Οι γονείς χρησιμοποιούν συσκευές στο τραπέζι περισσότερο κι από τα παιδιά τους
Η ώρα του γεύματος στο σπίτι μοιάζει με μια δύσκολη εξίσωση: το απόγευμα ξεκινά με μετακινήσεις από φροντιστήρια σε προπονήσεις και δραστηριότητες, και μέχρι να βρεθεί όλη η οικογένεια στο σπίτι μπορεί να είναι ήδη αργά το βράδυ. Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, υποτίθεται ότι υπάρχει και ένα κοινό γεύμα.
Όταν οι οικογένειες καταφέρνουν να μαζευτούν για φαγητό γύρω από ένα τραπέζι, οι ειδικοί λένε ότι απολαμβάνουν σημαντικά οφέλη, όπως καλύτερη συναισθηματική σύνδεση και πιο υγιεινή διατροφή. Όμως η εύρεση χρόνου για καθημερινό οικογενειακό δείπνο δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Ακόμη κι όταν το οικογενειακό γεύμα γίνεται πραγματικότητα, η διαρκής χρήση κινητών τηλεφώνων και οι ανοιχτές τηλεοράσεις αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που μειώνει την επαφή μεταξύ των μελών.
Σύμφωνα με νέα μελέτη που εξέτασε πάνω από 350 γονείς, περισσότερο από το 75% ανέφερε χρήση μέσων κατά τη διάρκεια του τελευταίου οικογενειακού γεύματος, με πιο συχνή τη χρήση κινητού. Επιπλέον, οι γονείς ανέφεραν ότι τα παιδιά τους, ηλικίας από 4 έως 10 ετών, είχαν σχεδόν την ίδια τάση, με περίπου 70% να χρησιμοποιεί κάποια μορφή ψηφιακής συσκευής. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό JAMA Pediatrics.
Η ερευνήτρια και υποψήφια διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, Σεσίλια Σάδα Γκαριμπάι, δήλωσε ότι η χρήση των μέσων έχει γίνει τόσο συχνή που συχνά περνά απαρατήρητη, επηρεάζοντας όμως τις πιο προσωπικές σχέσεις μέσα στην οικογένεια.
«Αν έχεις συνεχώς τη συσκευή σου και τη χρησιμοποιείς στο τραπέζι, αυτό μπορεί να επηρεάσει μια πολύτιμη στιγμή της ημέρας και τελικά τη σχέση με τα παιδιά σου», ανέφερε.
Οι ερευνητές έχουν δείξει ότι τα οικογενειακά γεύματα συνδέονται με πολλαπλά οφέλη, όπως καλύτερη διατροφή, μικρότερο κίνδυνο εφηβικής εξάρτησης και μεγαλύτερη συναισθηματική ικανοποίηση.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το ίδιο το φαγητό δεν είναι το βασικό στοιχείο που δημιουργεί αυτά τα οφέλη.
Τι κάνει τα οικογενειακά γεύματα τόσο σημαντικά;
Σύμφωνα με την καθηγήτρια δημόσιας υγείας του Πανεπιστημίου Tufts, Μάργκι Σκίρ, τα οφέλη δεν προέρχονται από το περιεχόμενο του γεύματος αλλά από τη συναισθηματική σύνδεση.
«Τα οικογενειακά γεύματα προσφέρουν έναν σταθερό χώρο για επικοινωνία, έλεγχο συναισθημάτων και σύνδεση», είπε. «Επίσης δείχνουν στα παιδιά ότι είναι προτεραιότητα».
Η ερευνήτρια Σάδα Γκαριμπάι αναγνωρίζει ότι ο χρόνος είναι περιορισμένος για τους γονείς, αλλά θεωρεί ότι αυτό κάνει τις στιγμές σύνδεσης ακόμη πιο σημαντικές.
Η δρ. Άννα Φίσελ από το Harvard Medical School, ιδρύτρια του Family Dinner Project, τονίζει ότι τα γεύματα είναι από τις πιο σταθερές ευκαιρίες σύνδεσης μέσα στην οικογένεια.
«Τα κοινά γεύματα δημιουργούν ρουτίνα, σταθερότητα και αίσθηση ταυτότητας», σημείωσε.
Διαφορετική χρήση μέσων, διαφορετικές συνέπειες
Η μελέτη έδειξε ότι η χρήση μέσων δεν είναι ίδια σε όλες τις μορφές. Η χρήση μεγάλων οθονών (π.χ. τηλεόραση) μπορεί μερικές φορές να δημιουργεί κοινές εμπειρίες, όπως το να βλέπει η οικογένεια κάτι μαζί. Αντίθετα, τα smartphones οδηγούν συχνότερα σε ατομική απομόνωση μέσα στο ίδιο τραπέζι.
«Αυτό που αλλάζει είναι ότι η κοινή εμπειρία αντικαθίσταται από ατομική χρήση», είπε η Σάδα Γκαριμπάι.
Πώς να αξιοποιηθεί η οικογενειακή ώρα
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας 2025, όλο και περισσότεροι άνθρωποι τρώνε μόνοι τους καθημερινά, ενώ περίπου το 25% των ενηλίκων στις ΗΠΑ το 2023 κατανάλωνε όλα τα γεύματά του μόνος.
Κατά την πανδημία Covid-19, τα οικογενειακά γεύματα αυξήθηκαν, αλλά πλέον η καθημερινότητα έχει γίνει πιο απαιτητική.
Ένα επεισόδιο για τους φόβους που μας προστατεύουν, για εκείνους (τις φοβίες) που μας φυλακίζουν και για τη στιγμή που αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε όχι «πώς θα σταματήσω να φοβάμαι», αλλά «τι είναι αυτό που φοβάται μέσα μου;».
Πώς οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης δεν περιορίζονται στην ατομική δυσφορία, αλλά επεκτείνονται στην εργασία, τη μάθηση και στην ευρύτερη λειτουργία της κοινωνίας.
17°
