Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: Η πιο κλασική μοντέρνα συλλογή

Ο καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, εξηγεί γιατί η συλλογή με τα «Κυκλαδικά εδώλια» θεωρείται τόσο μοντέρνα. «Οι καλλιτέχνες της αυγής του πολιτισμού ήδη από τα νεολιθικά χρόνια σ’ αυτό τον τόπο, ως δέκτες και πομποί των αξιών αυτών, έθεσαν την ανθρώπινη μορφή στο κέντρο του ενδιαφέροντός τους και ιδιαίτερα την παραγωγική της έκφραση, τη γυναίκα. Έτσι, όταν προχώρησαν οι κοινωνίες, κυρίως του Αιγαίου, στην αποτύπωση της ανθρώπινης μορφής μέσα στην 3η προχριστιανική χιλιετία, στην Πρώιμη εποχή του Χαλκού, “πνευματοποιημένη” η μορφή του ανθρώπου ενεδύθηκε μέτρο, λιτότητα, απλότητα, καθαρότητα.

Αυτές οι αξίες –πιο έντονα διατυπωμένες από την απώλεια των αρχικών χρωμάτων πάνω στα κυκλαδικά ειδώλια– ενέπνευσαν τη μοντέρνα τέχνη και καλλιτέχνες όπως οι Brancusi, Matisse, Picasso, Modigliani, Moore και άλλοι, οδηγώντας τους σε εκφραστικούς δρόμους και τρόπους ικανούς να μεταδώσουν το δικό τους δυναμισμό και ζωντάνια, συνάμα όμως και τους προβληματισμούς τους, σε μια νέα εποχή που ξεκινούσε στην ανθρωπότητα στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα. Αυτή η περίοδος ανακατατάξεων και επαναδιατυπώσεων αρχών και αξιών δημιούργησε ένα διάλογο από τους δημιουργούς του μοντερνισμού και με πρώιμους “αρχαϊκούς– πολιτισμούς”, όπως ο Κυκλαδικός, που συνεχίζεται και σήμερα στις κοινωνίες μας, οι οποίες αγωνιούν να βρουν το στίγμα τους. Αυτός ο διάλογος, όχι μόνο σε ένα πρώτο, απλό επίπεδο συγγενικών, ομοιογενών σχημάτων ή μορφών, αλλά και στο υλικό, τη δομή, τη φόρμα ή και την ανομοιογένεια, αλλά και ανάμεσα στην παράδοση και την ανανέωση, το παλιό και το νέο, τη σταθερότητα και την κινητικότητα, είναι που καθιστά τη Συλλογή των Κυκλαδικών ειδωλίων την πιο κλασική μοντέρνα Συλλογή διεθνώς».

Φωτό: Ειδώλιο γυναικείας μορφής κανονικού τύπου (παραλλαγή Δωκαθισμάτων)

Μάρμαρο, Πρωτοκυκλαδική ΙΙ περίοδος - φάση Σύρου, 2800-2300 π.Χ.