- CITY GUIDE
- PODCAST
-
21°
Οι νόμοι απέναντι στα σπαθιά: Από τη Νυρεμβέργη στη Χάγη και την Σενζέν
80 χρόνια μετά τη Νυρεμβέργη, ποιος υπερασπίζεται το διεθνές δίκαιο;
Οι νόμοι απέναντι στα σπαθιά: Από τις αρχές που θεμελίωσε η δίκη της Νυρεμβέργης μέχρι τις σημερινές αμφισβητήσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου
Η ιδιότητα ενός αρχηγού κράτους ή ενός ανώτατου στελέχους ενός κρατικού μηχανισμού απαλλάσσει ένα πρόσωπο από την ατομική ευθύνη τέλεσης διεθνών εγκλημάτων; Ή, αλλιώς: η κρατική κυριαρχία και η επίκληση της κρατικής εξουσίας αθωώνουν τα άτομα ως συνενόχους στην τέλεση εγκλημάτων;
Η απάντηση του Διεθνούς Στρατιωτικού Δικαστηρίου της Νυρεμβέργης –που οι εργασίες του άρχισαν σαν σήμερα, στις 20 Νοεμβρίου του 1945– ήταν ΟΧΙ. Και αυτή ήταν μια εξαιρετική στιγμή στην ιστορία του Διεθνούς Δικαίου, κατά την οποία επιχειρήθηκε η μετάβαση από τη λογική της ισχύος στη λογική του δικαίου και, κατ’ επέκταση, στην απόδοση ατομικών ευθυνών σε όσους συνέβαλαν στην τέλεση εγκλημάτων πολέμου.
Από την άποψη αυτή, η Δίκη της Νυρεμβέργης και το νομικό οπλοστάσιο στο οποίο στηρίχθηκε (και στο οποίο συμμετείχε και ένας Έλληνας δικαστής, ο καθηγητής Ιωάννης Σπυρόπουλος) δεν ήταν απλώς η τιμωρία των ηττημένων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν η προσπάθεια να διαμορφωθεί ένα διεθνές σύστημα στο οποίο η πολιτική και στρατιωτική ισχύς δεν θα αποτελούσε ασπίδα απέναντι στη διεθνή δικαιοσύνη.
Προφανώς, 80 χρόνια μετά, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης, του οποίου οι ρίζες ανάγονται στο δικαστήριο της Νυρεμβέργης, λειτουργεί σήμερα σε διαφορετικό ιστορικό και νομικό πλαίσιο.
Χθες, ωστόσο, στη Σεντζέν της Κίνας, τρεις από τις ισχυρότερες δυνάμεις του πλανήτη, με την απόφασή τους –η κάθε μία για τους δικούς της λόγους– να αρνηθούν οποιαδήποτε παρέμβαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου «στα του οίκου τους», στην ουσία επέστρεψαν σε ένα νομικό καθεστώς «προ-Νυρεμβέργης».
Την ωμότερη δε ομολογία αυτής της τραγικής παλινδρόμησης δεν θα τη βρούμε στα επίσημα ανακοινωθέντα της συνάντησης των «Τριών»: την είχε κάνει πριν από λίγες μέρες ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο (τον οποίο ορισμένοι επιχειρούν να εμφανίσουν λιγότερο «τραμπικό» από τον Τραμπ), όταν, μιλώντας στο συνέδριο της Federalist Society National Lawyers (της υπερσυντηρητικής Ένωσης δικαστών και δικηγόρων των ΗΠΑ, από την οποία προέρχεται ένα μεγάλο τμήμα του αμερικανικού δικαστικού σώματος), επιτέθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ανακαλώντας, ωμά και απροκάλυπτα, τη ρήση του Ρωμαίου στρατηγού Πομπήιου: «ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΝΑ ΕΠΙΚΑΛΕΙΣΤΕ ΝΟΜΟΥΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΚΡΑΤΟΥΝ ΣΠΑΘΙΑ!».
Ας πάψουν, λοιπόν, ορισμένοι να υπονομεύουν τους διεθνείς οργανισμούς και τους νόμους τους –ιδίως αυτούς που δημιουργήθηκαν ακριβώς μετά από παγκόσμιες καταστροφές. Νόμοι που, ας μη λησμονούμε, δημιουργήθηκαν μετά από αγώνες και με αγώνες αναπροσαρμόζονται. Ας τους υπερασπίσουμε, στο μέτρο που πιστεύουμε πως οι νόμοι αποτελούν κατάκτηση απέναντι σε αυτούς που «κρατούν σπαθιά». Και αυτό δεν αφορά μόνο τους διεθνείς νόμους.
(20 Νοεμβρίου 1945, πρώτη μέρα της Δίκης της Νυρεμβέργης)
ΠΡΟΣΦΑΤΑ
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένας 16χρονος συνελήφθη ως ένας από τους τέσσερις υπόπτους
«Ξέχασα ότι είμαι 35 ετών», τόνισε ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης
Από το 2027 οι Βρετανοί φοιτητές θα μπορούν να συμμετέχουν στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανταλλαγών
Όλα τα είχαμε, οι κατάσκοποι στη Σίλικον Βάλεϊ μάς έλειπαν
Ο Σον Κέρνκρος απομακρύνθηκε από τη θέση του μετά τις εκτεταμένες βλάβες σε αερομεταφορές και τράπεζες
Κατά τη διάρκεια μαζικής επίθεσης στην Ουκρανία - Η Βαρσοβία κάνει λόγο για σκόπιμη πρόκληση
80 χρόνια μετά τη Νυρεμβέργη, ποιος υπερασπίζεται το διεθνές δίκαιο;
Όμως, μία άλλη είδηση τον κάνει ακόμη πιο ενθουσιασμένο
Ο Ντένες διαμαρτυρόταν επανειλημμένα για πόνο μετά την έναρξη της διαδικασίας την Πέμπτη
Τρεις ηγέτες, τρεις εκκρεμότητες και ένας κόσμος σε αναδιανομή
Νάρκωνε και κακοποιούσε σεξουαλικά τη σύζυγό του μαζί με άλλους άνδρες επί 15 χρόνια
Τι έδειξε η ψυχιατρική αξιολόγηση του 82χρονου
Το περιστατικό στο περιθώριο της Συνόδου της «Συμμαχίας των Προθύμων»
Αναλυτές του Politico προειδοποιούν
Η ιστορία του Εμπενίζερ Κομπ Μόρλεϊ
Οι υποψήφιοι παραμένουν οκτώ
«Τερματίστε τον πόλεμο», το μήνυμα στον Πούτιν
Το στοίχημα πίσω από την αποτίμηση
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.