À Paris tous les deux: Ένα μουσικό κινηματογραφικό ταξίδι μέσα από τις ωραιότερες όπερες που γράφτηκαν με φόντο το Παρίσι, γίνεται αυτό το καλοκαίρι ταξίδι ανακάλυψης της λυρικής τέχνης για 12 ελληνικές πόλεις
Στην οθόνη, μια λεπτή γυναικεία σιλουέτα με σπαστά καστανά μαλλιά περπατά σε ένα μικρό στενό. Φορά εφαρμοστό σακάκι, πένσιλ φούστα, γάντια και ψηλοτάκουνα μποτίνια, όλα μαύρα. Δεν βλέπουμε το πρόσωπό της, μόνο ακούμε τα βήματά της στο πλακόστρωτο και τη μουσική του Ζωρζ Μπιζέ από τους «Αλιείς μαργαριταριών». Πριν καν αρχίσει με τη βαθιά φωνή της να αφηγείται ιστορίες έρωτα και θανάτου στους δρόμους του Παρισιού, αναγνωρίζουμε την αύρα της. Είναι η Φανί Αρντάν.
À Paris tous les deux: Το οπερατικό σάουντρακ της «Πόλης του Φωτός» ξεκινά
Ο φακός εστιάζει σε μια βάρκα-σπίτι, στις όχθες του Σηκουάνα. Οι ήρωές μας, η Τζωρτζέττα και ο εραστής της Λουίτζι, ζουν εκεί τον παράνομο έρωτά τους, αναπολώντας την παλιά τους ζωή στη φτωχογειτονιά της Μπελβίλ. Τα λόγια που δεν λένε μάς μεταφέρονται «δια στόματος» Άννας Στυλιανάκη και Μάνου Κοκκώνη, με το ντουέτο «È ben altro il mio sogno!» από τον «Μανδύα» (Il Tabarro) του Πουτσίνι. Το τοπίο αλλάζει. Βρισκόμαστε στην ανοιξιάτικη γαλλική επαρχία. Τώρα η Μανόν και ο Ντε Γκριέ είναι το νεαρό ερωτευμένο ζευγάρι της ιστορίας μας. Ταξιδεύοντας με ωτοστόπ για το Παρίσι, αγκαλιάζονται, γελούν και ονειρεύονται τη νέα τους ζωή, ενώ η Χρύσα Μαλιαμάνη και ο Μάνος Κοκκώνης τραγουδούν το «Nous vivrons à Paris» από τη «Μανόν» του Ζυλ Μασνέ.
Ανάμεσα στις ιστορίες, η Φανί Αρντάν οδηγεί το βλέμμα μας σε δρόμους, πλατείες και μνημεία της πόλης, προειδοποιώντας μας όμως ότι κάτω από τα στρώματα του χρόνου το Παρίσι δεν κρύβει μόνο μεγάλους έρωτες, αλλά φτώχεια, δυστυχία και θάνατο. Αλλά είμαστε ακόμα στην αρχή. Ένας μεγάλος έρωτας γεννιέται σε μια παγωμένη σοφίτα του Καρτιέ Λατέν, όταν η Μιμή χτυπάει την πόρτα του Ροντόλφο για να του ζητήσει να της ανάψει το κερί της που έσβησε. Είναι φυσικά η «Μποέμ» του Τζάκομο Πουτσίνι και οι άριες της γνωριμίας «Non sono in vena… Che gelida manina… Sì. Mi chiamano Mimì». Τους ήρωές μας θα τους συναντήσουμε και αργότερα, όμως τώρα είναι η ώρα να γνωρίσουμε μια εμβληματική ηρωίδα.
Στην οθόνη εμφανίζεται η Βιολέτα Βαλερύ, η Τραβιάτα. Η γιορτή έχει τελειώσει κι εκείνη, ντυμένη με μια εκθαμβωτική βραδινή τουαλέτα και με μια λευκή καμέλια καρφιτσωμένη στο μανίκι, τριγυρίζει αναστατωμένη στο άδειο σαλόνι, πίνει, ανεβαίνει ψηλά, στις παρισινές στέγες. Ο έρωτάς της για τον Αλφρέντο την έχει τρομάξει. Τον βλέπει παντού. Δεν καταλαβαίνει τι της συμβαίνει και η φωνή της Χρύσας Μαλιαμάνη το επιβεβαιώνει: «È strano…».
Ο φακός αφήνει για λίγο τη Βιολέτα και στρέφεται σε ένα άλλο ζευγάρι. Κάπου στη Μονμάρτρη, βλέπουμε τον Ζουλιάν να δηλώνει στη Λουίζ -ηρωίδα της ομώνυμης όπερας του Γκυστάβ Σαρπαντιέ- ότι «το Παρίσι χωρίς εσένα δεν θα ήταν το Παρίσι» μέσα από την άρια «Jolie! tu regrettes d’être venue?» (Μάνος Κοκκώνης).
Η νύχτα πέφτει. Ο Ροντόλφο και η Μιμί μιλούν τρυφερά για τον έρωτά τους κάτω από το φως του φεγγαριού κι εμείς τους κρυφακούμε με το ντουέτο «O soave fanciulla» (Άννα Στυλιανάκη, Μάνος Κοκκώνης). Κάπου στο Ιλ Σαιν-Λουί συναντάμε την εκρηκτική Μουζέττα, μαθαίνουμε για τις κατακτήσεις της («Μποέμ», «Quando me’n vò» από τη Χρύσα Μαλιαμάνη). Στο Café Anglais, όλη η παρέα των νεαρών μποέμ πίνει, χορεύει στο πάρτι της παριζιάνικης ζωής του Όφφενμπαχ και τραγουδά το «Le rondeau de Métella» (Άννα Στυλιανάκη).
Όμως το τέλος πλησιάζει. Τη χαρά του έρωτα και την ανεμελιά διαδέχονται η αρρώστια, ο χωρισμός, ο θάνατος.
Το ζευγάρι αποχαιρετά το Παρίσι πιστεύοντας ότι στην εξοχή θα ζήσει ευτυχισμένο («Parigi, o cara», Χρύσα Μαλιαμάνη, Μάνος Κοκκώνης), αλλά η μοίρα έχει άλλα σχέδια. Η Βιολέτα αναγκάζεται να κάνει την υπέρτατη θυσία και χάνεται από τη ζωή του Αλφρέντο με έναν θρήνο («Addio del passato»). Ο Ροντόλφο και η ασθενική Μιμή συμφωνούν να χωρίσουν όχι γιατί δεν αγαπιούνται, αλλά επειδή εκείνος φοβάται πως δεν θα καταφέρει να τη φροντίσει όπως πρέπει («Donde lieta uscì», Άννα Στυλιανάκη, Μάνος Κοκκώνης). Φινάλε με τον φακό και πάλι στην ετοιμοθάνατη πλέον Βιολέτα. Ο Αλφρέντο έχει γυρίσει μετανιωμένος στην αγκαλιά της κι εκείνη, ευτυχισμένη, ζωηρεύει πιστεύοντας ότι έγινε για μια στιγμή καλά («È strano! Cessarono gli spasmi del dolore», Χρύσα Μαλιαμάνη), αλλά ο θάνατος την προλαβαίνει και ξεψυχά.
Πώς μπορεί να περιγράψει κανείς με λόγια το À Paris tous les deux, αυτό το λεπτοδουλεμένο κέντημα του Βασίλη Λούρα; Τις εικόνες και τις μνήμες του Παρισιού που αναδύονται μέσα από κινηματογραφικά καρέ με γυρίσματα σε φυσικούς χώρους απίστευτης ομορφιάς –οι σκηνές στις γειτονιές της Μπελβίλ και στη στέγη του Théâtre du Châtelet είναι μοναδικές. Την ευφυή επιλογή της Φανί Αρντάν, της κορυφαίας Γαλλίδας ηθοποιού που συμμετέχει αφιλοκερδώς στην ταινία – ο συνδετικός κρίκος που ενώνει το Παρίσι, το σινεμά και τη μουσική. Τη νεανική φρεσκάδα των κοριτσιών και των αγοριών –όπως ακριβώς τα έπλασαν με τη φαντασία τους οι συνθέτες– που με μόνα όπλα την κίνηση και το βλέμμα φτιάχνουν καινούργιες ιστορίες με το υλικό ενός άλλου αιώνα, ακολουθώντας με εκπληκτική συνέπεια το λιμπρέτο. Τα τολμηρής αισθητικής, υπέροχα σύγχρονα κοστούμια των πρωταγωνιστών (ένα μεγάλο μπράβο στην Ιωάννα Τσάμη). Καθένα από αυτά κρύβει στις ραφές του κάτι από την ψυχή της Βιολέτας, του Αλφρέντο, της Μιμής, της Λουίζ του τότε. Και βέβαια τη ζωντανή –και ουσιαστική– παρουσία των λυρικών καλλιτεχνών που, με τις εξαιρετικές φωνές τους και ένα μόνο πιάνο για συνοδεία, κατορθώνουν να παρασύρουν λάτρεις και μη της όπερας στη μαγεία της.
Πιστεύω πως οι άνθρωποι που θα παρακολουθήσουν την ταινία À Paris tous les deux με ανοιχτό μυαλό και καρδιά, χωρίς προκαταλήψεις, όπου κι αν κατοικούν, στη Σκιάθο ή στην Κομοτηνή, στους Παξούς ή στο Ρέθυμνο, θα ερωτευτούν τρελά το Παρίσι και θα ζήσουν, σαν να βρίσκονται ήδη εκεί, ιστορίες που γράφτηκαν πριν από αιώνες αλλά παραμένουν σημερινές. Κι αν αφεθούν να τους παρασύρει η δύναμη της μουσικής, είμαι σίγουρη ότι θα συγκινηθούν όσο εμείς και ίσως ακόμα περισσότερο.
Το project
Η κινηματογραφική όπερα «παστίτσιο» με τίτλο À Paris tous les deux, μια συμπαραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με το Théâtre du Châtelet (Παρίσι), είναι μια πρόσκληση γνωριμίας με τη λυρική τέχνη και ένας φόρος τιμής σε αγαπημένες όπερες που διαδραματίζονται στο Παρίσι. Πέντε ιστορίες έρωτα και θανάτου, από την «Τραβιάτα», τη «Μποέμ», τη «Μανόν», τη «Λουίζ» και τον «Μανδύα», συνθέτουν μια βωβή σπονδυλωτή ταινία με πρωταγωνιστές νέους Έλληνες και Γάλλους ηθοποιούς και χορευτές, η οποία θα παρουσιάζεται πάντα συνοδεία πιάνου από τη Μαριλένα Σουρή, εναλλάξ με τον Χρήστο Σακελλαρίδη, και τριών λυρικών τραγουδιστών –οι υψίφωνοι Χρύσα Μαλιαμάνη και Άννα Στυλιανάκη και ο τενόρος Μάνος Κοκκώνης– που θα ερμηνεύουν ζωντανά άριες και ντουέτα από τις όπερες.
Η ιδέα, το σενάριο, η καλλιτεχνική επιμέλεια και η σκηνοθεσία –σε συνεργασία με τον Μιχάλη Ασθενίδη– του project αυτού ανήκουν στον Βασίλη Λούρα, τον άνθρωπο που μας χάρισε πριν τρία χρόνια το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας», και η διεύθυνση παραγωγής στη Στέλλα Αγγελέτου.
Αντλώντας έμπνευση από το παστίτσιο –τη δημιουργία ενός νέου μουσικού έργου από αποσπάσματα διαφορετικών έργων, ενός ή και περισσότερων συνθετών, μια καλλιτεχνική έκφραση γνωστή ήδη από τον 18ο αιώνα– ο Βασίλης Λούρας επιλέγει εμβληματικές συνθέσεις των μεγάλων Ιταλών και Γάλλων συνθετών και δημιουργεί ένα υβριδικό έργο, έναν διάλογο της όπερας με τον κινηματογράφο που επαναπροσδιορίζει τους όρους του θεάματος και του ακροάματος.
Το À Paris tous les deux είναι μια ανοιχτή πρόσκληση στον μαγικό κόσμο της όπερας. Απευθύνεται τόσο στο κοινό που αγαπά τη λυρική τέχνη όσο και στο κοινό που θα τη γνωρίσει για πρώτη φορά. Γι’ αυτό θα παρουσιαστεί από τις 16 Ιουλίου έως και τις 19 Σεπτεμβρίου 2026 σε δώδεκα μικρές και μεγάλες ελληνικές πόλεις, με ελεύθερη είσοδο, στο πλαίσιο του προγράμματος περιοδειών «Η Λυρική ταξιδεύει στην Ελλάδα», που υλοποιείται με τη στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της ΕΛΣ.
• 16 Ιουλίου | 21.00 – Σύρος, Θέατρο Απόλλων
• 19 Ιουλίου | 20.00 – Ιωάννινα, Αίθουσα Πολιτιστικού Πολυχώρου «Δημήτρης Χατζής» (Παλαιά Σφαγεία)
• 22 Ιουλίου | 21.00 – Παξοί, Αύλειος χώρος Παλαιού Δημοτικού Σχολείου Λογγού
• 31 Ιουλίου | 20.30 – Τήνος, Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού
• 3 Σεπτεμβρίου | 21.00 – Ηράκλειο, Θερινός Δημοτικός Κινηματογράφος «Βηθλεέμ»
• 5 Σεπτεμβρίου | 21.00 – Ρέθυμνο, Σπίτι του Πολιτισμού
• 7 Σεπτεμβρίου | 20.00 – Χανιά, Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης»
• 9 Σεπτεμβρίου | 20.30 – Σητεία, Πολύκεντρο Δήμου Σητείας
• 12 Σεπτεμβρίου | 19.30 – Κέρκυρα, Ιόνιος Ακαδημία
• 14 Σεπτεμβρίου | 21.00 – Καλαμάτα, Μέγαρο Χορού
• 17 Σεπτεμβρίου | 20.00 – Κομοτηνή, Μέγαρο Μουσικής Κομοτηνής
• 19 Σεπτεμβρίου | 20.00 – Σκιάθος, Πολιτιστικό Κέντρο Μπούρτζι του Δήμου Σκιάθου
Πρόκειται για ένα μανιφέστο αυτοδικίας, επενδυμένο με κορόνες περί κατάρρευσης του συστήματος δικαιοσύνης από την πολλή επιείκεια και από δικαστές που αθωώνουν τους μετανάστες εγκληματίες
17°
