Κοσμος

Οι σκοτεινοί «ανησυχούντες» της Περσίας και ο διπλωματικός «χυλός» στο Οβάλ γραφείο

Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν αποκαλύπτει τα όρια της ισχύος όλων των πρωταγωνιστών της περιοχής

4766-35219.jpg
Νίκος Γεωργιάδης
4’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
Οι σκοτεινοί «ανησυχούντες» της Περσίας και ο διπλωματικός «χυλός» στο Οβάλ γραφείο
© ABEDIN TAHERKENAREH / EPA

Η «Στήλη Άλατος» και η μιάμιση σελίδα — Ένα κείμενο συμφωνίας ανατρέπει στρατηγικές δεκαετιών στη Μέση Ανατολή

Στην περσική γλώσσα αυτοπροσδιορίζονται ως «delvapasan». Που σημαίνει οι «Ανησυχούντες», αυτοί που «αγωνιούν». Από την ημέρα που διέρρευσαν οι όροι της συμφωνίας με τους Αμερικανούς συγκεντρώνονται το σούρουπο σε πλατείες και με συνθήματα αιχμηρά έως και ακραία καταγγέλλουν τους πρωτεργάτες της συμφωνίας με τις ΗΠΑ.

«Θάνατος στους υποστηρικτές του συμβιβασμού». «Γκαλιμπάφ, Αραγτσί, τι κάνατε το αίμα του Ηγέτη μας;». Με αυτό το κυρίαρχο σύνθημα οι «φύλακες» του ακραίου Σιιτισμού, οι αυτοαποκαλούμενοι αυθεντικοί εκφραστές των οδηγιών του Αγιατολάχ Χομενεΐ, του «πατερούλη» της περσικής επανάστασης, οι διαδηλωτές στην Τεχεράνη και άλλα αστικά κέντρα αμφισβητούν το δικαίωμα της πολιτικής ηγεσίας αλλά και των Φρουρών της Επανάστασης να συμφωνήσουν με τους Αμερικανούς.

Στην πραγματικότητα αυτή η ακραία θρησκευτική φράξια επιχειρεί να επιβάλει ένα μοντέλο συνύπαρξης του Ιράν με τον υπόλοιπο κόσμο υπό την προϋπόθεση πως δεν θα υπάρξει καμία υποχώρηση και καμία αποστασιοποίηση από τις αρχές του δογματικού Σιιτισμού.

«Η νίκη μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της αντίστασης. Με την τρέχουσα μέθοδο, καμία νίκη δεν έχει επιτευχθεί και η απειλή του πολέμου δεν πρόκειται να απομακρυνθεί από τη χώρα», επέμενε τη Δευτέρα που μας πέρασε ο Μαχμούντ Ναμπαβιάν, υπερσυντηρητικός βουλευτής της Τεχεράνης και αντιπρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του Κοινοβουλίου, σημειώνει η γαλλική «Le Monde» σε άρθρο της την Τρίτη 16 Ιουνίου.

Πίσω από τις διαδηλώσεις και τις επιθέσεις κατά του πολιτικού προσωπικού κρύβεται η οργάνωση «Μέτωπο για τη Σταθερότητα της Ισλαμικής Επανάστασης», της οποίας ηγείται ο Σαΐντ Τζαλίλι. Πρόκειται για τον πρώην διαπραγματευτή για το πυρηνικό πρόγραμμα υπό τις προεδρίες του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ (2005-2013) και του Εμπραχίμ Ραϊσί (2021-2024). Ο Σαΐντ Τζαλίλι υπερασπίζεται μια ιδεολογική και αδιάλλακτη προσέγγιση των διεθνών σχέσεων.

Στην πραγματικότητα ο Σαΐντ Τζαλίλι είναι το alter ego των φανατικών υπερ-ορθόδοξων στο Ισραήλ, οι οποίοι πρεσβεύουν την επιβολή της κυριαρχίας του Ισραήλ σε όλη τη Γη της Επαγγελίας, η οποία τους παραχωρήθηκε από τον Θεό.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι Θεοί, στη «μοναδικότητά» τους, ανάλογα με το ποιος εκφέρει τη λέξη, είναι πανταχού παρόντες στη ρημαδιασμένη γη της Μέσης Ανατολής. Μουσουλμανικής ή Εβραϊκής, δεν έχει καμία σημασία, αρκεί να ανακυκλώνονται οι μύθοι, ο Ναβουχοδονόσορ, ο Ιησούς του Ναυή και οι απόγονοι του Προφήτη.

Πίσω από τις διπλωματικές κουίντες και ανάμεσα σε σημειώσεις και γραπτές οδηγίες ένα κείμενο όχι πάνω από μιάμιση σελίδα Α4 αποτελεί το αντικείμενο του πόθου. Για το χαρτί αυτό ξοδεύτηκαν ήδη εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε πραγματικό πολεμικό τζίρο και αποσταθεροποιήθηκε συθέμελα το μεταπολεμικό μοντέλο παγκόσμιας προβληματικής έστω συμβίωσης. Είναι το κείμενο συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν. Μία συμφωνία που δεν είναι συμφωνία αλλά ένα μνημόνιο κατανόησης. Χωρίς πραγματικούς όρους αλλά με ενδεικτικές – τροχιοδεικτικές ενδείξεις προθέσεων. Σε 60 ημέρες θα πρέπει να έχουν συνταχθεί τα άρθρα της συμφωνίας για όλες τις εκκρεμότητες.

Οι σκοτεινοί «ανησυχούντες» της Περσίας και ο διπλωματικός «χυλός» στο Οβάλ γραφείο
Ιανουάριος 2026, Βερολίνο. Διαδηλωτές πραγματοποιούν πορεία για αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν © Sean Gallup/Getty Images

Στην Τεχεράνη εκ του αποτελέσματος οι πάντες κατανόησαν επιτέλους πως οι αλαλαγμοί και οι απειλές των πρωταγωνιστών Γκαλιμπάφ και Αραγτσί ήταν στάχτη στα μάτια προκειμένου να καθησυχαστούν οι ακραίες φωνές των θρησκόληπτων. Βασικός στόχος ήταν η διάσωση του καθεστώτος και αυτό επιτεύχθηκε. Τόσο ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου όσο και οι ακραίοι Αμερικανοί διπλωματικοί παράγοντες που στόχευαν στην κατάρρευση των Αγιατολάδων διαψεύστηκαν θεαματικά. Προκειμένου να επιβιώσει το status quo της Τεχεράνης ακόμη και οι Φρουροί της Επανάστασης συντάχθηκαν με την πολιτική ηγεσία. Κανένα ρήγμα σε αυτό το μέτωπο.

Την ίδια ώρα και ενώ η «Μη Στρατηγική» των ΗΠΑ κατέληγε σε αυτήν τη μιάμιση σελίδα με την ισραηλινή κυβέρνηση να παρακολουθεί ως νέα «Στήλη Άλατος» το στρατηγικό αδιέξοδο των επιλογών της, στην Τεχεράνη οι πραγματικοί αυτοί ήρωες, οι καθημερινοί άνθρωποι που κατέβαιναν στους δρόμους μήνες τώρα, χρόνια τώρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καταλάβαιναν πως επί της ουσίας μετά από δύο πολεμικούς γύρους η Περσία είναι γυμνή. Χωρίς πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες παρά μόνον με δυνατότητα αντικτυπημάτων με επικοινωνιακή ισχύ και όχι με πραγματική καταστροφική ικανότητα, οι Φρουροί της Επανάστασης όπως και στον πόλεμο με το Ιράκ είναι στην πραγματικότητα ξεδοντιασμένοι. Όπως και τότε, έτσι και τώρα, παραδόξως, οι Φρουροί και το καθεστώς βγαίνουν ενισχυμένοι από την... ήττα. Αυτά είναι τα πλεονεκτήματα των θεοκρατικών καθεστώτων.

Στους κήπους του Λευκού Οίκου το σύστημα Τραμπ έστησε μία ρωμαϊκή αρένα με ένα συρμάτινο οκταγωνικό κλωβό για να εορτάσει με αισθητική Κόμοδου τα 80 έτη του «Πλανητάρχη», όρος που δεν καταγράφεται πλέον στη διεθνή πολιτική σκηνή, αλλά και για να πανηγυρίσει μία προφανώς αμφισβητούμενη ολοκληρωτική νίκη επί των εχθρών στον Περσικό Κόλπο. Με τη δημοτικότητα του στο ναδίρ και την αμφισβήτηση των επιλογών του στο ζενίθ, ο Ντόναλντ Τραμπ γιόρτασε τα επινίκια για μία συμφωνία στην οποία σύρθηκε διότι απλά οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν καταστροφή στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Προ ενός πιθανού Βατερλώ ο Τραμπ προτίμησε την οικειοθελή αποχώρηση από το θέατρο πολέμου. Έστω και εάν οι επικριτές του τον κατηγορούν για επίδειξη αδυναμίας και στρατηγικής ανεπάρκειας.

Επί του πεδίου το Ισραήλ βρέθηκε να αιωρείται στο κενό. Οι πάντες συμφωνούν πως ποτέ στο παρελθόν το Ισραήλ δεν ήταν τόσο ισχυρό στρατιωτικά αλλά και τόσο ανεπαρκές ως προς τον στρατηγικό σχεδιασμό.

«Το βάραθρο χάσκει» είναι ο χαρακτηριστικός τίτλος της «Le Monde» που σημειώνει: «Το εβραϊκό κράτος, το οποίο είχε ως στόχο την εξάλειψη της "υπαρξιακής απειλής" που συνιστά, σύμφωνα με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, το ιρανικό καθεστώς, έμεινε στο περιθώριο του πρωτοκόλλου συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Και ο ισραηλινός στρατός κινδυνεύει να χάσει την ελευθερία δράσης του στον Λίβανο».

Στην πραγματικότητα ο Νετανιάχου μετά από 18 χρόνια πρωταγωνιστής στο πολιτικό προσκήνιο είναι υποχρεωμένος να ξανασκεφτεί τις επιλογές του. Χωρίς πόλεμο τον περιμένει η κλήση του για απολογία στο δικαστήριο. Κατηγορείται για υπεξαίρεση δημοσίου χρήματος. Οι αποδείξεις είναι αδιάσειστες. Θα καταδικαστεί, αυτό είναι το μόνο σίγουρο, αν και εφόσον διεξαχθεί η δίκη. Θα είναι αυτή άραγε η κατάληξη μίας πορείας η οποία έφερε το Ισραήλ από πρωταγωνιστή με ηθικό πλεονέκτημα σε ρόλο επίσης πρωταγωνιστή αλλά με τη σφραγίδα του αδηφάγου εξολοθρευτή; Όπως σημειώνει και η ισραηλινή δημοκρατική αντιπολίτευση η σημερινή κατάσταση κινδυνεύει να ακυρώσει όλα τα πολιτικά πλεονεκτήματα τα οποία το Ισραήλ κατάφερε να κατοχυρώσει μετά την αποτρόπαια τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου. Σε οποιαδήποτε περίπτωση οι εκλογές πλησιάζουν ταχέως. Και ο Νετανιάχου ξεμένει από πολιτικά καύσιμα.

Λίγο βορειότερα ο ιδεολογικός και αυτόκλητος στρατηγικός αντίπαλος του Ισραήλ, ο Ταγίπ Ερντογάν, απεγνωσμένα διεκδικεί ρόλο για ένα πρόσωπο με πολλαπλές κεφαλές. Διεκδικεί ρόλο περιφερειακού αρχιφύλακα και επιχειρεί να κατοχυρώσει ρόλο Πρώτου Οστεοφύλακα των ιερών και οσίων του Ισλάμ για τις περιοχές δυτικά της Βακτριανής. Παράλληλα θέλει να διατηρήσει θέση στην τράπεζα των Ευρωπαίων, στις προτιμήσεις των Αμερικανών αλλά και ρόλο στην πολιτική κουζίνα των Ρώσων. Απειλεί θεούς και δαίμονες στην Ανατολική Μεσόγειο και μισεί σε αυτήν τη φάση θανάσιμα τους Γάλλους που τα έχουν βρει με τους Έλληνες και τους Κύπριους. Προφανώς σε κρίση μανίας ψάχνει να αγκιστρωθεί από τα μεγαλεία ενός ιστορικά ξεπερασμένου Οθωμανισμού. Κάποιοι πιστεύουν πως η σύγκρουση της Τουρκίας με το Ισραήλ είναι νομοτελειακή. Μάλλον υπερβάλλουν. Τίποτε πια δεν είναι νομοτελειακό στη ρευστότητα του κόσμου όπου ζούμε. Βιώνουμε την αστάθεια σε όλη της την επικινδυνότητα. Την τελευταία φορά που χορέψαμε μαζί της το πληρώσαμε πολύ ακριβά.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Tα καλύτερα άρθρα της ημέρας έρχονται στο mail σου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.

// EMPTY