νιώθω πλέον αυτά τα πράγματα σαν πολύτιμα αγαθά, που κρατάω φυλαγμένα σε ένα κουτί που μισανοίγω κάθε τόσο για να κοιτάξω μόνο εγώ και να βεβαιωθώ πως είναι ακόμα εκεί. Σ’ αυτό το πανηγύρι της ζωής μου θα συνεχίσω χωρίς τον αρχηγό, τώρα γονατίζω και το αίμα του φιλώ.

Διονύσης Σαββόπουλος © Θανάσης Καρατζάς