Παρένθετη μητρότητα: Η ανάρτηση της Λίλι Κόλινς και η διαμάχη για τις αρμόζουσες μορφές της αναπαραγωγικής διαδικασίας. Τι προβλέπει η νομοθεσία
Μια ανάρτηση της Λίλι Κόλινς, πρωταγωνίστριας της δημοφιλούς σειράς «Emily in Paris», προκάλεσε τις τελευταίες ημέρες ζωηρές αντιδράσεις και έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στους ακόλουθους της σταρ. Κάτω από τη φωτογραφία ενός νεογέννητου που κοιμάται στο καλαθάκι του, η ηθοποιός εκφράζει την ευγνωμοσύνη της προς την παρένθετη μητέρα που χάρισε στην ίδια και στον σύζυγό της ένα υγιές, όμορφο κοριτσάκι.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η δημόσια συζήτηση για το θέμα της παρένθετης μητρότητας βρίσκεται στο επίκεντρο της επικαιρότητας. Άλλωστε η διαμάχη για τις αρμόζουσες μορφές της αναπαραγωγικής διαδικασίας παραμένει ανοιχτή και συνεχίζει να απασχολεί έντονα τις κοινωνίες της Δύσης.
Ο φόβος ότι φτωχά, νεαρά κορίτσια θα εμπλέκονται στην όλη διαδικασία μετά από πίεση, δίχως να το επιθυμούν πραγματικά, δεν είναι βέβαια αβάσιμος, γι’ αυτό και όσοι παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι στον θεσμό της παρένθετης μητρότητας υποστηρίζουν πως έχει μεγάλη σημασία να εντοπίζονται, σε κάθε περίπτωση, τα κίνητρα τόσο των γυναικών που επιλέγουν να απευθυνθούν σε παρένθετη μητέρα, όσο και των ίδιων των παρένθετων.
Για αρκετό κόσμο θεωρείται αποδεκτό να αναζητήσει παρένθετη μητέρα μια γυναίκα, αν και μόνο αν αδυνατεί να κυοφορήσει η ίδια. Την ίδια στιγμή, αν κάποια γυναίκα αναλαμβάνει τον ρόλο της παρένθετης, χωρίς αμοιβή, αν δηλαδή έχει εμπλακεί στη διαδικασία για αλτρουιστικούς λόγους, ώστε να βοηθήσει ένα ζευγάρι να αποκτήσει παιδιά, όχι μόνο η πράξη της δεν στιγματίζεται ως κατακριτέα αλλά θεωρείται αξιέπαινη.
Φαίνεται λοιπόν ότι είναι τα κίνητρα της διάσημης ηθοποιού, όπως τα ερμηνεύουν οι επικριτές της, που προκάλεσαν την οργή τους και όχι από μόνο του το γεγονός ότι το είδωλό τους απέκτησε παιδί μέσω παρένθετης μητρότητας. Άλλωστε η Λίλι Κόλινς δεν έχει κάνει ποτέ δηλώσεις για τους λόγους που την οδήγησαν στο να επιλέξει τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Οι περισσότερες φεμινίστριες αρθρογράφοι συμφωνούν ότι, αν έχει εξασφαλιστεί η χωρίς πίεση συμφωνία των δύο μερών (ζευγαριού και παρένθετης) και αν το σώμα της παρένθετης μητέρας δεν ορίζεται αποκλειστικά από το ζευγάρι και τους γιατρούς, αν δηλαδή οι αποφάσεις που αφορούν τη διατροφή, τον τρόπο ζωής, τις σεξουαλικές και άλλες συνήθειες της εγκύου είναι συναινετικές, τότε δεν υπάρχει λόγος να μην προχωρά ελεύθερα η διαδικασία.
Τι προβλέπει η νομοθεσία για την παρένθετη μητρότητα
Στην Ελλάδα η νομοθεσία επιτρέπει την αναπαραγωγή μέσω παρένθετης μητέρας για αλτρουιστικούς λόγους, εφόσον τηρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Γονείς μέσω παρένθετης μητρότητας μπορούν να γίνουν τόσο τα έγγαμα ετερόφυλα ζευγάρια όσο και ετερόφυλοι σύντροφοι σε ελεύθερη ένωση, καθώς και οι ελεύθερες γυναίκες. Εξαιρούνται προς το παρόν τα ομόφυλα ζευγάρια, ωστόσο αυτό είναι κάτι που δεν αποκλείεται να αλλάξει στο μέλλον.
Στην Καλιφόρνια πάντως, την πολιτεία όπου διάσημες ηθοποιοί, όπως και πλήθος άλλων γυναικών, επιλέγουν την οδό της παρένθετης μητρότητας, η διαδικασία για οποιονδήποτε επιθυμεί να αποκτήσει παιδί με αυτόν τον τρόπο είναι διαφανής και η αμοιβή της παρένθετης μητέρας όχι μόνο δεν αποτελεί ταμπού, αλλά προβλέπεται και προστατεύεται από το νομικό πλαίσιο. Αρκετά ομόφυλα ζευγάρια, μάλιστα, καταφεύγουν από άλλες πολιτείες των ΗΠΑ στην Καλιφόρνια ώστε να αποκτήσουν παιδί με συναινετικό και νόμιμο τρόπο.
Η Καλιφόρνια θα μπορούσε, από αυτή την άποψη, να αποτελέσει πρότυπο για όσες φεμινίστριες υποστηρίζουν ότι ο αυστηρός περιορισμός ή και η απαγόρευση της παρένθετης μητρότητας πλήττει τις βασικές ελευθερίες τόσο των γυναικών που δεν μπορούν να κυοφορήσουν και προκρίνουν τη συγκεκριμένη διαδικασία ώστε να δημιουργήσουν οικογένεια, όσο και των γυναικών που θα επέλεγαν για οποιονδήποτε λόγο, αυτεξούσια και οικειοθελώς, να γίνουν παρένθετες μητέρες.
16°
