Νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός για τα Μεταλλαγμένα στην Ευρώπη

Μετά από τέσσερα χρόνια παγώματος της συζήτησης για τα μεταλλαγμένα στην Ευρώπη, λόγω της διαφωνίας μεταξύ των υπερασπιστών και των πολέμιων των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών, η συζήτηση άνοιξε ξανά πέρυσι, κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας, και είχε ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και την κοινωνία των πολιτών.

Η νέα νομοθεσία τελικά ψηφίστηκε από τη Σύνοδο της Ολομέλειας του Ιανουαρίου στο Στρασβούργο με 480 ψήφους υπέρ, 159 κατά και 58 αποχές. Σύμφωνα με το νέο κανονισμό το κάθε κράτος μέλος θα μπορεί να απαγορεύει την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στην επικράτεια του, ανεξαρτήτως αν οι συγκεκριμένες καλλιέργειες επιτρέπονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα κράτη μέλη που δεν επιθυμούν μεταλλαγμένα στο έδαφος τους θα μπορούν να επικαλεστούν λόγους περιβαλλοντικής πολιτικής που εφαρμόζουν, όχι όμως κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον αφού αυτό θα έχει προαποφασιστεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων.

Επιπλέον τα κράτη μέλη θα μπορούν να επικαλεστούν πολεοδομικούς και χωροταξικούς κανονισμούς της χώρας ή κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις για να τεκμηριώσουν την άρνηση τους στην καλλιέργεια των μεταλλαγμένων. Οι στόχοι της εθνικής αγροτικής πολιτικής και η αποφυγή ακούσιας παρουσίας γενετικά τροποποιημένων οργανισμών σε άλλα προϊόντα είναι άλλοι λόγοι που ο νέος κανονισμός δίνει το δικαίωμα στα κράτη μέλη για να δικαιολογήσουν την απαγόρευση των μεταλλαγμένων στο έδαφος τους.

Ωστόσο, ο νέος κανονισμός προβλέπει μια διαδικασία που επιτρέπει στην εκάστοτε εταιρεία καλλιέργειας ΓΓΟ να συναινεί στους λόγους που επικαλείται το κράτος για την απαγόρευση των μεταλλαγμένων. Με απλά λόγια δεν αρκεί η άρνηση μιας χώρας να μην δεχτεί μεταλλαγμένα αλλά θα πρέπει να τεκμηριώσει την άρνηση της στην εταιρεία βιοτεχνολογίας, στην ευχέρεια της οποίας είναι να δεχτεί ή να απορρίψει την πρόταση.

Σε ότι αφορά τις ανησυχίες από ενδεχόμενες επιπτώσεις στο περιβάλλον και στις υπόλοιπες καλλιέργειες, αφού οι οργανισμοί αυτοί δεν έχουν φυσικό βιότοπο και η απελευθέρωση τους μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη, στο νέο κανονισμό αναφέρεται ότι θα πρέπει τα κράτη μέλη που θα προχωρήσουν σε καλλιέργειες μεταλλαγμένων να διασφαλίσουν ότι οι καλλιέργειες αυτές δεν θα «μολύνουν» άλλα προϊόντα, καθώς επίσης να αποφεύγουν την οποιαδήποτε «διασυνοριακή μόλυνση». Δηλαδή τη μόλυνση εδαφών και καλλιεργειών γειτονικών κρατών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι την πρόταση καταψήφισαν μόνο οι Πράσινοι οι οποίοι θεωρούν ότι τα μεταλλαγμένα θα πρέπει να απαγορευτούν εντελώς στην Ευρώπη. Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ την άνοιξη του 2015.