Χειμώνας, η ανθρωπινότερη εποχή

Ο χειμώνας είναι η ανθρωπινότερη εποχή, αν δεχθούμε το αξίωμα ότι το  ανήκειν  και η περιπλάνηση ορίζουν τους δύο πόλους της ανθρώπινης κατάστασης. Ο χειμώνας με την παγωνιά, το κρύο του, όση ανθεκτικότητα σωματική και εάν διαθέτουμε, μας αναγκάζει να ψάξουμε καταφύγιο. Ο χειμώνας από το «φύγε» σε αναγκάζει να πας εκεί που είναι η κοινότητα για να προστατευτείς.

Δεν είναι τυχαίο που στην αρχαία ελληνική μυθολογία, η φωτιά που ο Προμηθέας έδωσε στον άνθρωπο συμβολίζει την αρχή του πολιτισμού. Γύρω από τη φωτιά οι άνθρωποι έγιναν κοινότητα. Δεν είναι τυχαίο που στο αριστουργηματικό «Ο δρόμος» του  Κόρμακ ΜακΚάρθι η φωτιά που ανάβει ο πατέρας για να προστατεύσει τον γιο είναι το αντίθετο του κανιβαλισμού στον οποίο επιδίδονται οι κακοί από τις συμμορίες των επιζώντων.

Σύμφωνα με τον Λέβι Στρος αυτός που μεταφέρει τη φωτιά μεταφέρει τον Νόμο της συμβίωσης και της κοινωνικής συμφωνίας. Στη φωτιά με αυτή την έννοια βρίσκεται η αντίσταση στη ζωώδη κατάσταση, την αποκτήνωση, τον τρομακτικό πειρασμό να αφανίσεις τον άλλο προκειμένου να κυριαρχήσεις.

Στις μέρες μας ο χειμώνας είναι το σπίτι. Το σπίτι όχι ως οικοδόμημα, αλλά ως χώρο όπου επιβιώνουν οι δεσμοί. Στην ταινία του Κλιντ Ίστγουντ «Million Dollar Baby», η προδομένη από την οικογένεια κόρη-Μάγκι, κάνει στη μητέρα της δώρο ένα σπίτι. Η μητέρα αντιδρά «Γιατί, αντί να μου αγοράσεις ένα σπίτι, δεν μου έστειλες λεφτά», ρωτά την κόρη. «Σας δώρισα ένα σπίτι για να σας κάνω οικογένεια» απαντά η κόρη παρότι η ίδια νιώθει αποκομμένη. Όμως το ιδεατό δεν την εγκαταλείπει, η ανάγκη της οικογένειας με την έννοια ενός δεσμού την κατατρέχει, γι’ αυτό και η ίδια πηγαίνει με τον Φράνκι, τον προπονητή που η ίδια έχρισε πατέρα της, σε ένα μικρό απομονωμένο ζαχαροπλαστείο που κάνει τις καλύτερες τάρτες στον κόσμο με «σπιτική κρέμα», όπως λέει στον Φράνκι. Πάλι ξανά το σπίτι, όμως το σπίτι όπου είναι δυνατός ο δεσμός δεν είναι αναγκαστικά το σπίτι όπου γεννηθήκαμε.

Αυτό το τελευταίο είναι η μεγαλύτερη κατάκτηση της δικής μας εποχής. Η δυνατότητα να αντικαταστήσουμε αποτυχημένους δεσμούς με καινούργιους, αφού ο δεσμός αγάπης δεν εξαρτάται από τη γενετική, έχει εξωβιολογικό χαρακτήρα. Δεν υπάρχει λοιπόν μεγαλύτερη ήττα για τον πολιτισμό μας, μέσα σε όλη αυτή την ελευθερία που μας δόθηκε, να μην βρίσκουμε άτομα άξια να τους προσηλωθούμε και να ζήσουμε το χειμώνα όπως πραγματικά είναι: μια ευκαιρία στην εγγύτητα.