Από την παιδική απέχθεια, το αυτοκίνητο έγινε σύμβολο ελευθερίας, φιλίας και νοσταλγικών οδικών ταξιδιών ζωής και αναμνήσεων.
Της E.N. Λοΐζη
Όταν ήμουν μικρή, σιχαινόμουν το αυτοκίνητο. Ανακατευόμουν από τις στροφές και τα απότομα φρεναρίσματα, τον καπνό από το τσιγάρο του πατέρα μου και τα τραγούδια στο ραδιόφωνο, που δεν ταίριαζαν με τις μουσικές μου προτιμήσεις.
Κάθε καλοκαίρι, τον Αύγουστο, όταν η ζέστη ήταν στα χειρότερά της (και ο κλιματισμός μονίμως εκτός λειτουργίας), οι γονείς μου γέμιζαν το οικογενειακό Ford Escort με βαλίτσες, τσάντες, παγούρια, ομπρέλες και ό,τι άλλο μπορεί να χρειαζόμασταν για τις διακοπές στο πατρικό του πατέρα μου και ξεκινάγαμε την Οδύσσειά μας προς το νησί των Φαιάκων – με λιγότερα τέρατα, αλλά σίγουρα περισσότερη γκρίνια.
Προ Αττικής Οδού και άλλων γρήγορων οδών, προ Γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, προ γρήγορων φεριμπότ, το ταξίδι μας διαρκούσε περίπου 12 ώρες, σε θερμοκρασίες υπό τις οποίες άνετα η μητέρα μου θα μπορούσε να τηγανίσει αυγά στο ταμπλό, ενώ ο πατέρας μου προέτρεπε εμένα και τον αδελφό μου να απολαύσουμε τη θέα (Thanks, dad).
Δεν θα πω ψέματα: το αυτοκίνητο ήταν για πολλά χρόνια σύμβολο καταπίεσης (ήτοι διαδρομές σε φροντιστήρια ή οικογενειακές μαζώξεις) ή αργού βασανισμού και βαρεμάρας (βλ. Οδύσσεια), αντίδοτο στην οποία ήταν μόνο η δύναμη της φαντασίας μου. Ανήκοντας στην κατηγορία των ανθρώπων που ούτε βιβλίο δεν μπορούν να διαβάσουν εν κινήσει, η μόνη μου διέξοδος ήταν είτε ένα γουόκμαν (και αργότερα ένα CD player, που διαφημιζόταν ως αντικραδασμικό, αλλά δεν ήταν) ή το γνωστό daydreaming. Βραχώδη τοπία, ελαιώνες, χωριά σαν βγαλμένα από καρτ ποστάλ, ακτές που έμοιαζαν με δαντελωτό έργο τέχνης – όλη η φύση ήταν ένας καμβάς, πάνω στον οποίο οι σκέψεις μου μεταμορφώνονταν και έπαιζαν σαν ταινία.
Αφού πέρασα στο Πανεπιστήμιο της Κέρκυρας το μακρινό 2000, τα ταξίδια με το αυτοκίνητο αντικαταστάθηκαν από διαδρομές με το ΚΤΕΛ και συνάμα ένα νέο σύνολο δοκιμασιών. Λίγο η μουσική, που έπαιζε στη διαπασών, λες και βρισκόμασταν στο Ποσειδώνιο τρεις η ώρα το πρωί επί Πλούταρχου, λίγο οι διαφόρων προελεύσεων οσμές, λίγο η έλλειψη χώρου, μια πληθώρα λόγων με έκαναν να εγκαταλείπω το σώμα μου και να αιωρούμαι σε ένα άλλο επίπεδο ύπαρξης· το ιδεατό, αυτό στο οποίο, όσο και να υπέφερε η Δέσποινα Βανδή, εμένα δεν με άγγιζε τίποτα.
Μια πολύ καλή φίλη είχε ένα μικρό, κόκκινο Fiat Uno, στο οποίο ήμουν «συνοδηγός» (κατάρα, στο πίσω κάθισμα), όταν, συχνά-πυκνά, ερχόταν να με σώσει από το χωριό του πατέρα μου, όπου έμενα ως φοιτήτρια. Ξαφνικά εκείνο το κόκκινο Fiat δεν ήταν απλά ένα κουβαδάκι με ρόδες, αλλά το πυριφλεγές άρμα μιας ηρωίδας που ερχόταν να σώσει μια ανήμπορη κοπέλα από παντός είδους αχρείους (και δη κουτσομπόληδες γείτονες και συγγενείς που ελλόχευαν σε κάθε καντούνι). Με απίστευτη άνεση, ελισσόμασταν στις φιδωτές διαδρομές του νησιού, ανεβαίνοντας και κατεβαίνοντας βουνά, ορμώντας προς ηλιοβασιλέματα, υπό το soundtrack αβίαστου γέλιου και παντός είδους εξομολογήσεων. Μέσα σ’ εκείνο το αυτοκίνητο η φιλία μας απέκτησε όχι μόνο υπόσταση, αλλά, πάνω απ’ όλα, φτερά.
Για πρώτη φορά το αυτοκίνητο έγινε αυτοσκοπός. Δεν με ένοιαζε πλέον πόση ώρα θα κάναμε για να φτάσουμε στον προορισμό μας, ούτε αν ο δρόμος ήταν κακοτράχαλος. Εφόσον ήμουν με τη φίλη μου, δεν ήθελα να είμαι πουθενά αλλού. Οι εξωσωματικές εμπειρίες εξαλείφθηκαν και για πρώτη φορά στη ζωή μου είδα το αυτοκίνητο ως ένα όχημα στο οποίο μπορούσα να είμαι ελεύθερη – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Θέλαμε να πάμε στον Κάβο για clubbing; Κανένα πρόβλημα. Καφεδάκι στην Αχαράβη; 10 τσιγάρα δρόμος. Αν και οι περισσότερες διαδρομές μας ήταν σύντομες, η εμπειρία ήταν πάντα η ίδια: Μια παρέα ανοιχτές καρδιές κι ένας χάρτης ανοιχτός στα γόνατα.
Πλέον έχω κάνει πολλά ταξίδια με αυτοκίνητο. Ταξίδια με τον τότε σύντροφο και νυν σύζυγό μου, ταξίδια με κοριτσοπαρέα, με τους γονείς μου. Ταξίδια εντός και εκτός Ελλάδος. Ταξίδια όπου κάθε μέρα έκρυβε και μια καινούργια έκπληξη. Ταξίδια με απίστευτη ταλαιπωρία και μωρά να κλαίνε γοερά στο πίσω κάθισμα. Ταξίδια με την Πέπα ή κάποιο παιδικό CD να παίζει στο repeat. Παρ’ όλα αυτά, τα παλιά αισθήματα απέχθειας δεν επέστρεψαν ποτέ. Το αυτοκίνητο είναι ένας γνώριμος και αγαπημένος φίλος, που, ό,τι και να συμβεί, πάντα θα αγαπώ.
Η αγάπη μου δεν βασίζεται σε κάτι το ιδανικό, σε κινητήρες ή συστήματα υποβοήθησης. Δεν με ενδιαφέρει σε πόσα δευτερόλεπτα πιάνει τα 100 χλμ. μια Ferrari, ή αν στο μέλλον τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα φτιάχνουν και φρέντο. Εν αντιθέσει, πιάνω πολλές φορές τον εαυτό μου να χαζεύει κάτι Σκαραβαίους ή παλιά Mini Cooper, με μια νοσταλγία που μου σφίγγει τον λαιμό.
Τέτοιες στιγμές συνειδητοποιώ πως δεν είναι η ζώσα εμπειρία του αρχαίου Mini Cooper που μου λείπει, αλλά το συναίσθημα του να είσαι βία είκοσι χρονών και η ζωή ένας δρόμος να ανοίγεται μπροστά σου, περιμένοντας να πατήσεις το γκάζι.
Σε μια τοποθεσία υψηλού συμβολισμού και έντονης αστικής ταυτότητας, η Renault μας φέρνει τη νέα φιλοσοφία της, δημιουργώντας ένα πολιτιστικό urban hub στο κέντρο της σύγχρονης Αθήνας
17°
