Τα υποκείμενα

Με την έλευση της πανδημίας και μετά το αρχικό σοκ αβεβαιότητας και ξαφνιάσματος η καθημερινότητα μάς έχει αλλάξει. Το δελτίο έχει κρούσματα και θανάτους. «Ακόμα δύο συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους σήμερα. Ένας 60χρονος και ένας 75χρονος που έπασχαν από υποκείμενα νοσήματα».

Ο μηχανισμός της άρνησης που συχνά λειτουργεί μέσα μας για να μετριάσει το άγχος του θανάτου δεν μένει πια στην είδηση. Ούτε στους αριθμούς των νεκρών. Μένει στη λέξη «υποκείμενα». Έτσι κάποιοι από εμάς αυτοεξαιρούνται από το θανατικό. Λένε από μέσα τους «Καλά ΟΚ. Είχε υποκείμενα νοσήματα». Και ταυτόχρονα ο ψυχολογικός μηχανισμός άμυνας μας σιγοψιθυρίζει «Εντάξει δεν κινδυνεύω. Δεν θα μου συμβεί ποτέ».

Τι σημαίνουν όμως αυτά τα υποκείμενα; Πρόκειται για ανθρώπους χαμένους ούτως ή άλλως; Όντως τελικά κινδυνεύουν λίγοι; Την απάντηση έδωσε πρόσφατα σε μια τεράστια και λεπτομερή μελέτη ο καθηγητής Andrew Clark του London School of Hygiene & Tropical Medicine που αυτός και η ομάδα του μελέτησαν σε 188 χώρες ποιοι συνάνθρωποί μας κινδυνεύουν περισσότερο από κορωνοϊό. Μελέτησαν δηλαδή πόσοι από εμάς έχουν υποκείμενα νοσήματα και εξαιτίας αυτών βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Η δημοσίευση έγινε στο Ιατρικό περιοδικό Lancet Global Health.

Τα νοσήματα λοιπόν που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο από τον κορωνοϊό είναι κυρίως ο σακχαρώδης διαβήτης, η χρόνια νεφρική νόσος, η παχυσαρκία, η υπέρταση, οι καρδιοπάθειες, η χρόνια αναπνευστική νόσος αλλά και άλλα λιγότερο συχνά. Τα νοσήματα αυτά αυξάνουν την πιθανότητα να νοσηλευτεί κανείς κατά 6 φορές και την πιθανότητα να πεθάνει κατά 12 φορές. Η πιθανότητα λοιπόν να έχει κάποιος μία ή παραπάνω υποκείμενη νόσο είναι περίπου 10% για την ηλικία των 25 ετών, 33% για την ηλικία των 50 ετών και 66% για την ηλικία των 70 ετών. Στον συνολικό πληθυσμό της γης 1,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν υποκείμενα νοσήματα που τους κάνει ευάλωτους στον κορωνοϊό. Το 22% όλων των ανθρώπων της υφηλίου ανεξαρτήτως ηλικίας. Και αυτό είναι ακόμα μεγαλύτερο στις γερασμένες χώρες όπως η Ελλάδα. Δηλαδή 1 στους 4 Έλληνες σχεδόν. Σχεδόν 2,5 εκατομμύρια.

Μην ξεχνάμε κάτι λοιπόν. Ο θρίαμβος της ιατρικής τα τελευταία χρόνια ακριβώς εκεί έγκειται. Έχει δώσει ποιοτικά και πολλά χρόνια στους ανθρώπους με «υποκείμενα νοσήματα». Ας κοιτάξουμε γύρω μας και ας συνειδητοποιήσουμε ότι είναι σίγουρο πως αν δεν είμαστε εμείς, έχουμε οπωσδήποτε δίπλα μας έναν αγαπημένο μας άνθρωπο που κινδυνεύει. Οι άνθρωποι με τα υποκείμενα νοσήματα δεν είναι άνθρωποι που κρατάμε με το ζόρι στη ζωή. Ούτε άνθρωποι που θα πέθαιναν το επόμενο έτος, όπως πολύ κυνικά ακούσαμε από κάποιους. Είναι ο πενηντάρης ξάδερφος μας που έχει υπέρταση και δεν το ξέρει, είναι το παιδί που μόλις τελείωσε τις χημειοθεραπείες για τη λευχαιμία του, είναι ο θείος μας που έχει κοιλίτσα και ζάχαρο. Είναι η μητέρα μας που πάει στον φαρμακοποιό της γειτονιάς της και του λέει «πάρε μου λίγο την πίεση, γιε μου, γιατί νιώθω μια κομμάρα». Αυτά είναι τα υποκείμενα. 1 στους 4 γύρω μας. Κι εάν όχι εμείς αυτή τη στιγμή, ίσως εμείς σε δέκα χρόνια. Και εάν όχι εμείς, σίγουρα κάποιος μέσα στην οικογένειά μας. Ένας στους τέσσερις έχει «υποκείμενα». Ας μην συμπεριφερόμαστε και οι υπόλοιποι τρεις στους τέσσερις ως «υποκείμενα».