Μαζικοί εκβρασμοί ζιφιών

Στις αρχές Απριλίου καταγράφηκαν από τις λιμενικές αρχές της Κρήτης οχτώ περιστατικά εκβρασμού κητωδών, του είδους ζιφιός, κατά μήκος των ακτών της νοτιοανατολικής Κρήτης. Το ίδιο διάστημα στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης και της Νοτιοανατολικής Μεσογείου διεξαγόταν πολεμική άσκηση του πολεμικού ναυτικού χωρών μελών του ΝΑΤΟ (Ελλάδας, Ισραήλ και ΗΠΑ) και συγκεκριμένα, από τις 26 Μαρτίου μέχρι και τις 10 Απριλίου πραγματοποίησαν ασκήσεις με τη χρήση στρατιωτικών σόναρ. Όπως έχει αποδειχτεί από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα η χρήση σόναρ προκαλεί μαζικούς εκβρασμούς και θανάτους κητωδών και αποτελεί σοβαρότατη απειλή για τους πληθυσμούς τους.

Από τους ζιφιούς που εκβράστηκαν τρεις πέθαναν ενώ οι υπόλοιποι οδηγήθηκαν στα ανοικτά με την βοήθεια των λιμενικών αρχών και των κατοίκων που βρέθηκαν στην περιοχή. Είναι αβέβαιο όμως εάν τα ζώα θα τα καταφέρουν να επιβιώσουν λόγω των βλαβών που έχουν προκληθεί από τα σόναρ στα εσωτερικά τους όργανα. Επιπλέον υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη πιθανότητα πολύ μεγαλύτερος αριθμός ζιφιών να έχουν πεθάνει στα ανοικτά χωρίς να εκβραστούν άρα δεν μπορούμε να γνωρίζουμε το μέγεθος της καταστροφής.

Το Νοέμβριο του 2013 δημοσιοποιήθηκε για πρώτη φορά χάρτης με τις περιοχές της Μεσογείου όπου οι ναυτικές ασκήσεις με στρατιωτικά σόναρ πρέπει να αποφεύγονται. Η περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης, όπου συνέβη ο μαζικός εκβρασμός ζιφιών περιλαμβάνεται στο χάρτη αυτό, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι σχεδιαστές της άσκησης δεν έλαβαν υπόψη τις επιπτώσεις και την περιβαλλοντική καταστροφή που θα προκαλούσαν παρά τις προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας και των διεθνών συμφωνιών για την προστασία των κητωδών.

Ανάλογα περιστατικά είχαμε στην Ελλάδα το 2011 στη Κέρκυρα, το 2000 στη Ζάκυνθο και το 1996-1997 στην Κυπαρισσία. Τόσο η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα όσο και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στην Ελλάδα έχουν προειδοποιήσει τις ελληνικές αρχές για τον κίνδυνο εξαφάνισης των κητωδών από τις ελληνικές θάλασσες, χωρίς ωστόσο να εισακουστούν. Σήμερα οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ΑΝΙΜΑ (Σύλλογος Προστασίας και περίθαλψης Άγριας Ζωής), ΑΡΙΩΝ (Ερευνητικό Κέντρο Διάσωσης και Περίθαλψης Κητωδών), ΑΡΧΕΛΩΝ (Σύλλογος για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας), Greenpeace, Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος, Δίκτυο Μεσόγειος SOS, Mom (Εταιρεία Μελέτης και Προστασίας της Μεσογειακής Φώκιας), Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και WWF Ελλάς, καλούν πάλι τις ελληνικές αρχές και ιδιαίτερα το ΥΕΘΑ και ΥΠΕΚΑ να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να εφαρμόσουν έμπρακτα τις αποφάσεις της διακρατικής συμφωνίας ACCOBAMS απαγορεύοντας τη χρήση σόναρ στις ευαίσθητες περιοχές της Μεσογείου που έχουν χαρτογραφηθεί επιστημονικά και αποτελούν το ενδιαίτημα των ζιφιών.