Μελέτη για σύγκληση του Συμβούλιου Αρχηγών πολιτικών κομμάτων

Είδε το φως κάποιας δημοσιότητας πριν μερικές εβδομάδες με πρωτοβουλία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Είχε συγκεκριμένες εκτιμήσεις και νούμερα και δημοσιεύτηκε σε έγκυρο διεθνές επιστημονικό περιοδικό που μετρά σχεδόν δύο αιώνες ζωής. Μια μελέτη που θα πρέπει να βρίσκεται πάνω στα γραφεία όλων όσων λαμβάνουν και διαμορφώνουν κάθε απόφαση –κάτι σαν Βίβλος Αναφοράς− σε όλους τους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής ζωής του τόπου μας. Από το Γραφείο του πρωθυπουργού και των Αρχηγών όλων των κομμάτων μέχρι τα γραφεία των υπουργών και όσων λαμβάνουν αποφάσεις σε επίπεδο τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Πρόκειται για τη μελέτη της παγκόσμιας δημογραφικής εξέλιξης ως το 2100 και την περίπτωση της Ελλάδας που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό Lancet, μια μελέτη που προβλέπει την πληθυσμιακή εξέλιξη σε 195 χώρες του πλανήτη ως το 2100. Ο κύριος πάροχος προβλέψεων για την εξέλιξη του πληθυσμού και της σύστασής του είναι το Τμήμα Πληθυσμού της Γραμματείας των Ηνωμένων Εθνών, που παρέχει στοιχεία ανά πενταετίες που αφορούν σε μακροχρόνιο ορίζοντα.

Τι αναφέρει για την Ελλάδα - Δραματικές εκτιμήσεις - Στην αντίθετη πλευρά η Τουρκία
Για την Ελλάδα οι προοπτικές της πληθυσμιακής εξέλιξης είναι δραματικές. Όπως αναφέρει η μελέτη - σύνοψη της οποίας έκαναν στα ελληνικά οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής Μιχάλης Λιόντος, Ευστάθιος Καστρίτης, αναπληρωτής καθηγητής και Θάνος Δημόπουλος, καθηγητής Θεραπευτικής και πρύτανης ΕΚΠΑ, η Ελλάδα δυστυχώς χαρακτηρίζεται με έναν από τους 5 χαμηλότερους δείκτες γονιμότητας παγκοσμίως και η κατάσταση εκτιμάται ότι θα επιδεινωθεί ως το τέλος του αιώνα.

Χαρακτηριστικά, ο δείκτης γονιμότητας ήταν το 2017 στο 1,42 και αναμένεται να ελαττωθεί στο 1,29 στο μέσο του αιώνα και στο 1,19 στο τέλος του. Στο πλαίσιο αυτό, η μελέτη προβλέπει ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας θα μειωθεί το 2100 σε περίπου 5,5 εκατομμύρια ενώ, σε πιο απαισιόδοξα σενάρια, στα 4,5 εκατομμύρια. Ανάλογη ελάττωση του πληθυσμού προβλέπεται για χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία. Μείωση θα παρουσιάσουν και άλλες χώρες της Ευρώπης, με εξαίρεση τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις σκανδιναβικές χώρες. Αντίθετα, σημαντική αναμένεται η αύξηση του πληθυσμού στη γειτονική Τουρκία που αναμένεται να ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια το 2100. Αναφορικά με τις μεγαλύτερες πληθυσμιακά χώρες το 2100, τα πρωτεία θα έχει η Ινδία που παρά τη μείωση του πληθυσμού της θα έχει περίπου 1 δισεκατομμύριο κατοίκους, ακολουθούμενη από τη Νιγηρία που θα έχει περίπου 750 εκατομμύρια κατοίκους. Η Κίνα θα είναι πλέον η τρίτη πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου με πληθυσμό περίπου 700 εκατομμυρίων. Με βάση τα παραπάνω στοιχεία αναμένονται μεγάλες ανακατατάξεις στα πληθυσμιακά μεγέθη αλλά και την οικονομική ισχύ πολλών χωρών. Έτσι οι παραδοσιακές οικονομικές δυνάμεις θα πλαισιώνονται ως το τέλος του αιώνα από χώρες όπως η Νιγηρία, οι Φιλιππίνες, η Ινδονησία, το Ιράκ και η Αίγυπτος. Η Τουρκία αναμένεται να είναι η ένατη χώρα σε επίπεδο ΑΕΠ παγκοσμίως στο μέσο του αιώνα.

Γιατί είναι σημαντική μελέτη;
Όπως αναφέρεται στο σημείωμα του ΕΚΠΑ, η πρόβλεψη της πληθυσμιακής εξέλιξης για κάθε χώρα ξεχωριστά αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πολύ χρήσιμη για κυβερνήσεις, οργανισμούς και επιχειρήσεις. Οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούν τις προβλέψεις της δημογραφικής εξέλιξης για τον καθορισμό των πολιτικών δημόσιας υγείας, κοινωνικής ασφάλισης, των εκπαιδευτικών αναγκών αλλά και για των γεωπολιτικών στρατηγικών τους. Αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν μακροπρόθεσμες επενδύσεις, όπως είναι οι φαρμακοβιομηχανίες ή οι επιχειρήσεις του κατασκευαστικού τομέα χρησιμοποιούν δημογραφικά δεδομένα για τον καθορισμό της στρατηγικής τους.

Όπως χαρακτηριστικά μας είπε καθηγητής που μιλήσαμε για το ζήτημα αυτό και επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του, «η μελέτη αυτή είναι τόσο σημαντική που θα πρέπει να αποτελέσει το λιγότερο αντικείμενο μιας έκτακτης συνάντησης πολιτικών Αρχηγών ή θέμα προ ημερησίας συζήτησης στη Βουλή. Τόσο για συμβολικό χαρακτήρα, όσο και για πρακτικούς λόγους, ώστε να σηματοδοτήσει την έναρξη της χάραξης μιας εθνικής στρατηγικής πολιτικής στον τομέα αυτό με την πλήρη ομοφωνία και στήριξη όλων. Ελλάδα χωρίς κατοίκους δεν νοείται. Θα πρέπει να διαψεύσουμε για μια ακόμη φορά απαισιόδοξες εκτιμήσεις που βασίζονται όμως σε πραγματικά δεδομένα. Το έργο δεν θα είναι καθόλου εύκολο, αλλά αισιοδοξώ, στα δύσκολα τα καταφέρνουμε. Θα πρέπει όμως να υπάρξει άμεσα μια ολοκληρωμένη, καλά σχεδιασμένη και μακροπρόθεσμη πολιτική κινήτρων για να αναστραφεί αυτή η τάση. Δράσεις και κίνητρα που θα περιλαμβάνουν σημαντικές φοροαπαλλαγές και οικονομικές ενισχύσεις για όσους δημιουργούν μεγάλη οικογένεια και σειρά κινήτρων σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και καθημερινής ζωής που δεν θα πρέπει όμως να δημιουργούν διακρίσεις. Δύσκολο αλλά εφικτό».