Ακαδημία Πλάτωνος: Την Αθήνα θα την ξανακερδίσουμε γειτονιά-γειτονιά

Πώς αποφασίστηκε η παρέμβαση στην Ακαδημία Πλάτωνος; Από την πρώτη στιγμή. Και θα σας εξηγήσω γιατί: η δουλειά μας στο υπουργείο είναι να αναδείξουμε το μοναδικό πολιτιστικό πλούτο της χώρας, να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε η παράδοση και η ιστορία μας να βρίσκονται σε αρμονία με κάθε τι που η χώρα μας ζει και δημιουργεί σήμερα. Με αυτό τον τρόπο αναβαθμίζουμε την ποιότητα της ζωής μας και τη δυνατότητά μας να παράγουμε πλούτο. Με λίγα λόγια η δουλειά μας είναι να αναγνωρίζουμε, να στηρίζουμε και να αναδεικνύουμε ό,τι έχει αξία στον τόπο μας. Έχουμε εδώ μια χαρακτηριστική τέτοια περίπτωση: ο χώρος όπου δίδαξε ο Πλάτωνας, το πρώτο πανεπιστήμιο της παγκόσμιας ιστορίας, ήταν εγκαταλειμμένο επί δεκαετίες, παρότι φέρει όλους τους συμβολισμούς και την ενέργεια που χρειάζεται για να γίνει διεθνές σημείο αναφοράς. Αλλά επιλέξαμε την Ακαδημία και για έναν ακόμα λόγο. Τον ίδιο λόγο για τον οποίο επιλέξαμε να στηρίξουμε και να αναδείξουμε το Λύκειο του Αριστοτέλη, τον Μαραθώνιο, την Art Athina, το Φεστιβάλ Αθηνών. Διότι βρήκαμε ανθρώπους πρόθυμους να παλέψουν για να αλλάξουν τα πράγματα.

Ποια είναι η σημασία της παρέμβασης; Πιστεύω πως με τέτοιες παρεμβάσεις μπορούμε όχι μόνο να βελτιώσουμε την ποιότητα της ζωής μας, αλλά κυρίως να δημιουργήσουμε μια νέα, δυνατή αφήγηση για τη σύγχρονη Ελλάδα. Σίγουρα η κρίση τραυμάτισε την εικόνα μας. Αλλά το μεγαλύτερο τραύμα στην ταυτότητά μας το δημιουργήσαμε εμείς οι ίδιοι, όταν αγνοήσαμε ή και απαξιώσαμε κάθε τι συναρπαστικό που μας περιβάλλει. Το μοναδικό καλό της κρίσης είναι ότι μας δίνει την ευκαιρία να αφήσουμε πίσω μας ό,τι ήταν φτηνή απομίμηση και να κρατήσουμε ό,τι είναι αυθεντικά δικό μας. Αλλά  δεν πρόκειται μόνο για τον αρχαιολογικό χώρο αυτό καθεαυτό. Βεβαίως η γειτονιά της Ακαδημίας Πλάτωνος επαναδομείται και αποκτά προοπτική, χάρη στις παρεμβάσεις γύρω και πέριξ του πάρκου και του αρχαιολογικού χώρου. Ταυτόχρονα όμως δημιουργείται μια νοητή γραμμή που τη συνδέει με το Λύκειο του Αριστοτέλη. Και εκεί αναδεικνύουμε και κοινωνικοποιούμε ένα χώρο μοναδικής ιστορικής φόρτισης, μηνυμάτων και σημασίας. Και αυτή η νοητή γραμμή συνεχίζεται, χωρίς να διακοπεί, προς όλες τις γειτονιές στις οποίες παρεμβαίνουμε με έργα ανάδειξης και ανάπλασης, όπως στο κτίριο του ΦΙΞ στη Συγγρού, το Ακροπόλ στην Πατησίων, την Αυλή των Θαυμάτων στην Πλάκα, τον Άγιο Κωνσταντίνο απέναντι από το ανακαινισμένο Εθνικό Θέατρο.  Ένας νέος χάρτης, μια νέα τοπογραφία διαμορφώνεται. Ουσιαστικά, με αυτές τις στοχευμένες παρεμβάσεις καλούμε τους κατοίκους κάθε γειτονιάς να δουν τη γειτονιά τους με άλλο μάτι. Την Αθήνα θα την ξανακερδίσουμε γειτονιά-γειτονιά.

Πότε θα είναι ολοκληρωτικά έτοιμο το έργο; Όπως ξέρετε, η παρέμβαση του ΥΠΠΟΤ στην Ακαδημία Πλάτωνος είναι μεγάλη και έχει πολλά σκέλη: από τις ανασκαφές που άρχισαν ξανά μετά από 50 χρόνια και τη δυνατότητα διοργάνωσης δράσεων, ως τη δημιουργία του νέου Μουσείου της πόλης των Αθηνών. Σταδιακά, ήδη από τον επόμενο μήνα, θα δείτε να ολοκληρώνονται σκέλη αυτού του προγράμματος και να παραδίδονται στην Αθήνα και στους πολίτες της. Το έργο έχει δρομολογηθεί, τα χρήματα έχουν εξασφαλισθεί από το ΕΣΠΑ, οι δυνάμεις της πόλης το στηρίζουν. Δεν πρόκειται να σταματήσει πια μέχρι να αποκτήσει η Ακαδημία το κύρος που της αξίζει.

Η αίσθηση/εικόνα που έχετε αποκομίσει εσείς περπατώντας μέσα σε αυτό το πάρκο; Είναι ένας χώρος με σπάνια ενέργεια. Όπως οι περισσότερες γειτονιές της Αθήνας, έχει το δικό της χαρακτήρα, τον οποίο διαμορφώνουν κυρίως οι κάτοικοί της. Διασχίζοντας το καταπράσινο πάρκο βλέπεις παιδιά να παίζουν, οικογένειες να κάνουν βόλτες στον ήλιο, ό,τι θα περίμενες δηλαδή σε ένα πάρκο. Όμως εδώ υπάρχει και κάτι παραπάνω: μια υπόγεια αλληλεγγύη μεταξύ των κατοίκων της. Η αντίστασή τους στην υποβάθμισή της, η ιστορική σημασία της περιοχής, η προσδοκία ότι μια μέρα αυτή θα είναι μια γειτονιά-πρότυπο, κάτι τους φέρνει μαζί για να δημιουργήσουν μια άλλη αίσθηση στον επισκέπτη. Τέλος, λίγα μέτρα πάνω από μια ενεργή ανασκαφή, δεν μπορείς να μη σκεφτείς ότι περπατάς εκεί που δίδαξε ο Πλάτωνας.

Η ιδανική εικόνα που έχετε για το πάρκο ένα ανοιξιάτικο πρωινό Κυριακής; Δεν είναι εικόνα. Είναι ήχος. Ο ήχος από χαρούμενα παιδιά που παίζουν. Αυτό σημαίνει ότι έχει διαμορφωθεί ένα όμορφο και ασφαλές περιβάλλον, ένα περιβάλλον στο οποίο μια γειτονιά –και, ιδανικά, μια κοινωνία– ζει αρμονικά.