Δένδιας: Η Τουρκία δεν μπορεί να αλλάξει τη γεωγραφία

«Η χώρα μας αποτελεί παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή της Μεσογείου και αυτό έχει αναγνωριστεί διεθνώς. Στον αντίποδα, η Τουρκία έχει αναδειχθεί σε εξαγωγέα προβλημάτων και αστάθειας και σε καθ’ έξιν παραβάτη της νομιμότητας», τονίζει ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, σε συνέντευξή του στον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής.

Ο κ. Δένδιας υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ότι «τα μνημόνια της Τουρκίας με την κυβέρνηση της Τρίπολης δεν μπορούν να έχουν θέση στην πολιτική λύση της λιβυκής κρίσης».

Ερωτηθείς εάν η διάσκεψη του Βερολίνου έθεσε βάσεις για λύση της κρίσης στη Λιβύη ο κ. Δένδιάς απάντησε: «Τα αποτελέσματα της Διάσκεψης του Βερολίνου είναι ένα πρώτο διστακτικό θετικό βήμα για την επίλυση της λιβυκής κρίσης. Κατά τη Διάσκεψη επιβεβαιώθηκαν η θέληση όλων των πλευρών για την επίτευξη πολιτικής λύσης και η ανάγκη απόλυτης εφαρμογής του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη. Ομως, είναι ακριβώς ένα πρώτο βήμα και όχι η κατάληξη της διαδικασίας. Περιμένουμε να δούμε πώς θα εξελιχθεί η λεγόμενη «Διαδικασία του Βερολίνου» και αναμένουμε να προσφέρουμε σε αυτήν. Η Ελλάδα έπαιξε εξαιρετικά εποικοδομητικό ρόλο το διάστημα ακριβώς πριν από τη Διάσκεψη, μέσω της ενεργητικής της διπλωματίας και των επαφών της με τον στρατάρχη Χαφτάρ -τον οποίο παροτρύναμε να επιδείξει θετικό πνεύμα κατά τις διαπραγματεύσεις- και τα κράτη της περιοχής. Από εκεί και πέρα κρίνουμε θετικά πιθανή επανενεργοποίηση, καθώς και διεύρυνση της επιχείρησης «Σοφία», υπό οποιοδήποτε νέο όνομα, για την επιτήρηση της επιβολής του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη, καθώς και την πιθανή αποστολή ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να συνεισφέρει σε αμφότερες τις πρωτοβουλίες».

Η Ελλάδα στηρίζει την προοπτική πολιτικής λύσης στη Λιβύη. Τι περιεχόμενο μπορεί να έχει αυτή σε σχέση με τα δύο μνημόνια Τουρκίας-Λιβύης;

Τα μνημόνια της Τουρκίας με την κυβέρνηση της Τρίπολης δεν μπορούν να έχουν θέση στην πολιτική λύση της λιβυκής κρίσης. Αφενός μεν, διότι έχουν συναφθεί με παράνομο τρόπο, αφετέρου δε, διότι το ίδιο το περιεχόμενό τους αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ως εκ τούτου, είναι άκυρα και ως τέτοια δεν μπορούν να έχουν έννομα αποτελέσματα. Αυτό δεν είναι άποψη μόνο της Ελλάδας, αλλά και της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων, του μοναδικού δηλαδή εκλεγμένου και διεθνώς αναγνωρισμένου πολιτειακού οργάνου, που κατανοεί ότι τα μνημόνια αυτά είναι επιβλαβή για τη χώρα και τους πολίτες της. Αυτής της άποψης είναι και πολλές άλλες χώρες, όπως η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, το Μαρόκο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ, οι ΗΠΑ, αλλά και το σύνολο των κρατών-μελών της Ε.Ε. Θα πρέπει να τονίσω, πάντως, ότι θεωρούμε περίπου ακατανόητη τη μη αναφορά στην ακυρότητα των μνημονίων στα συμπεράσματα της Διάσκεψης του Βερολίνου και την ανεπαρκή επιμονή σε αυτό από τους αξιωματούχους της Ε.Ε. που παρίσταντο στη Διάσκεψη. Στην ουσία όμως και τα μνημόνια αποτελούν ωμή έξωθεν παρέμβαση στη Λιβύη. Η υπεράσπιση της κοινής ευρωπαϊκής θέσης, όπως αυτή ελήφθη στο τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, μας δεσμεύει όλους με τον πιο απόλυτο τρόπο.

Σύμφωνα με τον κ. Δένδια δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας στις σχέσεις Ελλάσας - Ιταλίας μετά τις φήμες περί επαφών με την Άγκυρα για κοινές γεωτρήσεις. «Όπως θα είδατε, το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών διέψευσε ρητά και κατηγορηματικά κάθε φήμη περί επαφών της Ιταλίας με την Τουρκία για γεωτρήσεις. Είναι φυσιολογικό κάθε χώρα να φροντίζει για τα συμφέροντά της. Ωστόσο, επιτρέψτε μου να επισημάνω ότι η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ήταν μια ομόφωνη απόφαση των αρχηγών των κρατών-μελών της Ε.Ε. Δηλαδή, κάθε χώρα, σταθμίζοντας τα συμφέροντά της, συναίνεσε στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Αρα, η κοινή ευρωπαϊκή γραμμή στην οποία αναφέρεστε αποτελεί στην πραγματικότητα και επιμέρους γραμμή κάθε χώρας-μέλους της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Ιταλία, χώρα με στενούς δεσμούς με την Ελλάδα, έχει τοποθετηθεί κατ’ επανάληψη υπέρ των ελληνικών θέσεων. Σε κάθε περίπτωση, όπως δήλωσε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός πρόσφατα, τυχόν παρέκκλιση από την κοινή ευρωπαϊκή μας θέση θα έρθει φυσιολογικά αντιμέτωπη με το δικό μας δικαίωμα της αρνησικυρίας, δηλαδή του «βέτο», όπως είναι γνωστό».

Ερωτηθείς σε τι είδους ειρηνευτική αποστολή στη Λιβύη είναι διατεθειμένη να συμμετέχει η Ελλάδα ο υπουργός Εξωτερικών εξήγησε ότι η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει σε κάθε κοινή προσπάθεια για την επίτευξη ειρήνης και σταθερότητας στη Λιβύη. «Στη Διάσκεψη του Βερολίνου συζητήθηκε η επανενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ναυτικής επιχείρησης «Σοφία», υπό άλλο όνομα, προκειμένου να επιβλέπεται η τήρηση του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη, καθώς και, εφόσον επιτευχθεί μόνιμη εκεχειρία, η αποστολή μιας δύναμης επιτήρησης της εφαρμογής της εκεχειρίας, με εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η χώρα μας ως υπεύθυνο κράτος θα συμμετάσχει στις κοινές προσπάθειες για την επίλυση της λιβυκής κρίσης με κάθε μέσο που μπορεί να διαθέσει», είπε.

Τέλος για το ενδεχόμενο προσφυγής της Ελλάδας στη Χάγη ο κ. Δένδιας ξεκαθάρισε: «Για την Ελλάδα, το Διεθνές Δίκαιο είναι η κατευθυντήρια γραμμή της εξωτερικής πολιτικής της. Ως εκ τούτου, πρώτη η χώρα μας θα ήταν θετική σε προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, προκειμένου να επιλύσει τις διαφορές της με την Τουρκία. Άλλωστε και στο παρελθόν είχε υπάρξει σχετική συζήτηση, αλλά τελικά η Τουρκία είχε υπαναχωρήσει. Όμως, για να φτάσουμε εκεί θα πρέπει και τα δύο μέρη να έχουν συμφωνήσει σε τι διαφωνούν. Για τη χώρα μας αυτό είναι απολύτως καθαρό».