Η Άνδρος της Άννυς Ποδηματά

Η καταγωγή μου δεν είναι από την Άνδρο αλλά η Άνδρος είναι ο τόπος μου, η πατρίδα, απ’ αυτές τις πατρίδες που τις διαλέγεις και δεν σου έλαχαν απλώς. Πατρίδες που τις αγαπάς και τις πονάς περισσότερο γιατί ως παιδί της πόλης τις έχεις στερηθεί.

«Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να περιγράψω τη δική μου Άνδρο από τους στίχους του ποιητή: «Η Άνδρος, από την πρώτην στιγμήν που την αντίκρυσα μου ενεποίησε εντύπωσιν αληθινού Παραδείσου. Βεβαίως και αλλού με εγοήτευσαν και με συνεκίνησαν εις την ζωήν μου ποικίλαι άλλαι φυσικαί καλλοναί, αλλά εδώ, εις την νήσον αυτήν, ησθάνθην αμεσώτερα και βαθύτερα και διά πρώτην φοράν την ποίησην που περιέχει και αναδίδει ένα τοπείον και, επίσης, ότι, ένα τοπείον ημπορεί να σημαίνει κάτι επί πλέον απ’ ό,τι παρουσιάζει αντικειμενικώς η φυσική του συγκρότησις – τουτέστι, ότι δύναται να ανταποκρίνεται και εις καθαρώς υποκειμενικούς όρους, εις συναισθήματα, εις εσωτερικάς αληθείας…» (Ανδρέας Εμπειρίκος).

Την Άνδρο τη διάλεξα γιατί συνδυάζει το άγριο και το ήμερο, το νερό και τον αέρα, την αρχοντιά με τη λαϊκότητα, τη σκληρότητα και τη μεγαλοπρέπεια των άγονων βράχων με την πραότητα των εύφορων κάμπων και των αγρών.

Γιατί, κατά πώς λέει κι ο ποιητής, μ’ ένα μαγικό τρόπο το τοπίο παραπέμπει «εις εσωτερικάς αληθείας» και αναζητήσεις και γαληνεύει την ψυχή.

Άνδρος είναι η πρώτη εντύπωση φτάνοντας στο νησί, με το λιμάνι του Γαυρίου, χωρίς ταυτότητα αρχιτεκτονική, να μην έχει τίποτα από την κλασική γραφικότητα των κυκλαδίτικων λιμανιών κι όμως να έχει «κάτι». Κάτι που θα μπορούσε να είναι έως και απωθητικό για κάποιες κατηγορίες τουριστών, αυτών που οι εραστές του νησιού θεωρούν ασεβείς και θορυβώδεις.

Άνδρος είναι δεκάδες παραλίες για όλα τα γούστα και όλους τους καιρούς, απ’ τις πολυσύχναστες νοτιοδυτικές χρυσαφένιες αμμουδιές του Άγιου Πέτρου, της Χρυσής, του Φελλού, μέχρι τον μαγευτικό Ζόργκο, μια πρασινογάλαζη αγκαλιά ανάμεσα σε θηριώδεις βράχους που την προστατεύουν από το μάτι του βοριά.

Άνδρος είναι τα χωριά που σκαρφαλώνουν στις πλαγιές της Κουβάρας, η γραφική Άρνη και πιο ψηλά, χαμένη συχνά μες στις ομίχλες, η Βουρκωτή. Είναι τα σκαλάκια της Παλαιόπολης, αλλά και το εστιατόριο Τα σκαλάκια στη Χώρα, για να γευτεί κανείς κόκορα κρασάτο ή την παραδοσιακή φουρτάλια με τα ντόπια χοιρινά λουκάνικα εάν δεν είναι μανιώδης με την υγιεινή διατροφή.

Άνδρος είναι το μακρινό παρελθόν, με τους μοναδικούς αρχαιολογικούς οικισμούς της γεωμετρικής εποχής στη Ζαγορά και την Υψηλή και τον επιβλητικό πετρόκτιστο Πύργο του Αγίου Πέτρου.

Άνδρος είναι και το δύσκολο παρόν, με τον ένα και μοναδικό αρχαιολογικό φύλακα που απέμεινε σε ολόκληρο το νησί –μια απ’ τις πολλές πρόχειρες και δυσλειτουργικές εφαρμογές της κινητικότητας– να πασχίζει να κρατήσει εναλλάξ ανοιχτά μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους…

* H Άννυ Ποδηματά είναι πρώην ευρωβουλευτής (διατέλεσε και αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου).