Tα καυτά ντους μπορεί να χαλάσουν το δέρμα και τα μαλλιά
Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν: όσο απολαυστικό κι αν είναι ένα καυτό ντους, μπορεί να αφυδατώσει το δέρμακαι τα μαλλιά. Ενώ η ζεστασιά χαλαρώνει τους μύες, ηρεμεί το σώμα και βελτιώνει τη διάθεση, οι δερματολόγοι προειδοποιούν πως τα οφέλη αυτά δεν αφορούν την υγεία της επιδερμίδας.
«Υπάρχουν οφέλη από τα πιο ζεστά ντους ή μπάνια, δεν το αρνούμαι», λέει η Δρ. Βικτόρια Μπαρμπόσα, αναπληρώτρια καθηγήτρια Δερματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. «Αλλά κανένα από αυτά δεν αφορά την προστασία του δέρματος».
Οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι η επιστημονική έρευνα γύρω από την επίδραση του καυτού νερού στο δέρμα και τα μαλλιά είναι περιορισμένη. Παρ’ όλα αυτά, η πλειονότητα συμφωνεί πως το πολύ ζεστό νερό μπορεί να απομακρύνει φυσικά έλαια και ουσίες που συγκρατούν την υγρασία.
Η Δρ. Μπλερ Τζένκινς, κλινική επίκουρη καθηγήτρια Δερματολογίας στο Michigan Medicine, σημειώνει ότι οι μελέτες εστιάζουν περισσότερο στη χρήση καθαριστικών παρά στη θερμοκρασία του νερού. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι το καυτό νερό, ειδικά όταν συνδυάζεται με αρωματικά σαπούνια ή προϊόντα με επιθετικά συστατικά, μπορεί να βλάψει το «φράγμα» του δέρματος — τη φυσική προστατευτική του στρώση.
Η Δρ. Πάολα Μπέικερ, δερματολόγος στη Βοστώνη, εξηγεί πως το φράγμα του δέρματος αποτελείται από νεκρά κύτταρα που περιβάλλονται από ένα πυκνό πλέγμα λιπιδίων: κεραμίδια, λιπαρά οξέα και χοληστερόλη. Αυτά τα στοιχεία βοηθούν στην κατακράτηση υγρασίας και προστατεύουν από ερεθισμούς και αλλεργιογόνα. Πάνω από αυτά βρίσκεται το «όξινο μανδύα», μια λεπτή προστατευτική στρώση από αμινοξέα, ιδρώτα και σμήγμα.
Σε ένα πολύ ζεστό ντους, μέρος αυτού του σμήγματος απομακρύνεται, αφήνοντας το δέρμα ξηρό και πιο ευάλωτο. Επίσης, η υψηλή θερμοκρασία μπορεί να αποδιοργανώσει τα λιπίδια του φραγμού, επιτρέποντας στο νερό να «δραπετεύει» ευκολότερα από το δέρμα. Αυτό επιβεβαιώθηκε και σε μελέτη του 2022 από την ομάδα της Δρ. Τρινιδάδ Μοντέρο-Βίλχεθ, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Virgen de las Nieves στη Γρανάδα. Η μελέτη έδειξε ότι η βύθιση των χεριών σε καυτό νερό αύξησε την απώλεια νερού, αποδυνάμωσε τον δερματικό φραγμό, αύξησε την ερυθρότητα και ανέβασε το pH του δέρματος — ένας συνδυασμός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την επιδερμίδα.
Αν και τα δεδομένα είναι ακόμη πιο περιορισμένα, οι δερματολόγοι θεωρούν ότι το καυτό νερό μπορεί να απομακρύνει το σμήγμα και από την τρίχα. Στο τριχωτό, οι σμηγματογόνοι αδένες είναι πολλοί, εξηγεί η Δρ. Ελίκα Χος από την Κλινική Mayo. Το σμήγμα που εκκρίνεται καλύπτει την τρίχα και την προστατεύει.
Όταν αφαιρείται υπερβολικά με το καυτό νερό, τα μαλλιά μένουν ξηρά, άτονα και πιο εύθραυστα. Δεν είναι τυχαίο ότι η Δρ. Τζένκινς, όταν ακούει από ασθενείς ότι τα μαλλιά τους έχουν γίνει ξηρά ή σπάνε, ξεκινά από την ίδια ερώτηση: «Πώς κάνεις ντους;».
Οι ειδικοί λένε ότι τα ζεστά ντους δεν χρειάζεται να απαγορευτούν — απλώς να γίνουν πιο «σπάνια». Όσοι δεν έχουν ξηροδερμία, έκζεμα ή ψωρίαση μπορούν να απολαύσουν ένα καυτό ντους μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Άλλοι, με πιο λιπαρή επιδερμίδα, ίσως αντέχουν συχνότερα.
Στην καθημερινότητα όμως, καλύτερη επιλογή είναι το χλιαρό νερό και σύντομη διάρκεια — ιδανικά 5 έως 10 λεπτά, σύμφωνα με τη Δρ. Μπρίτανι Κρέιγκλοου, από την Ιατρική Σχολή του Γέιλ.
Επιπλέον, συνιστώνται ήπια, χωρίς άρωμα καθαριστικά, καθώς ορισμένα σαπούνια και σαμπουάν περιέχουν επιθετικά συστατικά όπως το sodium lauryl sulfate που μπορεί να εξασθενήσει τον δερματικό φραγμό.
Για τα μαλλιά, οι ειδικοί προτείνουν να μην λούζονται καθημερινά, παρά μόνο όταν είναι απαραίτητο — μετά από γυμναστική, έντονη εφίδρωση ή χρήση πολλών προϊόντων.
Τέλος, η ενυδάτωση αμέσως μετά το ντους, όσο το δέρμα είναι ακόμη νωπό, είναι κρίσιμη. Αλοιφές ή κρέμες —όχι λοσιόν— που περιέχουν κεραμίδια, γλυκερίνη ή βαζελίνη μπορούν να «κλειδώσουν» την υγρασία πιο αποτελεσματικά.
Όπως λέει η Δρ. Τζένκινς: «Οι άνθρωποι δεν είναι όλοι ίδιοι. Μερικοί μπορούν να αντέξουν καυτά ντους χωρίς κανένα πρόβλημα». Το κλειδί, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η ισορροπία.
