Η τεχνητή νοημοσύνη, ο κίνδυνος αυτό-περιθωριοποίησης και άλλες αρνητικές συνέπειες
Ο κ. Μax Drexel σύμβουλος επιχειρήσεων, απόφοιτος της Γαλλικής Πολυτεχνικής Σχολής και ειδικός στη μελέτη της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι κατηγορηματικός: «Βρισκόμαστε σε ένα πρωτόγνωρο επιχειρηματικό και παραγωγικό περιβάλλον που θα έχει τεράστιες οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις. Όσοι ξορκίζουν την κατάσταση αυτή και αρνούνται να την καταλάβουν θα έχουν σοβαρά προβλήματα. Μέσω της ΤΝ οδεύουμε προς τον κόσμο της υπερ-ευφυΐας και αυτό σημαίνει ότι έπονται ταχύτατες εξελίξεις. Ιδιαίτερα δε, σε πρώτη φάση, στο επίπεδο των θέσεων εργασίας...».
Μάλλον βλέπει σωστά ο Βέλγος σύμβουλος επιχειρήσεων.
Αντιμέτωπος με αυτή την επιτάχυνση, ο Aymeric Roucher, απόφοιτος της Ecole Polytechnique που εργάστηκε για την start-up Hugging Face, μια γαλλοαμερικανική ναυαρχίδα στον κλάδο, αποκρυπτογραφεί αυτήν την πολύ πραγματική επανάσταση: αυτή των μηχανών που προχωρούν με εκθετική ταχύτητα. Ενώ αποστασιοποιείται από ψεύτικες υποσχέσεις, ο άνθρωπος που βρίσκεται επίσης στη διαδικασία δημιουργίας της νεοφυούς επιχείρησης του στον κλάδο, περιγράφει μεγάλες ανατροπές για την απασχόληση, την επιστήμη, την γεωπολιτική. Με μια προειδοποίηση. Η Ευρώπη δεν έχει το δικαίωμα να επιβραδύνει και να χάσει το τρένο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Aymeric Roucher, αναφερόμενος στην εικόνα της ΤΝ ως στόχο του ανθρώπου που πρέπει να επιτευχθεί, λέει ότι: «η απαίτηση η ΤΝ να είναι τουλάχιστον ίση με τους ανθρώπους κρύβει την πραγματικότητα: η ΤΝ είναι ήδη πολύ πιο πέρα από εμάς σε ορισμένους τομείς.
«Μια τεχνητή νοημοσύνη, συνεχίζει, μπορεί να αποτύχει σε ένα απλό παιχνίδι όπως η τρίλιζα, αλλά αν της ζητήσετε να κωδικοποιήσει το λογισμικό για να κερδίσει 100%, το κάνει σε ένα δευτερόλεπτο. Προτιμώ λοιπόν να μιλήσω για την υπερ-νοημοσύνη, μια μορφή νοημοσύνης που θα ξεπεράσει τη δική μας τόσο πολύ σε ορισμένα θέματα που καθιστά τη δική μας αντίληψη για τη νοημοσύνη παρωχημένη, ενώ παραμένει κατώτερη από εμάς σε άλλους τομείς - προς το παρόν.
Ας πάρουμε ως παράδειγμα τους Διδύμους. Αυτή η τεχνητή νοημοσύνη από μόνη της, από το Google DeepMind, μπορεί να μιλήσει όλες τις γλώσσες του κόσμου, ακόμη και γλώσσες προγραμματισμού ή κρυπτογραφημένες γλώσσες, και να κερδίσει τη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα, έναν πολύ περίπλοκο διαγωνισμό με εντελώς νέα προβλήματα. Το ChatGPT, από την άλλη πλευρά, ξεπέρασε τους ανθρώπους στην τελική ιατρική εξέταση στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η καμπύλη προόδου είναι εκθαμβωτική και υπακούει σε νόμους κλίμακας, δηλαδή σε μια μαθηματική σχέση σύμφωνα με την οποία, όταν πολλαπλασιάζονται οι πόροι ενός μοντέλου, η απόδοσή του αυξάνεται με προβλέψιμο και συχνά θεαματικό τρόπο. Κάθε φορά που η υπολογιστική ισχύς πολλαπλασιάζεται επί δέκατη ευφυΐα των μοντέλων εκτινάσσεται. Εάν παραμείνουμε στην τρέχουσα τροχιά, δεν θα πρέπει να υπάρξει έλλειψη καυσίμων τεχνητής νοημοσύνης - ενέργεια, επεξεργαστές, δεδομένα - πριν από το 2030. Τότε, μπορεί να επιβληθεί ένα φυσικό όριο, αλλά μέχρι τότε μπορούμε να περιμένουμε να δούμε τη γέννηση υπεράνθρωπων νοημοσυνών σε πολλούς τομείς.»
Στο σημείο αυτό, σε πρόσφατο άρθρο του, ο Αϊμέρικ θέτει το τεράστιο πρόβλημα της ενέργειας που απαιτούν τα υπολογιστικά δίκτυα. «Η ζήτηση είναι αστρονομική τονίζει με έμφαση. Τα αμερικάνικα εργαστήρια επανενεργοποιούν ακόμη και πυρηνικούς σταθμούς για να ενισχύσουν αυτή υπολογιστική ισχύ. Αλλά ο μέσος χρήστης καταναλώνει αρκετά λίγα: το ισοδύναμο μιας λάμπας 40 watt που ανάβει συνεχώς. Από την άλλη, η ζήτηση θα εκραγεί με μοντέλα παραγωγής εικόνας και βίντεο. Εκεί, θα μπορούσαμε να φτάσουμε στο ισοδύναμο της κατανάλωσης ενός φούρνου μικροκυμάτων, δηλαδή 1.000 watt ανά πάσα στιγμή.
Αναφορικά τώρα με την απασχόληση και την επαγγελματική εξέλιξη, η τεχνητή νοημοσύνη θα μας αντικαταστήσει πρώτα για να εκτελέσουμε ορισμένα καθήκοντα αντί να αντικαταστήσει ολόκληρα επαγγέλματα. Για παράδειγμα, το διοικητικό μέρος της εργασίας ενός γιατρού μπορεί να αυτοματοποιηθεί, αλλά όχι η ικανότητά του να ακούει και να επικοινωνεί με τους ανθρώπους. Έτσι, κάθε επάγγελμα που πουλάει κάτι ανθρώπινο - είτε πρόκειται για μια υπογραφή, όπως η τέχνη, είτε για ένα σώμα, όπως οι τέχνες του θεάματος, είτε για την ανάληψη μιας ευθύνης, όπως η κρίση - θα παραμείνει το προνόμιο μας. Αλλά δεν θα χρειαστούμε ποτέ 5 δισεκατομμύρια δικαστές ή ηθοποιούς, επομένως η πλειονότητα των θέσεων εργασίας θα επηρεαστεί.
Είναι σαφές από αυτά που προηγούνται ότι οι ανατροπές εγείρουν ερωτήματα για το μέλλον της εργασίας και την αναδιανομή του πλούτου. Σύμφωνα με τον Max Drexel, στις παρούσες συνθήκες, το κεφάλαιο δεν παρέχει μόνο πρόσβαση σε καλύτερη εκπαίδευση ή δίκτυο, αλλά και στον ίδιο τον πόρο πληροφοριών. Οι δισεκατομμυριούχοι που κατέχουν τα κλειδιά των διακομιστών θα μπορούσαν να αποφασίσουν να παραβιάσουν αυτές τις πληροφορίες. Εξ ου και η ανάγκη για μια συζήτηση σχετικά με το καθολικό εισόδημα και την αναδιανομή, με κίνδυνο αιφνίδιας αύξησης των κοινωνικών ανισοτήτων, ακόμη και αν πρέπει να βρεθεί μια ισορροπία ώστε να μην επιβραδυνθεί η καινοτομία. Πρέπει επίσης να τεθούν δικλείδες ασφαλείας έναντι του κινδύνου ενός «τεχνητού παραδείσου», ο οποίος εγκλωβίζει τα ευάλωτα άτομα στη συζήτηση με την τεχνητή νοημοσύνη και διευρύνει περαιτέρω τις ανισότητες μεταξύ εκείνων που τη χρησιμοποιούν ως μοχλό και εκείνων που εξαρτώνται από αυτήν.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα αναπτυχθεί και δεν θα υπάρξουν μόνο θετικές συνέπειες. Αλλά το να αποφασίσουν μόνοι τους να βγουν από αυτόν τον συλλογικό αγώνα είναι αδύνατο. Πράγματι, η άρνηση των πλεονεκτημάτων της τεχνητής νοημοσύνης σημαίνει ότι αναλαμβάνουμε τον κίνδυνο να μας ξεπεράσουν τόσο πολύ άλλες χώρες που δεν θα μπορούμε πλέον να αποφασίσουμε τίποτα. Αν θέλουμε να διατηρήσουμε τον έλεγχο του πεπρωμένου μας, πρέπει να προχωρήσουμε. Το να επιβραδύνεις σημαίνει να χάνεσαι.
Και από την άποψη αυτή, η Ευρώπη και μαζί με αυτήν και η Ελλάδα, έχουν ένα χαρτί να παίξουν. Η επανάσταση της βαθιάς μάθησης, ίσως να είναι ίδια με την αντίστοιχη της προσωκρατικής φιλοσοφίας πριν 2.500 χρόνια.
17°
