Γερμανία: To AfD κερδίζει στο κρατίδιο Σαξονίας-Άνχαλτ, αλλά μπορεί να κυβερνήσει; Τα σενάρια της επόμενης ημέρας
Η γερμανική Ακροδεξιά κατέγραψε την Κυριακή τη μεγαλύτερη εκλογική επιτυχία της από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στις περιφερειακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ, με το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) να φτάνει για πρώτη φορά στο κατώφλι της εξουσίας.
Οι εκλογές στο κρατίδιο θεωρούνται κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο το αντιμεταναστευτικό και φιλικό προς τη Ρωσία AfD - πλέον με διαφορά το δημοφιλέστερο κόμμα στη Γερμανία - μπορεί να μετατρέψει την εκλογική του δύναμη σε συμμετοχή στην κυβέρνηση. Το ίδιο το κόμμα δηλώνει ανοιχτά ότι βλέπει την ανατολική περιοχή της Σαξονίας-Άνχαλτ ως πρότυπο για τις εθνικές του φιλοδοξίες, χρησιμοποιώντας το σύνθημα: «Όλα ξεκινούν εδώ».
«Γράψαμε ιστορία. Παίρνουμε πίσω τη χώρα μας. Όλα ξεκινούν εδώ, στη Σαξονία-Άνχαλτ», δήλωσε ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, υποψήφιος του AfD για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, σε εκδήλωση για τη νίκη του στην πόλη Μαγδεμβούργο, όπου το πλήθος φώναζε ρυθμικά το όνομά του: «Ούλι, Ούλι». Με σχεδόν όλες τις ψήφους καταμετρημένες, το AfD αναμενόταν να συγκεντρώσει περίπου 44%, καταγράφοντας σαρωτική νίκη με υψηλή συμμετοχή. Το αποτέλεσμα θα του έδινε 39 έδρες στο περιφερειακό κοινοβούλιο, μόλις τρεις λιγότερες από τις 42 που απαιτούνται για την απόλυτη πλειοψηφία.
AfD: Τα σενάρια και το πολιτικό παζάρι της επόμενης ημέρας
Ο Ζίγκμουντ υποστήριξε ότι το αποτέλεσμα αποτελεί άμεσο μήνυμα προς τον Μερτς. «Φυσικά, είναι επίσης ένα μήνυμα που απευθύνεται στο Βερολίνο… Κάθε μέρα που αυτός ο άνθρωπος βρίσκεται στην καγκελαρία είναι μία μέρα παραπάνω. Έτσι το βλέπουν και οι άνθρωποι στη Σαξονία-Άνχαλτ». Μέχρι τις 10 το βράδυ, ο Μερτς παρέμενε χαρακτηριστικά απών, καθώς δεν είχε εμφανιστεί για να σχολιάσει το αποτέλεσμα, το οποίο στο Βερολίνο θεωρείται ευρέως σημείο καμπής στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας.
Η εκλογική αριθμητική - Θα σχηματίσει το AfD κυβέρνηση;
Η αριθμητική για το κατά πόσο το AfD μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση παραμένει οριακή. Η συμπρόεδρος του AfD, Άλις Βάιντελ, έσπευσε να χαιρετίσει ένα «ιστορικό αποτέλεσμα» και δήλωσε ότι το κόμμα «πολύ σαφή εντολή να κυβερνήσει». Ο Ζίγκμουντ, ωστόσο, θα πρέπει τώρα να διαπιστώσει εάν μπορεί να εξασφαλίσει τη στήριξη βουλευτών άλλων κομμάτων - ακόμη και σε ατομικό επίπεδο - ώστε να φτάσει στην πλειοψηφία των 42 εδρών. Η Βάιντελ δήλωσε ότι το κόμμα της «έχει πάντα απλωμένο το χέρι» προς πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους. Ο Ζίγκμουντ δήλωσε επίσης ότι είναι διατεθειμένος να συνεργαστεί με άλλα μέλη του κοινοβουλίου, είτε ως «κοινοβουλευτική ομάδα είτε ως μεμονωμένοι εκπρόσωποι».
Ο πιθανότερος εταίρος είναι το λαϊκιστικό κόμμα BSW της Σάρα Βάγκενκνεχτ, το οποίο έχει καταγγείλει ως αντιδημοκρατικό το «τείχος προστασίας» απέναντι στην Ακροδεξιά και αναμένεται να εκλέξει τέσσερις βουλευτές. Το AfD, ωστόσο, έχει κάνει επίσης ανοίγματα προς μέλη του CDU, προκειμένου να αποχωρήσουν από το κόμμα τους και να συμπράξουν μαζί του. Το BSW έχει προτείνει την τοποθέτηση ενός «μη κομματικού» πρωθυπουργού, ο οποίος θα ηγηθεί της κυβέρνησης του κρατιδίου με τη στήριξη «μεταβαλλόμενων συμμαχιών» στο κοινοβούλιο. Το AfD, ωστόσο, είναι απίθανο να συμφωνήσει σε μια τέτοια διευθέτηση. Φαίνεται πιθανότερο ότι το BSW θα μπορούσε τελικά να βοηθήσει τον υποψήφιο του AfD να αναλάβει την εξουσία σε μια πιο άτυπη βάση.
Ο Τίνο Χρουπάλα, ο έτερος εθνικός συμπρόεδρος του AfD, προέβλεψε ότι το κόμμα θα ενισχυθεί ακόμη περισσότερο εάν τα υπόλοιπα κόμματα ενωθούν εναντίον του προκειμένου να το κρατήσουν εκτός εξουσίας. «Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Αν οι άλλοι πιστεύουν ότι ξέρουν καλύτερα και ότι αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα δεν αποτελεί προάγγελο όσων έρχονται, τότε ας προχωρήσουν χωρίς το AfD. Αλλά το επόμενο εκλογικό αποτέλεσμα θα είναι τότε πάνω από 50%», δήλωσε.
Σκληρό πλήγμα για τον Μερτζ
Το αποτέλεσμα αποτελεί βαρύ πλήγμα για το CDU, το οποίο κυβερνά την περιοχή τα τελευταία 24 χρόνια. Η γενική γραμματέας του CDU, Φραντσίσκα Χόπερμαν, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «πολύ δύσκολο» και «συνολική ήττα» για τους Χριστιανοδημοκράτες. Ο Σβεν Σούλτσε, ο νυν πρωθυπουργός της Σαξονίας-Άνχαλτ, παραδέχθηκε επίσης τη σοβαρότητα της ήττας, ιδιαίτερα καθώς η συμμετοχή στις εκλογές φαίνεται να ήταν πολύ υψηλή. «Ο νικητής των εκλογών, το AfD, είναι πλέον η ισχυρότερη δύναμη στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ και εμείς, στο CDU, θα πρέπει να διαχειριστούμε αυτό το αποτέλεσμα», δήλωσε.
Το γεγονός ότι τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους στη Σαξονία-Άνχαλτ στήριξαν το AfD - παρότι η υπηρεσία πληροφοριών του κρατιδίου έχει χαρακτηρίσει το τοπικό παράρτημά του οργάνωση ακροδεξιών εξτρεμιστών, ενώ μέλη του στενού κύκλου του υποψηφίου Ζίγκμουντ φέρεται να έχουν συμμετάσχει σε οργάνωση που έχει ως πρότυπο τη Χιτλερική Νεολαία - υπογραμμίζει τη βαθιά δυσπιστία απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα, τα μέσα ενημέρωσης και τους δημόσιους θεσμούς στην ανατολική Γερμανία, μια περιοχή που βρισκόταν υπό κομμουνιστική διακυβέρνηση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Το κόμμα πέτυχε το καλύτερο εκλογικό αποτέλεσμα από την ίδρυσή του, το 2013, υποσχόμενο την απέλαση μεταναστών μέσω μιας «επίθεσης επανεγκατάστασης» (remigration offensive), την προώθηση στενότερων σχέσεων με τη Μόσχα - μεταξύ άλλων με την επαναφορά προγραμμάτων σχολικών ανταλλαγών με τη Ρωσία - την αφαίρεση των σημαιών του ουράνιου τόξου από τα σχολεία, καθώς και την εισαγωγή ενός «επιδόματος καλωσορίσματος μωρού» ύψους 2.000 ευρώ για τα δύο πρώτα παιδιά και 4.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί.
Το κόμμα δεσμεύτηκε επίσης να μεταρρυθμίσει τα σχολικά προγράμματα, μειώνοντας το εκπαιδευτικό υλικό για το ναζιστικό παρελθόν της Γερμανίας, σε μια προσπάθεια να τερματίσει αυτό που ορισμένοι πολιτικοί του αποκαλούν «λατρεία της ενοχής». Ωστόσο, η επιτυχία του κόμματος φαίνεται πως οφείλεται λιγότερο στις ίδιες τις προεκλογικές του δεσμεύσεις και περισσότερο στην απόρριψη των παραδοσιακών κομμάτων από τους ψηφοφόρους, ιδιαίτερα του Μερτς και του συντηρητικού του συνασπισμού. Μόλις το 9% των ψηφοφόρων στη Σαξονία-Άνχαλτ δήλωσε ικανοποιημένο από την απόδοση του Μερτς, σύμφωνα με exit poll του ARD.
Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι το γερμανικό κρατίδιο με το χαμηλότερο μέσο καθαρό εισόδημα και η οικονομική ανασφάλεια λόγω της συρρίκνωσης της βιομηχανίας και της αύξησης του ενεργειακού κόστους, κάτι που αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα που επηρέασε τους ψηφοφόρους. Το 70% δήλωσε ότι ανησυχεί «πολύ» πως η άνοδος των τιμών θα τους εμποδίσει να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους, σύμφωνα με έρευνα του ARD, ενώ το 58% φοβάται ότι δεν θα μπορέσει να διατηρήσει το βιοτικό του επίπεδο.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το AfD προηγείται επίσης στο ανατολικό κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, όπου οι ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες στις 20 Σεπτεμβρίου. Στο Βερολίνο, μια παραδοσιακά αριστερόστροφη πρωτεύουσα όπου οι πολίτες θα ψηφίσουν επίσης την ίδια ημέρα, το AfD καταγράφει επίσης ιδιαίτερα ισχυρή επίδοση, με τις δημοσκοπήσεις να το τοποθετούν περίπου στο 18%.
Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ ξεπερνά την προηγούμενη μεγαλύτερη εκλογική επιτυχία του AfD στην ανατολική περιοχή της Θουριγγίας, όπου το κόμμα είχε συγκεντρώσει 32,8% των ψήφων το 2024. Μετά από εκείνες τις εκλογές, το CDU χρειάστηκε να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας με κόμματα της Αριστεράς.
17°
