Πολυσυντροφικότητα: Αγάπη πέρα από τα όρια της μονογαμίας

H πολυσυντροφικότητα είναι η πρακτική ή η επιθυμία για ερωτικές σχέσεις με περισσότερα από ένα άτομα, με τη γνώση όλων των εμπλεκομένων. Αν και η λέξη polyamory ακούγεται σαν νεολογισμός, δεν είναι: η πολυσυντροφικότητα έχει δοκιμαστεί πολλές φορές στο παρελθόν και η λέξη που την περιγράφει είναι εξίσου παλιά. Η συναινετική, «ηθική» και υπεύθυνη μη-μονογαμία ήταν ένα από τα πειράματα του χιπισμού από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 τα οποία υπόσχονταν να ανατρέψουν όλες τις κοινωνικές νόρμες. Το πείραμα δεν πέτυχε ακριβώς, αλλά επέτρεψε κάποια φιλελευθεροποίηση των σεξουαλικών ηθών για τα δύο φύλα και για όλες τις σεξουαλικές ταυτότητες.

Οι άνθρωποι που ταυτίζονται ως πολυσυντροφικοί (polyamorous) απορρίπτουν την άποψη ότι η σεξουαλική και σχεσιακή αποκλειστικότητα είναι απαραίτητες για ουσιαστικές και μακροπρόθεσμες σχέσεις αγάπης. Εκτός του ότι βλέπουν τη μονογαμία ως ανέφικτη ή καταπιεστική πιστεύουν ότι όσοι είναι ανοιχτοί και συναισθηματικά κατάλληλοι για πολυσυντροφικότητα μπορούν να μοιράσουν αισθήματα και να αναλάβουν υποχρεώσεις σε πλαίσιο πολυγαμικών συστημάτων.

Τα συστήματα αυτά παρουσιάζουν ποικιλία ως προς τον αριθμό και τα εμπλεκόμενα φύλα, αλλά οι αξίες παραμένουν οι ίδιες όπως στη μονογαμία: αγάπη, οικειότητα, εντιμότητα, ακεραιότητα, ισότητα, επικοινωνία και δέσμευση. Όμως, όλα τούτα είναι θεωρητικά και περιλαμβάνουν στοιχεία ευσεβών πόθων: όπως έγραφε στη βρετανική εφημερίδα Guardian η Έλενα Έκλιν, ήδη από το 2003, τέτοιες προσπάθειες τινάζονται στον αέρα από τη ζήλεια. Αλλά οι πολυσυντροφικοί το παλεύουν: θεωρούν τη ζήλεια τέρας με πράσινα μάτια που πρέπει να καταπολεμηθεί προκειμένου να χτιστεί «χαρακτήρας» και τα άτομα να ωριμάσουν.

Πιο πρόσφατα, κοινωνιολόγοι όπως η Μίμι Σκίπερς φαίνονται πιο αισιόδοξοι κάνοντας λόγο για διάδοση του φαινομένου, ενώ άλλοι, όπως η Τζίλιαν Κίναν, ζητούν τη νομιμοποίηση του πολλαπλού γάμου, ο οποίος, κατά τη γνώμη τους, «ωφελεί τα παιδιά». Πάντως, η φιλολογία περί πολυσυντροφικότητας έχει δημιουργήσει ολόκληρο λεξιλόγιο που αποσαφηνίζει τα σημεία της σύγχυσης: η πολυσυντροφικότητα δεν ταυτίζεται με την πολυγαμία, ούτε ετεροπροσδιορίζεται. Συνήθως στο σχήμα συμμετέχουν γκέι ή μπάι άτομα που, θεωρητικά, συνδέονται με συμμετρικό τρόπο.