Το Ωνάσειο άνοιξε τον δρόμο στις μεταμοσχεύσεις νεφρού σε παιδιά χαμηλού βάρους

Δύο μεταμοσχεύσεις νεφρού σε παιδιά χαμηλού σωματικού βάρους, που μέχρι σήμερα αποκλείονταν από τη διαδικασία στην Ελλάδα, πραγματοποιήθηκαν την 1η και 2α Μαΐου στο Ωνάσειο Νοσοκομείο, εγκαινιάζοντας ένα νέο κεφάλαιο στην παιδιατρική μεταμοσχευτική δραστηριότητα της χώρας.

Δύο αγόρια, ηλικίας 9 και 12 ετών, έλαβαν νεφρό από τους ίδιους τους γονείς τους και «ξαναγεννήθηκαν», όπως το έθεσε η μητέρα ενός από τα παιδιά. Ήταν η στιγμή που σηματοδότησε την είσοδο της Ελλάδας σε νέα εποχή παιδιατρικών μεταμοσχεύσεων. Οι συγκεκριμένες μεταμοσχεύσεις ήταν οι πρώτες του είδους στη χώρα μας: μεταμοσχεύσεις νεφρού σε ανήλικους ασθενείς με χαμηλό σωματικό βάρος, που μέχρι σήμερα αναγκάζονταν να ταξιδεύουν στο εξωτερικό.

Η συγκίνηση τόσο των παιδιών όσο και των οικογενειών τους –μα και των γιατρών επίσης– ήταν μεγάλη. Η πραγματικότητα είναι πως δύο παιδιά που δεν είχαν ουρήσει ποτέ, πλέον γύρισαν σελίδα στη ζωή τους. «Τα παιδιά αυτά δεν ήξεραν να ουρούν. Μιλάμε για τεράστια χαρά, τεράστια απελευθέρωση», λένε στην Athens Voice οι γιατροί που πρωταγωνίστησαν στη μεταμόσχευση.

Τα δύο παιδιά, πλέον, θα μπορούν να φάνε μπριζόλα και μπιφτέκι χωρίς περιορισμούς, να πίνουν νερό – ρώτησαν αν μπορούν να παίξουν ποδόσφαιρο και να μάθουν κολύμπι. Ο μικρότερος ρώτησε αν μπορεί να κάνει πυγμαχία – οι γιατροί γέλασαν και του απάντησαν αρνητικά.

Μιλώντας στην Athens Voice, η Σμαράγδη Μαρινάκη, διευθύντρια της Κλινικής Νεφρολογίας και Μεταμόσχευσης Νεφρού στο Λαϊκό Νοσοκομείο και επιστημονικά υπεύθυνη του νέου παιδιατρικού προγράμματος, επισημαίνει: «Έχουμε μεταμοσχεύσει με μεγάλη επιτυχία 35 παιδιά μέχρι τώρα στο Λαϊκό Νοσοκομείο, πάντα σε συνεργασία με τους παιδονεφρολόγους, αλλά ήταν με μεγαλύτερα παιδιά και μεγαλύτερο σωματικό βάρος. Τώρα, λοιπόν, προχωρήσαμε στα πιο μικρά».

Τώρα θα αρχίσουν να ζουν

Οι δύο μεταμοσχεύσεις έγιναν από ζώντες δότες – γονείς των παιδιών. «Ο ένας πήρε από τον πατέρα και ο άλλος από τη μητέρα. Οι προμεταμοσχευτικοί έλεγχοι των ενηλίκων έγιναν στο Λαϊκό, των παιδιών στο Παίδων. Και στη συνέχεια προχωρήσαμε», αναφέρει. Η χειρουργική πράξη έγινε στο Ωνάσειο, όπου και παρασχέθηκε όλη η μετεγχειρητική φροντίδα. «Τις πρώτες δύο μέρες παρέμειναν στη μονάδα εντατικής των παιδιών στο Ωνάσειο και στη συνέχεια νοσηλεύτηκαν στην παιδιατρική κλινική του Νοσοκομείου, υπό τη δική μας παρακολούθηση, με τα πρωτόκολλα και όλη την ιατρική φροντίδα».

Αυτό που άλλαξε, σύμφωνα με την ίδια, είναι ότι «μπορούμε εδώ στο Ωνάσειο να συνεργαστούμε πολλές ειδικότητες μεταξύ μας. Υπάρχει το δίκτυο συνεργασίας, το οποίο το είχαμε ούτως ή άλλως, αλλά μπορούμε να το επεκτείνουμε τώρα και με χειρουργούς, με παιδοεντατικολόγους, με παιδιάτρους από εδώ».

Τα παιδιά πήραν εξιτήριο στις 10 Μαΐου. «Είναι στο σπίτι τους, είναι πολύ καλά. Είναι απίστευτο το τι μας έλεγαν την τελευταία μέρα, τι σχέδια έκαναν. Θέλανε να φάνε χωρίς περιορισμό, να πιουν νερό. Ήθελαν να παρακολουθούν σχολείο, να παίξουν», λέει και συνεχίζει: «Τώρα ουσιαστικά θα αρχίσουν να ζουν. Απλά δεν το έχουν καταλάβει ακόμα. Η μητέρα ενός από τα παιδιά μου είπε “Αισθάνομαι ότι το ξαναγέννησα”. Ήταν και παραμονή της Γιορτής της Μητέρας».

Η μεταμόσχευση είναι η λύση

Για τα παιδιά με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, η αιμοκάθαρση δεν είναι θεραπεία, είναι αναγκαστική αναμονή. Αναμονή για μια μεταμόσχευση που, μέχρι σήμερα, δεν μπορούσε να γίνει στην Ελλάδα σε ασθενείς μικρού σωματικού βάρους.

Η Βαρβάρα Ασκητή, διευθύντρια του Νεφρολογικού Τμήματος του Γ.Ν. Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού», μας μίλησε για την καθημερινότητα αυτών των παιδιών και το γιατί η μεταμόσχευση είναι η μόνη ρεαλιστική διέξοδος: «Ένα παιδί που χρειάζεται αιμοκάθαρση και μένει σε νησί, πρέπει να μετακομίσει. Οι οικογένειες αναγκάζονται να αλλάξουν τόπο κατοικίας. Τα παιδιά δεν μπορούν να πάνε σχολείο, χάνουν μέρες, δεν μεγαλώνουν σωστά, δεν ζουν φυσιολογικά. Η λύση είναι η μεταμόσχευση».

Μέχρι πρότινος, μεταμοσχεύσεις νεφρού σε παιδιά γίνονταν μόνο από μία ηλικία και πάνω, και με προϋπόθεση ένα ελάχιστο σωματικό βάρος. «Αυτό αποκλείει πολλά από τα δικά μας παιδιά», εξηγεί η κ. Ασκητή. «Τα περισσότερα έχουν νεφρική ανεπάρκεια από τη γέννηση. Είναι 9 ή 12 ετών αλλά με βάρος πολύ χαμηλότερο από το φυσιολογικό, οπότε η επέμβαση είναι τεχνικά πιο δύσκολη. Είναι πολύ μικρό το παιδί για να δεχτεί έναν ενήλικο νεφρό».

Η αλλαγή ήρθε με τη συνεργασία του Ωνασείου με το Αγλαΐα Κυριακού και τη Μονάδα Μεταμοσχεύσεων του Λαϊκού. «Είμαστε πλέον στην ευχάριστη θέση να μπορούμε να προχωρήσουμε και σε μικρότερα παιδιά. Τα δύο πρώτα πήγαν εξαιρετικά. Πήραν νεφρό από ζώντες δότες: τον πατέρα το ένα, τη μητέρα το άλλο», λέει. «Έχουμε ήδη προγραμματίσει άλλες δύο μεταμοσχεύσεις για τις 29 και 30 Μαΐου και ακόμη μία μετά το καλοκαίρι».

Η διαδικασία που ακολουθούνταν μέχρι τώρα για τα παιδιά χαμηλού βάρους, σύμφωνα με την κ. Ασκητή, ήταν εξουθενωτική: «Έπρεπε να πάνε στο εξωτερικό. Αυτό δεν σημαίνει μόνο οικονομικό κόστος, σημαίνει ότι η οικογένεια πρέπει να ζήσει τρεις μήνες στο εξωτερικό για την επέμβαση, την παρακολούθηση και την επιστροφή. Τώρα, μπορούμε να τους προσφέρουμε θεραπεία στη χώρα μας».

Μεταμοσχεύσεις νεφρού σε παιδιά χαμηλού βάρους: Μια νέα σελίδα για το Ωνάσειο

«Είναι μεγάλη μας χαρά το ότι καταφέραμε, μετά την καρδιά και τους πνεύμονες –που παραμένουν τα μοναδικά προγράμματα μεταμοσχεύσεων στη χώρα– να υπάρξει άλλη μία ουσιαστική συνεισφορά του Ωνασείου στο Εθνικό Πρόγραμμα Μεταμοσχεύσεων», δηλώνει ο καθηγητής Γιάννης Μπολέτης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ωνασείου.

Όπως εξηγεί, η νέα αυτή δραστηριότητα αφορά αποκλειστικά παιδιά με πολύ χαμηλό σωματικό βάρος, «που μέχρι τώρα πήγαιναν στο εξωτερικό». Η σημασία της πρωτοβουλίας δεν περιορίζεται στο τεχνικό σκέλος. «Αυτά τα παιδιά δεν μπορούσαν να κάνουν μεταμόσχευση στην Ελλάδα μέχρι τώρα», υπογραμμίζει ο κ. Μπολέτης. «Πήγαιναν στο εξωτερικό και αυτό σήμαινε κόστος για τον ασφαλιστικό φορέα –που ίσως είναι και το λιγότερο. Το σημαντικότερο ήταν η ταλαιπωρία των οικογενειών».

Το εγχείρημα στηρίχθηκε στη συνέργεια τριών νοσοκομείων και διεθνών ιατρικών δυνάμεων. Οι επεμβάσεις έγιναν με τη συνεργασία της Μονάδας Μεταμοσχεύσεων Νεφρού του Γ.Ν.Α. «Λαϊκό», του Παιδονεφρολογικού Τμήματος του Γ.Ν. Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού» και χειρουργών από το Ηνωμένο Βασίλειο.

«Το καταφέραμε χάρη στη δομή και στη φιλοσοφία συνεργασιών που έχει το Ωνάσειο. Το σχήμα μέσα στο οποίο λειτουργούμε επιτρέπει τέτοιου είδους συνέργειες να δομούνται σωστά, αλλά –πολύ περισσότερο– χάρη στους ανθρώπους που μπορούν και θέλουν να συνεργαστούν», τόνισε ο κ. Μπολέτης.