Άντε πάλι... Ποια «δωρεάν σελφ τεστ», μωρέ;

Μετά από τόσα χρόνια κρίση και ταλαιπωρίες και συζητήσεις για την οικονομία θα περίμενε κανείς να είναι κοινός τόπος ότι στην πραγματικότητα τίποτα δεν προσφέρεται δωρεάν. Ειδικά όταν την προσφορά την κάνει το κράτος, η λέξη «δωρεάν» όχι μόνο δεν έχει νόημα αλλά είναι και ένα χοντρό ψέμα. Η προσφορά ενός ιδιώτη μπορεί να είναι «δωρεάν» για τους αποδέκτες της (κι αυτή όχι πάντα), αλλά τις προσφορές του κράτους τις πληρώνουν οι αποδέκτες μέχρι και το τελευταίο σεντ. Φυσικά αρκετοί τις πληρώνουν ελάχιστα (τόσο που να μοιάζει με τσάμπα) όπως και αρκετοί άλλοι τις χρυσοπληρώνουν, αλλά σίγουρα κανείς δεν τις απολαμβάνει «δωρεάν». Είναι σαν να λέμε ότι η διατροφή μιας οικογένειας είναι «δωρεάν» επειδή όταν τελειώνουμε το φαγητό δεν έρχεται λογαριασμός. 

Με αυτά ως δεδομένα με παραξένεψε κάπως που η κυβέρνηση ανακοίνωσε την προσφορά 2 «δωρεάν» σελφ τεστ για Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά. Τα σελφ τεστ που θα μοιραστούν, όπως και αυτά που μοιράστηκαν, πληρώνονται και μάλιστα από αυτούς στους οποίους διατίθενται «δωρεάν». Συνεπώς, αν η κυβέρνηση ήθελε να είναι ακριβής, θα ανακοίνωνε απλώς τη διανομή των τεστ χωρίς να χρησιμοποιεί τη λέξη «δωρεάν». Λεπτομέρεια, θα μου πείτε, αλλά από τέτοιου είδους λεπτομέρειες και αδυναμίες κατανόησης του αυτονόητου είναι που εκατομμύρια συμπολίτες πίστεψαν το 2015 ότι ο γάιδαρος μπορεί να πετάξει και εκατοντάδες χιλιάδες ακόμα και σήμερα έχουν ακριβώς την ίδια πεποίθηση.

Φυσικά ορισμένες φορές ακόμα και το αυτονόητο πρέπει να εξηγηθεί και δυστυχώς καμία κυβέρνηση δεν δείχνει διατεθειμένη να το κάνει. Καμία κυβέρνηση δεν φαίνεται να θέλει να βάλει τέλος σ’ αυτό το παραμύθι του «δωρεάν», υποθέτω επειδή σε όλες τις κυβερνήσεις αρέσει να κάνουν «δωρεάν» προσφορές και έτσι να δείχνουν την καλή τους την καρδιά. Αλλά και γιατί αν οι κυβερνήσεις αρχίσουν να εξηγούν με επιμονή ότι αυτά που θεωρούνται «δωρεάν» στην πραγματικότητα είναι πληρωμένα ή θα πληρωθούν αυτοί που τα πλήρωσαν ή θα τα πληρώσουν, θα αρχίσουν να ρωτούν πόσο κόστισαν, και όλοι ξέρουμε πόσο εύκολα χαλάνε οι καρδιές για οικονομικά ζητήματα. Συνεπώς οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να προσφέρουν και οι πολίτες συνεχίζουν να απαιτούν «δωρεάν» αγαθά και υπηρεσίες που σχεδόν κανείς (και καμιά φορά απολύτως κανείς) δεν είναι σίγουρος πόσο ακριβώς κόστισαν (ζητείστε, ας πούμε, από κάποιον αρμόδιο να σας πει το ημερήσιο κόστος της λειτουργίας μιας ΜΕΘ στο δημόσιο - όλοι συμφωνούν στο τετραψήφιο, αλλά όχι στο ποιο είναι το πρώτο ψηφίο).

Για να μην παρεξηγηθώ (όπως έχουμε πει πολλές φορές, εκτός από εσάς, διαβάζουν και πονηροί και χαζοί), δεν ισχυρίζομαι ότι δεν πρέπει να υπάρχουν κρατικές παροχές. Ούτε είμαι από τους φανατικούς υπέρμαχους της πάση θυσία μείωσης της φορολογίας. Πιστεύω ότι σημαντικότερο από το ύψος των φόρων είναι οι κρατικές υπηρεσίες να είναι αντίστοιχες του ύψους αυτού (προφανώς εντός κάποιων ορίων). Καταλαβαίνω πολύ καλά ότι ο βασικός λόγος που ζούμε σε κοινωνία είναι η ασφάλεια που αυτή παρέχει στα μέλη της και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι το να μην αφήνονται οι αδύναμοι στη μοίρα τους είναι βασικό συστατικό της ασφάλειας αυτής (η οποία τελικά ωφελεί τους πάντες). Όμως τίποτα από όλα αυτά δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραμυθιαζόμαστε και να πιστεύουμε ότι υπάρχουν δωρεάν σελφ τεστ ή δωρεάν παιδεία ή δωρεάν υγεία.

Κατά τα άλλα η πρωτοβουλία για τη διανομή των σελφ τεστ σε όποιον θέλει, που τελικά θα πάρει τη θέση των υποχρεωτικών ράπιντ τεστ, είναι άλλη μια επίδειξη της ικανότητας της κυβέρνησης να μπερδεύεται και να βάζει τρικλοποδιά στον εαυτό της. Διαδίδοντας την πληροφορία για τα ράπιντ τεστ και μετά ανακοινώνοντας τη διανομή των προαιρετικών σελφ τεστ, τα κυβερνητικά στελέχη κατάφεραν και να θυμώσουν όσους έχουν την (ενισχυμένη από την κυβέρνηση) ψευδαίσθηση ότι, επειδή εμβολιάστηκαν, δεν χρειάζεται να κάνουν ποτέ οτιδήποτε άλλο και να απογοητεύσουν όσους ήλπισαν σε κάτι πιο αυστηρό, ανάλογο της κρισιμότητας της περιόδου (το ράπιντ βέβαια ίσως να μην ήταν η καλύτερη ιδέα από πρακτικής άποψης). Τώρα οι υπεύθυνοι συμπολίτες που θα κάνουν το σελφ τεστ θα το έκαναν έτσι κι αλλιώς και οι λιγότερο υπεύθυνοι (όπως και οι εντελώς ανεύθυνοι) δεν θα κάνουν τίποτα αφού κανείς δεν τους υποχρεώνει να κάνουν κάτι. Και μπράβο τους.