Την ώρα που κάποιοι σπάνε την Πινακοθήκη, στην Tate συμβαίνει αυτό

Αυτές τις μέρες, λίγο μετά την κεντρική είσοδο της Tate στο Λονδίνο, δεσπόζει στον χώρο ένα θηριώδες έργο, ένα ανοικονόμητο περίπλοκο installation με τίτλο Open Wound (μτφρ. Ανοιχτό Τραύμα) της ευρηματικής γλύπτριας Mire Lee.

Δεν είναι ένα όμορφο έργο Τέχνης, έτσι κι αλλιώς δεν είναι καν αυτή η δουλειά της Τέχνης, να κομίζει πάντα την ομορφιά – αν ήταν έτσι τον Καραβάτζιο δεν θα τον ξέραμε ποτέ. Είναι ένα παράξενο τεχνούργημα, σαν βγαλμένο από κάποιον εμπύρετο εφιάλτη, φτιαγμένο για να προκαλεί δέος στην αίθουσα Turbine Hall της Tate Modern.

Σε προετοιμάζουν γι’ αυτά τα μπερδεμένα συναισθήματα όσα ίπτανται πάνω από το κεφάλι σου και μοιάζουν με τρύπια πανιά, όμως, είναι απότοκα αυτού του παράξενου ονείρου που συνθέτει αυτή η μηχανική εγκατάσταση που επαναπροσδιορίζει τον χώρο σαν ένα ζωντανό εργοστάσιο, με μνήμη και ψυχή και κίνηση.

Εικαστικές κουλαμάρες; Αν κάποιος αυτό θέλει να δει, αυτό βλέπει. Όμως, όταν στην έκθεση καταφθάνουν παιδάκια που ακουμπούν με έκπληξη τα χέρια τους για να στηρίξουν το προσωπάκι που κοιτάει ευθεία στο έργο, αναθεωρείς. Τι μπορεί να καταλαβαίνει ένα ανήλικο από σύγχρονη και κάπως άγρια Τέχνη; Απ’ ό,τι φαίνεται πολύ περισσότερα από παραληρηματικούς τύπους που χωρίς καμία ντροπή και κανέναν σεβασμό σπάνε και λεκιάζουν με τις θρησκόληπτες εμμονές τους χώρους πολιτισμού και έργα της διάνοιας, στο όνομα του Χριστού.

Ρίχνω μια ματιά στο λιτό σημείωμα της Mire Lee για το έργο της. Αποζητά, λέει, και μας προσκαλεί να απολαύσουμε «αντιφατικά συναισθήματα: από το δέος και την αηδία, μέχρι τη συμπόνια, τον φόβο και την αγάπη».

© Χρ.Γ

Η 36χρονη καλλιτέχνις από την Κορέα φημίζεται για τη δημιουργία κινητικών γλυπτών εγκαταστάσεων που μοιάζουν άθλιες, γελοίες και επισφαλείς. Διαβάζω στο βιογραφικό της: «Η Lee αμφισβητεί τις ανθρώπινες φαντασιώσεις των τεχνολογιών που έρχονται σε αντίθεση με την πραγματικότητα των αντικειμένων που φθείρονται και παραμορφώνονται με το πέρασμα του χρόνου. Το έργο της αμφισβητεί τις έννοιες του εαυτού, της κοινωνικής αποδοχής και της καθαριότητας- εξαφανίζει τις κοινωνικές συμβάσεις της αισθητικής και της επιθυμίας μπροστά στις οργασμικές, παραβατικές και κινητικές τεχνολογίες της. Πετσέτες, αλυσίδες, πηλός, λάστιχα σιλικόνης και ατσάλινες κατασκευές συνενώνονται για να σχηματίσουν έναν οργανισμό απτικό, αρχέγονο και ταυτόχρονα εξαιρετικά μηχανοποιημένο. Τα έργα της Lee εμπλέκουν τις αισθήσεις με έναν ενστικτώδη τρόπο, έξω από τη σφαίρα της διάνοιας και της γλώσσας».

Σχετικό Άρθρο

Εικαστικα 10+ φορές που η Τέχνη ήταν το θύμα - Έργα που βανδαλίστηκαν, καλλιτέχνες που στιγματίστηκαν

Newsroom 11.03.2025, 19:31

Ξανακοιτάω: μία τον κόσμο και μία το έργο της. Και δεν μπορώ να μην αναρωτιέμαι τι τύχη θα είχε αυτό το έργο άραγε σε ένα αθηναϊκό μουσείο –αν είχαμε ένα τέτοιων διαστάσεων χώρο. Τι ανοησίες θα λέγονταν και θα γράφονταν; Τι παραληρηματικές προσωπικότητες θα εμφανίζονταν για να μας πουν ότι «είναι του Σατανά»; Βέβαια, η καλλιτέχνις δεν θίγει τα χρηστά ήθη με το γιγαντιαίο installation της. Δεν οραματίζεται κάποια καπνίζουσα Παναγία ή κάποιον κερασφόρο άγιο. Όμως, αυτή η αντίθεση κόσμων –τα κάνει αυτά η Τέχνη και είναι ό,τι πιο οδυνηρό μπορεί να σου κάνει- σε πονάει σαν σκουριασμένος χαρτοκόπτης στο στέρνο.

«Mommy, is it ok if I like it and hate it at the same time?». Ακριβώς δίπλα, μια πιτσιρίκα ρωτάει τη μαμά της αυτό και άθελά της, χωρίς να έχει ιδέα τι συμβαίνει σε χώρες σαν τη δική μας, έχει δώσει τη σπουδαιότερη απάντηση στο αιώνιο περί Τέχνης ερώτημα. Ανήλικο παιδί και έχει πιάσει το νόημα. Εμείς, λογικά, αργούμε ακόμη.