Το έγκλημα μέσα μας

Δεν υπάρχει απάντηση στο «ποιο είναι το χειρότερο έγκλημα». Διαβάζοντας τις φρικτές λεπτομέρειες της δολοφονίας του επτάχρονου αγοριού στην Κυψέλη το 2017 και κάνοντας κλεφτά κλικ στα αποθηκευμένα αρχεία υποθέσεων πολλών ετών, αυτό είναι το συμπέρασμα. Το χειρότερο, το φρικτότερο έγκλημα είναι αυτό που ακόμα δεν έχει γίνει. Ή, καλύτερα, είναι αυτό που ακόμα δεν έχει σκάσει σαν το φυτό που καλλιεργείται ούτως ή άλλως και ακόμα δεν έχει έρθει η ώρα του.

Η υπόθεση στα Χανιά και η δολοφονία του επτάχρονου θα μπορούσαν να ήταν βγαλμένες από τις σελίδες ενός Mankel, ενός Nesbo, ενός John Connolly ή και πολλών άλλων. Ή το Netflix να είχε ήδη αρχίσει να ετοιμάζει βαλίτσες για την Ελλάδα. Αλλά το θέμα δεν είναι η ύπαρξη του κακού. Το κακό είναι αυτοάνοσο νόσημα της ανθρωπότητας από τότε που υπάρχει. Και όπως κάθε αυτοάνοσο, κανείς δεν ξέρει ούτε το πότε ούτε τον λόγο που θα ξεσπάσει. Η εγκληματολογική ψυχολογία έχει χιλιάδες επιχειρήματα επ’ αυτού.

Όμως, οι αποκαλύψεις που συνοδεύουν όλη αυτήν την ιστορία της Κυψέλης έχουν μια συγκλονιστική λεπτομέρεια. Η 29χρονη γυναίκα, που σήμερα ομολόγησε τα πάντα, το 2008, όταν ήταν μόλις 15 ετών, είχε μείνει έγκυος και για τον λόγο αυτόν είχε παρέμβει το «Χαμόγελο του Παιδιού» μετά από την αναφορά ενός πολίτη. Το άλλο της παιδί, ένα κορίτσι, το 2018 και ενώ η σωρός του αδερφού της ήταν ήδη έναν χρόνο κρυμμένη στην ταράτσα ή περιφερόταν μέσα στην εργαλειοθήκη του 33χρονου, πήγε στο σχολείο με μώλωπες και άλλα σημάδια κακοποίησης. Και πάλι προκλήθηκε παρέμβαση. Και στις δύο περιπτώσεις οι υπηρεσίες, πρόνοιας, συμβουλευτικής, παροχής βοήθειας και εξασφάλισης ενός ήρεμου και ασφαλούς περιβάλλοντος, όπως και αν λέγονται, γνώριζαν.

Και για την εγκυμοσύνη της τότε 15χρονης και μετέπειτα μητέρας του δολοφονημένου παιδιού. Το παιδί δολοφονήθηκε το 2017 και ήταν επτά ετών. Η μητέρα του είχε μείνει έγκυος το 2008 στα 15 της, σύμφωνα με την μαρτυρία του ανθρώπου που ενημέρωσε το «Χαμόγελο». Άρα, η ανήλικη τότε ξαναέμεινε έγκυος ενάμιση - δύο χρόνια μετά από εκείνη την καταγγελία. Με δεδομένο ότι η αρχική εγκυμοσύνη στα 15 προφανώς δεν ήταν επιλογή της –ίσως ούτε και η σεξουαλική συνεύρεση– αντιλαμβάνεται κανείς τα χαρακτηριστικά του κοινωνικού πλαισίου στο οποίο συνέχισε να ζει. Όσο και να μεμφθεί κανείς την ανυπαρξία κοινωνικών υποστηρικτικών δομών του κράτους, δεν θα μπορέσει να οδηγηθεί σε κάτι πιο δημιουργικό πέρα από τη λογική προσδοκία ότι θα ήθελε να ζει σε ένα πιο σοβαρό, ανθρώπινο και πολιτισμένο περιβάλλον. Και δεν θα μπορέσει για δύο λόγους:

Ο πρώτος είναι ότι για ένα τέτοιο ανθρωποκεντρικό / υποστηρικτικό κράτος απαραίτητη προϋπόθεση είναι το διαφορετικό DNA μιας ολόκληρης κοινωνίας. Προϋποθέτει συναινέσεις, κοινωνικές τεχνικές συμβιβασμού, ανεκτικότητας, ανοχής, διαφορετικές πολιτικές φορολογικής και συστημικής διαφάνειας, γνώση για το τι κάνει μια οικονομία με τους έμμεσους και τι με τους άμεσους φόρους, κουλτούρα που δεν οδηγεί σε φλύκταινες μόλις ακούγεται η φράση «ατομική ευθύνη» και πολλά άλλα.

Ο δεύτερος είναι ότι το κακό θα συνεχίσει να υπάρχει. Όσο και αν το ξορκίζουμε. Μην ξεχνάμε ότι με έγκλημα άρχισε να υπάρχει ο κόσμος. Και μάλιστα αδερφοκτονία…