ΕΥΔΑΠ: Πώς προχωρά το mega project της Ψυττάλειας – AI, υδρογόνο και επενδύσεις 500 εκατ. ευρώ
Η «Ψυττάλεια 3.0», ένα από τα μεγαλύτερα επενδυτικά σχέδια της ΕΥΔΑΠγια τα επόμενα χρόνια, περνά σταδιακά από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση. Η εταιρεία ενέκρινε τα τεύχη δημοπράτησης για τη μελέτη της νέας φάσης του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων, ανοίγοντας τον δρόμο για το project που εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει συνολικά τα 500 εκατ. ευρώ.
Με απόφαση του διευθύνοντος συμβούλου της ΕΥΔΑΠ, Χαράλαμπου Σαχίνη, εγκρίθηκαν τα τεύχη δημοπράτησης της μελέτης «Μελέτη νέων Έργων για τη Βέλτιστη Εκμετάλλευση του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας (Ψυττάλεια – Φάση 3)», με κωδικό Μ-217. Η απόφαση ακολουθεί την έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας την 1η Ιουλίου 2026 και σχετική εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας στις 5 Αυγούστου.
Σύμφωνα με τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό, μόνο η μελέτη για τη βέλτιστη εκμετάλλευση του Κέντρου έχει προϋπολογισμό 11,5 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, ενώ το συνολικό επενδυτικό πακέτο εκτιμάται ότι μπορεί να προσεγγίσει τα 500 εκατ. ευρώ. Το επόμενο βήμα είναι η προκήρυξη του διαγωνισμού και στη συνέχεια η εκπόνηση των μελετών που θα καθορίσουν το τελικό εύρος των παρεμβάσεων.
Η Ψυττάλεια δεν είναι μια συνηθισμένη εγκατάσταση. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων στην Ευρώπη, με δυναμικότητα σχεδιασμού 5,6 εκατομμυρίων ισοδύναμων κατοίκων και μέση ημερήσια παροχή περίπου 680.000 κυβικών μέτρων λυμάτων. Η λειτουργία της επιτυγχάνει απομάκρυνση του 93% του οργανικού φορτίου και του 80% του αζώτου.
Τι προβλέπει η «Φάση 3»
Η νέα φάση δεν αφορά απλώς έναν τεχνικό εκσυγχρονισμό. Ο σχεδιασμός αγγίζει σχεδόν κάθε πλευρά της λειτουργίας του Κέντρου: κατανάλωση ενέργειας, παραγωγή ηλεκτρισμού, επαναχρησιμοποίηση νερού, αξιοποίηση παραπροϊόντων, νέες τεχνολογίες και συμμόρφωση με το αυστηρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την επεξεργασία αστικών λυμάτων.
Η μελέτη θα συγκρίνει το λειτουργικό και ενεργειακό κόστος της Ψυττάλειας με αντίστοιχες εγκαταστάσεις διεθνώς και θα εξετάσει παρεμβάσεις για περαιτέρω μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο τραπέζι μπαίνει και η Τεχνητή Νοημοσύνη. Προβλέπεται η αξιολόγηση λύσεων AI που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για καλύτερη κανονιστική συμμόρφωση και υποστήριξη της λήψης αποφάσεων, με κάθε πρόταση να συνοδεύεται από ανάλυση κόστους-οφέλους.
Από τα λύματα στο υδρογόνο
Ένα μεγάλο μέρος του project αφορά την κυκλική οικονομία. Η ΕΥΔΑΠ θέλει να εξετάσει πώς μπορούν να αξιοποιηθούν καλύτερα η βιολογική ιλύς και τα προϊόντα που προκύπτουν από την επεξεργασία, όπως το βιοαέριο, το βιομεθάνιο, το υδρογόνο και ο φώσφορος. Παράλληλα, θα μελετηθεί η καλύτερη αξιοποίηση του ανακτημένου νερού.
Το τελευταίο στοιχείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η λειψυδρία βρίσκεται όλο και πιο ψηλά στην ατζέντα. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τεταρτοβάθμια επεξεργασία, ώστε μεγαλύτερο μέρος των επεξεργασμένων εκροών να μπορεί να χρησιμοποιείται ξανά, μεταξύ άλλων για αρδευτικές και περιβαλλοντικές ανάγκες.
Η Ψυττάλεια ήδη αξιοποιεί μέρος των παραγόμενων αποβλήτων για ενέργεια. Το βιοαέριο χρησιμοποιείται σε δύο μονάδες συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας συνολικής ισχύος 13,4 MW, ενώ η πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να διοχετεύεται στο εθνικό δίκτυο.
Οι τρεις βασικοί στόχοι
Ο σχεδιασμός της «Ψυττάλειας 3.0» κινείται γύρω από τρεις βασικούς άξονες. Ο πρώτος είναι η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονόμηση της εγκατάστασης. Ο δεύτερος αφορά τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος και την προσέγγιση του net zero CO₂. Ο τρίτος είναι η αναβάθμιση της επεξεργασίας του νερού και η σημαντικά μεγαλύτερη επαναχρησιμοποίησή του.
Η μελέτη δεν περιορίζεται πάντως στις τεχνικές λύσεις. Θα εξετάσει επίσης τη στελέχωση του Κέντρου, πιθανές συνέργειες με άλλες εγκαταστάσεις της ΕΥΔΑΠ, διεθνείς πρακτικές διοίκησης, σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών και εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης.
Πότε μπορεί να ολοκληρωθεί
Με βάση τον μέχρι σήμερα προγραμματισμό, μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού θα απαιτηθούν περίπου δύο χρόνια για την ολοκλήρωση των μελετών, άλλα δύο για την ωρίμανση και δημοπράτηση του βασικού έργου και περίπου τρία χρόνια για την κατασκευή του.
Ο συνολικός ορίζοντας υλοποίησης υπολογίζεται έτσι σε περίπου επτά χρόνια, κάτι που τοποθετεί την ολοκλήρωση της «Ψυττάλειας 3.0» μετά το 2030.
Όταν ολοκληρωθεί η μελέτη, η ΕΥΔΑΠ θα αποφασίσει ποιες από τις προτεινόμενες παρεμβάσεις θα περάσουν τελικά στην επόμενη φάση και με ποιο μοντέλο θα υλοποιηθούν.
Το στοίχημα είναι σαφές: η Ψυττάλεια να πάψει να αντιμετωπίζεται μόνο ως ένας τεράστιος χώρος επεξεργασίας λυμάτων και να εξελιχθεί σε μια σύγχρονη υποδομή κυκλικής οικονομίας, όπου νερό, ενέργεια και υλικά θα επαναχρησιμοποιούνται όσο το δυνατόν περισσότερο.
Πώς ο συγκεντρωτισμός καθυστερεί τις αποφάσεις, περιορίζει τις πρωτοβουλίες και δημιουργεί έναν οργανισμό που λειτουργεί με τον ρυθμό ενός ανθρώπου αντί με τον ρυθμό της αγοράς
Από τα τρόφιμα και τα ποτά έως τη βαριά βιομηχανία, οι επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας εξελίσσονται, επενδύουν και κατακτούν διεθνείς αγορές, με όχημα την εξωστρέφεια, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
13°
