Ελπίζω ο Μητσοτάκης να λέει ψέματα!

Στην ταινία «Μάικλ Κόλινς», αφιερωμένη στον ομώνυμο ηγέτη του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού, μια από τις πιο έντονες σκηνές αναφέρεται στην « Ματωμένη Κυριακή». Πρόκειται για την εντυπωσιακή επιχείρηση του ΙΡΑ το 1920, να δολοφονήσει μέσα σε μια ημέρα, μερικές δεκάδες Άγγλους πράκτορες. Είχε πληροφορηθεί τα ονόματα και τις διευθύνσεις κατοικίας τους από Ιρλανδούς οι οποίοι εργάζονταν για τους Άγγλους. Σύμφωνα με την ταινία, η οποία μάλλον δεν διαφέρει πολύ από την πραγματικότητα, οι υπηρεσίες ασφαλείας, δεν είχαν θεωρήσει αναγκαίο ή καλύτερα σωστό πολιτικά, να ελεγχθούν οι εργαζόμενοι για τις πεποιθήσεις τους. Ακόμα και συγγενικές σχέσεις με στελέχη του ΙΡΑ δεν θεωρήθηκε πρόβλημα. Τελικά τον φιλελευθερισμό τους τον πλήρωσαν πολύ ακριβά.

Είναι το μόνο σχεδόν που έχω συγκρατήσει τόσα χρόνια μετά, από την ταινία. Πώς δηλαδή μια εμμονή στους τύπους της Δημοκρατίας μπορεί να αποδειχθεί αυτοκαταστροφική. Κι ομολογώ μου ήρθε ξανά στο νου ακούγοντας τον Μητσοτάκη να επαναλαμβάνει δύο φορές μέσα στο τελευταίο 24ωρο ότι θα επιμείνει για εκλογές στο τέλος της τετραετίας, «για λόγους θεσμικής τάξης».

Υπερβολές θα πείτε. Ενδεχομένως ναι. Ομολογώ όμως η προοπτική αυτός ο χειμώνας να είναι προεκλογικός, μου φαίνεται γκραν γκινιόλ.

Το ότι θα είναι δύσκολος είναι περιττολογία. Για μια κυβέρνηση η σημερινή κρίση είναι εφιάλτης. Παρεμβαίνει στο ρεύμα; Βρίσκεται απολογούμενη για τα καύσιμα. Παρεμβαίνει στα καύσιμα; Βρίσκεται απολογούμενη για τα τρόφιμα. Παρεμβαίνει στα τρόφιμα; Βρίσκεται απολογούμενη για τις αυξήσεις  «ψίχουλα» στον κατώτατο μισθό. Για να μη πούμε ότι καλύπτει την αισχροκέρδεια και γι’ αυτό ανεβαίνει ο πληθωρισμός. Ένας φαύλος κύκλος χωρίς τέλος και χωρίς μέτρο. Παράπλευρη απώλεια η συνεχής διόγκωση του δημόσιου χρέους. Κι αυτό μετά από δύο χρόνια κόβιντ στην διάρκεια των οποίων η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία και τη Μάλτα εμφάνισαν το μεγαλύτερο «πανδημικό χρέος» στην Ευρώπη. Το οποίο φυσικά προστέθηκε στο χρέος της κρίσης. Α! Και να μη ξεχάσουμε, όλα αυτά την ώρα που ανεβαίνουν τα επιτόκια διεθνώς, η εξυπηρέτηση του χρέους δηλαδή θα αρχίσει να γίνεται πολύ ακριβή.

Μπορούμε να  αντέξουμε παράταση αυτής της κατάστασης σαν χώρα; Μπορεί μια κυβέρνηση να κρατήσει τις δημοσιονομικές ισορροπίες με την αντιπολίτευση να την σφυροκοπά και τις δημοσκοπήσεις, αναπόφευκτα, να δείχνουν όλο και μεγαλύτερη φθορά; Για να μη πούμε για την προοπτική επιδεινούμενης αστάθειας. Με τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα, σε μια δεύτερη αναμέτρηση το φθινόπωρο, θεωρείται ότι από το πρώτο κόμμα, αν δεν έχει αυτοδυναμία, θα λείπουν λίγες σχετικά έδρες και ο σχηματισμός κυβέρνησης θα είναι πρακτικά εφικτός. Στο τέλος του χειμώνα αυτό μπορεί να είναι πολύ πιο δύσκολο καθώς, αν πάει άσχημα ο χειμώνας, είναι πολύ πιθανό ότι κανένα κόμμα δεν θα είναι κοντά στην αυτοδυναμία. Οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης λοιπόν μπορεί να είναι πολύ πιο δύσκολες και η προοπτική μιας τρίτης αναμέτρησης επικίνδυνα πιο κοντά. Κι όλα αυτά με αβεβαιότητες που μπορούν να μας εκτροχιάσουν όπως η πλήρης διακοπή του φυσικού αερίου από τη Ρωσία, μια κρίση με την Τουρκία ή ένα νέο βαρύ κύμα κόβιντ.

Δεν θα είναι η πρώτη φορά που η χώρα θα πληρώσει τον λάθος χρόνο των εκλογών. Το έπαθε το 1922, 100 χρόνια πριν. Δεν χρειάζεται να πάμε όμως τόσο μακριά. Το πάθαμε ξανά το 2010. Αν η κυβέρνηση είχε κάνει τότε πρόωρες εκλογές, θα είχε τη νομιμοποίηση να προχωρήσει, πιθανώς θα είχαμε αποφύγει τους «αγανακτισμένους» και όλη την περιπέτεια του 2015. Η σημερινή περίοδος προφανώς δεν συγκρίνεται με τότε. Δύσκολα θα ξαναδούμε τέτοια φαινόμενα. Η κοινωνία ωστόσο είναι κουρασμένη, ιδιαίτερα οι νέοι. Αυτοί δεν έχουν ζήσει την κανονικότητα ή μάλλον η δική τους κανονικότητα είναι μια υπερδεκαετής κρίση. Βρέθηκαν σε ένα «χαντάκι της ιστορίας» κι ακόμα, όπως έγραψε ο Άγγελος Ρεντούλας στην Καθημερινή, «δεν έχουμε βγάλει το κεφάλι από το νερό». Δεν ξέρουμε λοιπόν τι μορφές μπορεί να πάρει η κοινωνική δυσαρέσκεια.