H Alicia Keys κι ο Kasseem Dean παρουσιάζουν σπάνια έργα αφροαμερικανικής τέχνης στο Μουσείο του Μπρούκλιν

Και τι να κάνεις όταν είσαι πλούσιος; Να κάτσεις να μαλώσεις; Η Alicia Keys και ο σύζυγός της, Kasseem Dean, παραγωγός και DJ, έχουν αγοράσει τόσα έργα τέχνης που μόνο λίγοι θα μπορούσαν να χωρέσουν στις επαύλεις τους. Έτσι, το ζευγάρι περνάει από το χολ στο σαλόνι του, από το σαλόνι του στην κουζίνα και τα λοιπά -πολλά υποθέτουμε- δωμάτια χαζεύοντας κολοσσιαίους πίνακες από καλλιτέχνες όπως ο Kehinde Wiley, ο Derrick Adams και ο Titus Kaphar. Πάμπολλα έργα τέχνης είναι μοιρασμένα στα σπίτια του ζευγαριού στην Καλιφόρνια, τη Νέα Υόρκη και το Νιου Τζέρσεϊ, ντύνοντας την καθημερινή ρουτίνα τους, τις οικογενειακές βραδιές και τα δημοφιλή τους πάρτι.

«Δεν έχουμε δει ποτέ όλα αυτά τα έργα τέχνης σε έναν ενιαίο χώρο», δήλωσε η Keys σε μια πρόσφατη συνέντευξή της. Αυτό θα αλλάξει στις 10 Φεβρουαρίου, καθώς το Μουσείο του Μπρούκλιν θα φιλοξενήσει στη μεγάλη του αίθουσα μια έκθεση σύγχρονων και κυρίως σπάνιων έργων. Η πόλη στην οποία το ζευγάρι επέλεξε να πραγματοποιήσει την έκθεση δεν είναι τυχαία αφού έχουν συγκεντρώσει έργα σπουδαίων μαύρων καλλιτεχνών.

Η έκθεση «Giants: Art from the Dean Collection of Swizz Beatz and Alicia Keys» στο Μουσείο του Μπρούκλιν

«Υπάρχει μεγάλη αναγνώριση της επωνυμίας των Deans (σ.σ.: ως συλλέκτες σπάνιων έργων τέχνης)», είπε η Kimberli Gant, επιμελήτρια μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης που βοήθησε στη διοργάνωση της έκθεσης περισσότερων από 100 έργων τέχνης και συμμετείχε στην πρόσφατη έκθεση Spike Lee του Μουσείου. «Οι άνθρωποι αγαπούν τον Swizz Beatz (το επαγγελματικό όνομα του Kasseem Dean) και την Alicia Keys, αλλά δεν τους γνωρίζουν ως συλλέκτες».

Ο Dean άρχισε να συλλέγει έργα ως έφηβος τη δεκαετία του 1990, όταν αγόρασε μια φωτογραφία του Ansel Adams με έσοδα από τους πρώτους δίσκους του με το DMX. Φυσικά τα ποσά που ξοδεύει πλέον για αγορά έργων είναι πολύ μεγαλύτερα από τότε που ήταν ένας πιτσιρικάς με πάθος για τη μουσική και την τέχνη. Πριν 5 χρόνια είχε στην κατοχή του περίπου 400 κομμάτια. Αυτός ο αριθμός ανέρχεται πλέον σε μερικές χιλιάδες. Οι πρόσφατες αγορές περιλαμβάνουν και έναν πίνακα του 2018 του Derrick Adams, «Floater 74», ο οποίος θα παρουσιαστεί στην έκθεση. Ο πίνακας απεικονίζει μαύρες φιγούρες που αράζουν σε μια πισίνα και κοσμεί το σαλόνι του ζευγαριού, δημιουργώντας μια γαλήνια αίσθηση ανάμεσα στον μπλε ορίζοντα, τα ροζ φλαμίνγκο και τα διάσπαρτα παιχνίδια πισίνας… 

«Ο λόγος για τον οποίο διπλασιάσαμε τις επενδύσεις μας στην αφροαμερικανική τέχνη είναι επειδή οι άνθρωποι δεν την αγοράζουν!», είπε ο Dean, εξηγώντας ότι ήταν αρκετά δύσκολο να μπει στην αγορά αυτών των έργων τέχνης στην αρχή. Ο κόσμος της τέχνης βασίζεται στις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα σε αγοραστές και σε λίγους μεγάλους οίκους δημοπρασιών ή γκαλερί που εξυπηρετούν την πελατεία των μαύρων καλλιτεχνών.

«Τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα τώρα», πρόσθεσε ο Dean, σημειώνοντας πως πλέον όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες όλων των backgrounds εκτίθενται σε δημοπρασίες και εκθέσεις. 

«Βλέπω πως γίνονται αλλαγές, αλλά εμείς ως συλλέκτες πρέπει να αναλάβουμε την ευθύνη να διαμορφώσουμε την αγορά».

Ο προγραμματισμός για την έκθεση του Μουσείου του Μπρούκλιν ξεκίνησε το 2022. Ο Dean παραιτήθηκε στα τέλη του περασμένου έτους από το διοικητικό συμβούλιο του Μουσείου για να αποφύγει οποιασδήποτε σύγκρουση συμφερόντων. «Ήταν το σωστό γιατί θέλαμε να επικεντρωθούμε στην έκθεση», είπε.

Τα μη κερδοσκοπικά μουσεία συχνά βασίζονται σε πλούσιους διαχειριστές που τους δανείζουν μετρητά και ασκούν επιρροή στα θεσμικά τους όργανα, αλλά οι κανόνες σύγκρουσης συμφερόντων εμποδίζουν συνήθως τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου να επωφεληθούν οικονομικά από τη σχέση αυτή.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ορισμένοι κριτικοί τέχνης κατηγόρησαν το Μουσείο του Μπρούκλιν πως διοργανώνει εκθέσεις που αγγίζουν τα όρια του λαϊκισμού, με δημοφιλή θέματα που προσελκύουν μεν κόσμο αλλά δεν έχουν κάποια ουσία. Για παράδειγμα, υπήρξαν πολλές αντιδράσεις για την έκθεση του «Star Wars» του 2002 για την οποία ο κριτικός των New York Times, Michael Kimmelman, «ένα γρήγορο, προσωρινό μέσο για να γίνει (σ.σ.: το Μουσείο) πρωτοσέλιδο, για να αυξήσει την επισκεψιμότητα και να συγκεντρώσει μετρητά».

Οι mainstream εκθέσεις του Μουσείου Μπρούκλιν

Πιο πρόσφατα, το Μουσείο οργάνωσε mainstream θεματολογίας εκθέσεις όπως αυτή για τον David Bowie, την «Christian Dior: Designer of Dreams» και το «African Fashion» μαζί με την παρουσίαση των «Creative Sources» του σκηνοθέτη Spike Lee. Υπερασπίστηκε σθεναρά την αμφιλεγόμενη έκθεση για τον Πικάσο την οποία επιμελήθηκε μια εξίσου αμφιλεγόμενη κωμικός, η Hannah Gadsby όπου 50 έργα του μεγάλου καλλιτέχνη εκτέθηκαν σε αντίστιξη με πενήντα φεμινιστικά έργα, μια εξτραβαγκάντσα που θύμωσε πολλούς κριτικούς τέχνης. Το 2024, το Μουσείο ετοιμάζεται να ανακοινώσει το «Eyes of the Storm», μια έκθεση φωτογραφίας του Paul McCartney από την εποχή των Beatles.

Η Anne Pasternak, διευθύντρια του Μουσείου, υπερθεμάτισε γι’ αυτές τις επιλογές. «Αναγνωρίζω ότι ορισμένοι αμφισβητούν τις προσπάθειές μας», είπε η Pasternak. «Το να κάνουμε πράγματα ακολουθώντας τους κανόνες, δεν υπήρξε ποτέ λειτουργικό για εμάς. Και εφόσον το κάνουμε με πραγματική αυστηρότητα και προσοχή, νομίζω ότι είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να πειραματιζόμαστε».

Για το ζεύγος των φιλότεχνων, η Pasternak είπε: «Παρακολουθούσα από κοντά τον  εμπλουτισμό της συλλογής τους που γινόταν με πραγματικό πάθος! Πήγαινα μαζί τους σε γκαλερί και τους έβλεπα συνέχεια σε εκθέσεις τέχνης».

Το ζευγάρι δήλωσε ότι ετοιμάζεται να δωρίσει πολλά έργα από τη συλλογή του στο Μουσείο, χωρίς να γνωστοποιήσει ποια ή πόσα έργα θα δοθούν. Η Pasternak είπε ότι τα αγαπημένα της έργα είναι της Amy Sherland, του Meleko Mokgosi και φωτογραφίες του Gordon Parks.

Ως καλλιτέχνες, η Alicia και ο Swizz επικεντρώνονται στο να παρουσιάσουν την προσπάθεια  μουσικών και εικαστικών καλλιτεχνών να αλλάξουν την πρόσληψη της τέχνης από τον κόσμο μέσω διαφορετικών μορφών δημιουργικής έκφρασης», είπε η επιμελήτρια της έκθεσης, Kimberli Gant.

Οι διοργανωτές της έκθεσης πάντως δηλώνουν ότι ακόμη και εκείνοι που επισκέπτονται τακτικά μουσεία και είναι ενημερωμένοι, θα εκπλαγούν ευχάριστα από τη συλλογή που ετοιμάζει το Μουσείο.

«Νομίζω ότι οι επισκέπτες μας θα ενθουσιαστούν πολύ με αυτό που θα δουν», είπε η Keys, προσθέτοντας ότι το μάντρα της όταν συλλέγει έργα, ήταν πάντα: «από τους καλλιτέχνες, για τους καλλιτέχνες, με τους ανθρώπους».