Παραδοσιακά επαγγέλματα που όλοι νομίζουν πως χάθηκαν, όμως οι νέοι στην Ιταλία μαθαίνουν να τα κάνουν σε σχολές που ανοίγουν για αυτόν τον σκοπό
Για χρόνια θεωρήθηκαν επαγγέλματα του παρελθόντος. Σήμερα, όμως, ορισμένα παραδοσιακά επαγγέλματα επιστρέφουν στο προσκήνιο, καθώς η έλλειψη ανθρώπων που διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις δημιουργεί νέες ανάγκες στην αγορά εργασίας.
Τεχνίτες, αγρότες, κτηνοτρόφοι και επαγγελματίες της υπαίθρου αναζητούν διαδόχους, ενώ παράλληλα δημιουργούνται σχολές και ειδικά προγράμματα για να διασωθούν δεξιότητες που μέχρι πρόσφατα περνούσαν από γενιά σε γενιά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο τεγλάιος, ο τεχνίτης που κατασκευάζει τις πήλινες πλάκες στις οποίες ψήνεται η παραδοσιακή piadina (σ.σ. ιταλική πίτα που προέρχεται κυρίως από την περιοχή Εμίλια-Ρομάνα.
Στο Montetiffi της Ιταλίας, ο Maurizio Camilletti είχε μείνει ο τελευταίος που γνώριζε ολόκληρη τη διαδικασία. Το ερώτημα «ποιος θα συνεχίσει μετά από εμένα;» οδήγησε στη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος περίπου 60 ωρών, στο εργαστήριό του, όπου οι συμμετέχοντες μαθαίνουν από την προετοιμασία του πηλού μέχρι τον τροχό και το ψήσιμο σε ξυλόφουρνο. Οι έξι συμμετέχοντες, με μέση ηλικία περίπου 35 ετών, καλούνται παράλληλα να εξετάσουν και την οικονομική βιωσιμότητα του επαγγέλματος.
Ανάλογη προσπάθεια καταγράφεται στην καστανοκαλλιέργεια. Στην Τοσκάνη, ένα εκπαιδευτικό campus της Slow Food για νέους καστανοπαραγωγούς συνδυάζει μαθήματα, εργαστήρια και πρακτική στα καστανοδάση. Στόχος δεν είναι μόνο η καλλιέργεια, αλλά η διαχείριση ολόκληρης της αλυσίδας, από τη συγκομιδή και την αποξήρανση μέχρι τη μεταποίηση, την επιχειρηματικότητα και τον αγροτουρισμό. Βασικό ζητούμενο αποτελεί η βιωσιμότητα: «Να μπορείς να βιοποριστείς από αυτό, για να αφοσιωθείς σε αυτό», το βασικό μότο.
Το ίδιο μοντέλο εφαρμόζεται και στην τυροκομία. Στην κοιλάδα Valchiavenna, στη Λομβαρδία, οργανώνονται μαθήματα για τυροκόμους ορεινών βοσκοτόπων, με έμφαση στην πρακτική εξάσκηση. Η λογική είναι απλή: όταν η γνώση δεν μεταδίδεται πλέον από γονείς σε παιδιά, πρέπει να δημιουργηθούν νέοι τρόποι ώστε να διατηρηθεί και να βγάλει εισόδημα.
Ζητούνται νέοι σε αλιεία και κτηνοτροφία
Η ανανέωση αφορά και την αλιεία, όπου η γήρανση του εργατικού δυναμικού αποτελεί σημαντικό πρόβλημα. Προγράμματα σε περιοχές όπως η Καλαβρία και η Λομβαρδία επιχειρούν να προσελκύσουν νέους στο επάγγελμα, προσφέροντας εκπαίδευση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οικονομική στήριξη για την έναρξη δραστηριότητας. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη βιωσιμότητα και τη σωστή περιβαλλοντική διαχείριση ενός προβλήματος, καθώς «η φύση έχει τον τρόπο της, αρκεί να την αφήσεις ελεύθερη να το κάνει».
Ακόμη και η κτηνοτροφία στην Ιταλία αναζητά νέους ανθρώπους. Σχολές για βοσκούς σε περιοχές της γειτονικής χώρας συνδυάζουν θεωρία, επισκέψεις σε μονάδες και πολυήμερη πρακτική δίπλα σε επαγγελματίες, με αντικείμενα όπως η διαχείριση βοσκοτόπων, η τυροκόμηση, η ευζωία των ζώων και η οικονομική βιωσιμότητα.
Κοινός παρονομαστής όλων αυτών των παραδειγμάτων, η προσπάθεια να μετατραπεί η παραδοσιακή γνώση από κληρονομιά που κινδυνεύει να χαθεί σε σύγχρονη επαγγελματική δυνατότητα. Εξ ου και οι πρωτεργάτες του φιλόδοξου εγχειρήματος είναι ξεκάθαροι: «Τα επαγγέλματα αυτά δεν επιστρέφουν απλώς από το παρελθόν. Αναζητούν τους ανθρώπους που θα τους δώσουν μέλλον».
20°
