Ο ΟΗΕ προειδοποιεί: Το λιώσιμο των παγετώνων απειλεί τροφή και νερό για 2 δισ. ανθρώπους

Οι υποχωρούντες παγετώνες θέτουν σε κίνδυνο την τροφή και την υδροδότηση 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως, προειδοποιεί ο ΟΗΕ, καθώς οι τρέχοντες «άνευ προηγουμένου» ρυθμοί τήξης ενδέχεται να έχουν απρόβλεπτες συνέπειες.

Σύμφωνα με έκθεση της Unesco, τα δύο τρίτα της αρδευόμενης γεωργίας παγκοσμίως ενδέχεται να επηρεαστούν από την υποχώρηση των παγετώνων και τη μείωση των χιονοπτώσεων στα ορεινά, φαινόμενα που οφείλονται στην κλιματική κρίση.

Περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σε ορεινές περιοχές, και από αυτούς, όσοι βρίσκονται σε αναπτυσσόμενες χώρες βιώνουν ήδη επισιτιστική ανασφάλεια – με το ποσοστό να φτάνει έως και το 50%.

Αυτή η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί, καθώς η παραγωγή τροφίμων στις περιοχές αυτές εξαρτάται από το νερό των βουνών, το λιώσιμο του χιονιού και τους παγετώνες, σύμφωνα με την Έκθεση για την Ανάπτυξη του Νερού στον Κόσμο 2025.

Κίνδυνοι και για τις ανεπτυγμένες χώρες

Ακόμα και οι ανεπτυγμένες χώρες βρίσκονται σε κίνδυνο. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ, η λεκάνη του ποταμού Κολοράντο βρίσκεται σε ξηρασία από το 2000, ενώ οι υψηλότερες θερμοκρασίες έχουν ως αποτέλεσμα περισσότερες βροχές αντί για χιόνι. Αυτό επιδεινώνει την ξηρασία, καθώς η βροχή απορρέει πιο γρήγορα από το βουνίσιο χιόνι.

Έκκληση για δράση από την Unesco

Η γενική διευθύντρια της Unesco, Audrey Azoulay, τόνισε: «Ανεξάρτητα από το πού ζούμε, όλοι εξαρτόμαστε με κάποιο τρόπο από τα βουνά και τους παγετώνες. Όμως, αυτοί οι φυσικοί πύργοι νερού βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο. Αυτή η έκθεση δείχνει την επιτακτική ανάγκη για δράση».

Ραγδαία απώλεια παγετώνων

Η ταχύτητα απώλειας των παγετώνων είναι η χειρότερη που έχει καταγραφεί, σύμφωνα με την Παγκόσμια Μετεωρολογική Οργάνωση (WMO), η οποία δημοσίευσε την ετήσια έκθεση για την Κατάσταση του Κλίματος. Τα τελευταία τρία χρόνια καταγράφηκε η μεγαλύτερη απώλεια μάζας παγετώνων στην ιστορία, με περιοχές όπως η Νορβηγία, η Σουηδία, το Σβάλμπαρντ και οι τροπικές Άνδεις να πλήττονται σοβαρά.

Στην Ανατολική Αφρική, οι παγετώνες έχουν χάσει το 80% της μάζας τους, ενώ στις Άνδεις έχει χαθεί από το 1998 έως και το 50% του πάγου. Στην Ευρώπη, οι παγετώνες στις Άλπεις και τα Πυρηναία έχουν συρρικνωθεί κατά περίπου 40% την ίδια περίοδο.

Αλυσιδωτές επιπτώσεις στο κλίμα και το περιβάλλον

Η απώλεια παγετώνων δεν επηρεάζει μόνο την παροχή νερού. Ο Abou Amani, διευθυντής υδατικών επιστημών της Unesco, προειδοποιεί ότι η τήξη των πάγων μειώνει την ανακλαστικότητα του ηλιακού φωτός, αντικαθιστώντας τον πάγο με σκοτεινό έδαφος που απορροφά περισσότερη θερμότητα. Αυτό επιδεινώνει την κλιματική κρίση.

Επιπλέον, η βροχή που πέφτει πάνω στο χιόνι αυξάνει τον κίνδυνο χιονοστιβάδων, ενώ οι λίμνες που σχηματίζονται από λιώσιμο παγετώνων μπορεί να προκαλέσουν ξαφνικές πλημμύρες στις κοιλάδες. Παράλληλα, το λιώσιμο του μόνιμα παγωμένου εδάφους (permafrost) απελευθερώνει μεθάνιο, ένα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου.

Δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature εκτιμά ότι εάν η υπερθέρμανση του πλανήτη δεν ανακοπεί, θα χαθεί το 50% της συνολικής μάζας των παγετώνων παγκοσμίως μέχρι το τέλος του αιώνα.

Ο Alex Brisbourne, γεωφυσικός παγετώνων στη Βρετανική Ανταρκτική Αποστολή, τόνισε: «Οι ορεινοί παγετώνες αποτελούν από τις μεγαλύτερες αποθήκες γλυκού νερού στη Γη. Το λιώσιμό τους το καλοκαίρι τροφοδοτεί το νερό που χρησιμοποιείται από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους και στηρίζει τη βιομηχανία και τη γεωργία. Οι επιπτώσεις αυτού του λιωσίματος θα γίνουν αισθητές πολύ πέρα από τις άμεσες περιοχές γύρω από τους παγετώνες».

Αυτές οι εξελίξεις έρχονται σε μια περίοδο που ήδη πολλές πηγές τροφής βρίσκονται υπό πίεση. Ο Alvaro Lario, πρόεδρος του Διεθνούς Ταμείου για την Αγροτική Ανάπτυξη (IFAD) και επικεφαλής του UN-Water, κάλεσε για μεγαλύτερη στήριξη στις ορεινές κοινότητες που πλήττονται.

«Το νερό ρέει προς τα κάτω, αλλά η επισιτιστική ανασφάλεια ανεβαίνει προς τα πάνω. Τα βουνά παρέχουν το 60% του γλυκού νερού μας, αλλά οι κοινότητες που τα διαφυλάσσουν είναι από τις πιο επισφαλείς διατροφικά», δήλωσε. «Πρέπει να επενδύσουμε στην ανθεκτικότητα αυτών των κοινοτήτων για να προστατεύσουμε τους παγετώνες, τα ποτάμια και ένα κοινό μέλλον για όλους μας».

(Με πληροφορίες του Guardian)