Μελέτη ΚΕΦΙΜ για το εισόδημα των Ελλήνων: ανέκαμψε, αλλά απέχει ακόμα από το 2009

Παρά τη σημαντική ανάκαμψη της τελευταίας δεκαετίας, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τα επίπεδα πριν από το ξέσπασμα της κρίσης. Σύμφωνα με νέο policy brief του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), που υπογράφουν οι Νίκος Ρώμπαπας και Κωνσταντίνος Σαραβάκος, το 2024 το πραγματικό εισόδημα των Ελλήνων ήταν 15% χαμηλότερο από το 2009 και 5% χαμηλότερο από το 2004.

Η ανάλυση εξετάζει την περίοδο 2004–2024 και συγκρίνει την Ελλάδα με πέντε χώρες που βρέθηκαν σε οικονομική κρίση (Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Κύπρος και Πορτογαλία). Από τις έξι χώρες, μόνο η Ελλάδα –και οριακά η Ιταλία– δεν έχουν επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα πραγματικού εισοδήματος. Την ίδια περίοδο, η ΕΕ-27 καταγράφει αύξηση 22%, ενώ η Ελλάδα εμφανίζει μείωση 5%.

Παρά τα συνολικά απογοητευτικά μεγέθη, υπάρχουν ενδείξεις σταθερής ανάκαμψης: σε σχέση με το 2012, το ελληνικό πραγματικό εισόδημα έχει αυξηθεί 22,7%, επίδοση υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε σχέση με το 2015, η αύξηση φτάνει το 23,5%, ενώ από το 2019 καταγράφεται άνοδος 14,3% – η μεγαλύτερη μεταξύ των χωρών της κρίσης.

Ωστόσο, η εντυπωσιακή άνοδος μετά το 2015 οφείλεται εν μέρει στη βαθιά συρρίκνωση της περιόδου 2010–2013, όταν το πραγματικό εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών είχε καταρρεύσει κατά 34%.

Η εικόνα του διαθέσιμου εισοδήματος στις άλλες χώρες της κρίσης

Η μελέτη του ΚΕΦΙΜ αναδεικνύει τις μεγάλες αποκλίσεις στην ταχύτητα ανάκαμψης μεταξύ των χωρών που επλήγησαν από την οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας. Σε σχέση με το 2009, η εικόνα το 2024 έχει ως εξής:

Σχετικό Άρθρο

Πολιτικη & Οικονομια Ελληνικό Πάνελ Οικονομολόγων ΚΕΦΙΜ: Θετική αποτίμηση για τις εξαγγελίες της ΔΕΘ

Newsroom 14.10.2025, 16:19

• Ιρλανδία: +21%
• Πορτογαλία: +16%
• Κύπρος: +14%
• Ισπανία: +6,5%
• Ιταλία: –0,7%
• Ελλάδα: –15%

Η Ελλάδα βρίσκεται με διαφορά στην τελευταία θέση, παραμένοντας η μόνη χώρα που δεν έχει ανακτήσει το χαμένο εισόδημα της κρίσης.

Κομβικό ρόλο σε αυτή τη στασιμότητα παίζει η παραγωγικότητα. Όπως επισημαίνουν τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας (ΕΣΥΠ) και του ΚΕΠΕ, η ενίσχυση της παραγωγικότητας της εργασίας αποτελεί προϋπόθεση για τη βιώσιμη αύξηση των εισοδημάτων. Το δεύτερο μέρος της μελέτης του ΚΕΦΙΜ θα εξετάσει ειδικά την πορεία της παραγωγικότητας σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, δηλώνει ότι παρά τη «σημαντική ανάκαμψη των τελευταίων ετών», η Ελλάδα παραμένει «ουσιαστικά η μοναδική χώρα της κρίσης που δεν έχει ακόμη ανακτήσει την τεράστια απώλεια εισοδήματος της δεκαετίας 2010–2013». Προσθέτει ότι η σύγκλιση απαιτεί «διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας, δυναμική ανάπτυξη και σταθερές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη δημιουργία πλούτου για όλους τους πολίτες», τονίζοντας πως σε αυτούς τους τομείς πρέπει να παραμείνει σταθερή η κυβερνητική εστίαση.