Εκλογές στο Ισραήλ: Η δεξιά διασπάται και ο Νετανιάχου πιέζει για συσπείρωση
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιχειρεί να ενώσει τα κατακερματισμένα κόμματα της ισραηλινής δεξιάς, καθώς οι δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου δείχνουν ότι η σημερινή εθνικιστική και θρησκευτική συμμαχία του κινδυνεύει να χάσει την εξουσία.
Ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία του Ισραήλ διεκδικεί μια έβδομη θητεία, αλλά αυτή τη φορά ξεκινά την προεκλογική μάχη από πολύ πιο δύσκολη θέση. Η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι πόλεμοι που ακολούθησαν στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν, αλλά και η εσωτερική αντιπαράθεση για τη στρατιωτική θητεία έχουν αλλάξει το πολιτικό τοπίο.
Με την προθεσμία για την οριστική κατάθεση των ψηφοδελτίων να εκπνέει το βράδυ της Τρίτης, ο Νετανιάχου πιέζει τα μικρότερα κόμματα του δεξιού μπλοκ να ενώσουν τις δυνάμεις τους, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος να χαθούν πολύτιμες ψήφοι κάτω από το εκλογικό όριο εισόδου στην Κνεσέτ.
«Όταν ενωνόμαστε, κερδίζουμε. Όταν διασπώμαστε, χάνουμε», είχε δηλώσει στα τέλη Αυγούστου στο ισραηλινό Channel 14, προσθέτοντας ότι κάνει ό,τι μπορεί για να πετύχει μια νέα εκλογική συσπείρωση.
Το ισραηλινό εκλογικό σύστημα κάνει αυτή τη μάχη ιδιαίτερα κρίσιμη. Κανένα κόμμα δεν έχει καταφέρει ποτέ να εξασφαλίσει μόνο του την απόλυτη πλειοψηφία στην Κνεσέτ των 120 εδρών και οι κυβερνήσεις συνασπισμού αποτελούν τον κανόνα. Για να μπει ένα κόμμα στη Βουλή πρέπει να ξεπεράσει το όριο του 3,25%, που αντιστοιχεί περίπου σε τέσσερις έδρες.
Αυτό σημαίνει ότι μικρά δεξιά κόμματα που θα αποτύχουν να περάσουν το όριο μπορούν να στερήσουν από το μπλοκ του Νετανιάχου χιλιάδες ψήφους χωρίς αυτές να μεταφραστούν σε κοινοβουλευτικές έδρες.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το Λικούντ μπορεί να παραμείνει το μεγαλύτερο κόμμα, αλλά με σημαντικές απώλειες. Οι τελευταίες εκτιμήσεις το τοποθετούν περίπου στις 20 έως 23 έδρες, κάτι που θα σήμαινε απώλεια περίπου του ενός τρίτου της σημερινής κοινοβουλευτικής του δύναμης.
Για να παραμείνει πρωθυπουργός, ο Νετανιάχου χρειάζεται συνεπώς όσο το δυνατόν περισσότερους συμμάχους στα δεξιά του.
Ο Θρησκευτικός Σιωνισμός του υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, ο οποίος στις δημοσκοπήσεις εμφανίζεται να κινείται από μηδέν έως έξι έδρες, συμφώνησε την 1η Σεπτεμβρίου να κατέβει σε κοινό ψηφοδέλτιο με το μικρό κόμμα Ζεχούτ του πρώην στελέχους του Λικούντ Μοσέ Φέιγκλιν.
Το σχέδιο του Νετανιάχου, ωστόσο, δεν προχωρά παντού.
Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ έχει απορρίψει τις πιέσεις να ενώσει ξανά την Εβραϊκή Δύναμη με τον Θρησκευτικό Σιωνισμό, όπως είχε συμβεί στις προηγούμενες εκλογές. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι τα δύο κόμματα μπορούν να αποδώσουν καλύτερα εάν κατέβουν χωριστά.
Ένας ακόμη πονοκέφαλος για τον Νετανιάχου είναι ο Όφερ Βίντερ, πρώην ταξίαρχος του ισραηλινού στρατού και νέο πρόσωπο στην πολιτική σκηνή, ο οποίος απευθύνεται σε ένα παρόμοιο δεξιό εκλογικό ακροατήριο.
Ο Βίντερ αρνείται να ενώσει το κόμμα του με άλλες δυνάμεις, υποστηρίζοντας ότι δεν προτίθεται να συνεργαστεί προεκλογικά με πολιτικούς που μπορεί να φέρουν ευθύνη για την αποτυχία ασφαλείας που επέτρεψε την επίθεση της Χαμάς το 2023.
Οι δημοσκοπήσεις τον εμφανίζουν είτε να κερδίζει τέσσερις έδρες είτε να μένει εκτός Κνεσέτ – ακριβώς το σενάριο που φοβάται ο Νετανιάχου, καθώς σε αυτή την περίπτωση δεξιές ψήφοι θα χαθούν χωρίς να προσφέρουν έδρες στον συνασπισμό του.
«Επέλεξε να κατέβει μόνος του και τώρα βρισκόμαστε σε κίνδυνο», έχει προειδοποιήσει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.
Η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από τις εκλογές του 2022. Τότε, μια ενωμένη δεξιά κατάφερε να επικρατήσει απέναντι σε έναν κατακερματισμένο χώρο του κέντρου και της αριστεράς. Τώρα είναι το στρατόπεδο του Νετανιάχου που αντιμετωπίζει τον κίνδυνο της διάσπασης.
Παράλληλα, η εικόνα του ως ηγέτη που μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια του Ισραήλ έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα μετά την 7η Οκτωβρίου. Οι επικριτές του εξακολουθούν να του καταλογίζουν ότι δεν έχει αναλάβει προσωπικά την ευθύνη για την αποτυχία που προηγήθηκε της επίθεσης της Χαμάς.
«Δεν έχει αντιμετωπίσει ποτέ κάτι σαν αυτό που αντιμετωπίζει τώρα», εκτιμά ο πολιτικός αναλυτής Αμότς Άσα-Ελ του Ινστιτούτου Σαλόμ Χάρτμαν στην Ιερουσαλήμ. Όπως σημειώνει, μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινωνίας αισθάνεται ότι η χώρα βρίσκεται σε μια ιστορική κρίση, με το όνομα του Νετανιάχου να είναι άμεσα συνδεδεμένο μαζί της.
Πρόσθετη πίεση προκαλεί η στάση του απέναντι στους υπερορθόδοξους συμμάχους του, οι οποίοι ζητούν να διατηρηθούν ευρείες εξαιρέσεις από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Το θέμα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε μια περίοδο κατά την οποία ο αριθμός των Ισραηλινών στρατιωτών που έχουν σκοτωθεί βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών.
Η πορεία του Άιζενκοτ προς την πρωθυπουργία παραμένει περίπλοκη λόγω των συσχετισμών που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Για τον Νετανιάχου, όμως, το πρόβλημα είναι ήδη σαφές: πριν μπορέσει να κερδίσει τους αντιπάλους του, πρέπει πρώτα να αποτρέψει τη διάλυση του δικού του στρατοπέδου.
17°
