Η μεγάλη στιγμή της αποστολής Artemis II στη Σελήνη, το πέρασμα από τη σκοτεινή πλευρά του Φεγγαριού «ξεκλειδώνει» μυστικά
Απόψε στις 21:45 έως τις 04:40 τα ξημερώματα της Μεγάλης Τρίτης (ώρα Ελλάδας), οι αστροναύτες της αποστολής Artemis II της NASA πρόκειται να περάσουν πάνω από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης.
Στο κέντρο ελέγχου στο Διαστημικό Κέντρο Τζόνσον στο Χιούστον, όλη η προσοχή είναι στραμμένη σε αυτό το σημαντικό πέρασμα. Οι επιστήμονες που μελετούν τη Σελήνη δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η πλευρά που δεν βλέπουμε από τη Γη είναι αρκετά διαφορετική: έχει πιο παχύ φλοιό, πολύ περισσότερους κρατήρες και λιγότερες μεγάλες πεδιάδες στερεοποιημένης λάβας σε σύγκριση με την ορατή πλευρά.
Με βάση την πορεία της κάψουλας Orion, οι επιστήμονες της αποστολής στο Χιούστον αναπροσαρμόζουν συνεχώς τις εκτιμήσεις τους για το τι θα μπορέσει να δει το πλήρωμα.
Ωστόσο, οι συνθήκες φωτισμού δεν είναι οι καλύτερες. Η θέση της Σελήνης σε σχέση με τον Ήλιο σημαίνει ότι μόνο περίπου το 20% της σκοτεινής πλευράς θα είναι φωτισμένο τη στιγμή της διέλευσης. Αυτό απογοητεύει κάπως τους ερευνητές, που θα ήθελαν να είναι ορατή μεγαλύτερη έκταση, ωστόσο παραμένουν ενθουσιασμένοι για όσα θα μπορέσουν να παρατηρηθούν στο φωτισμένο τμήμα του Φεγγαριού.
Artemis II, τα μυστικά που κρύβει η σκοτεινή πλευρά της Σελήνης
Ένα από τα βασικά σημεία ενδιαφέροντος είναι η λεκάνη Orientale, μια τεράστια περιοχή πρόσκρουσης διαμέτρου περίπου 930 χιλιομέτρων στο νότιο ημισφαίριο της Σελήνης. Δημιουργήθηκε πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου έντονων προσκρούσεων αστεροειδών.
Οι χαρακτηριστικοί ομόκεντροι δακτύλιοί της σχηματίστηκαν από την πρόσκρουση ενός μεγάλου αστεροειδούς που εκτόξευσε υλικό προς τα έξω και προκάλεσε την κατάρρευση του φλοιού γύρω από το σημείο σύγκρουσης. Οι επιστήμονες τη χρησιμοποιούν ως πρότυπο για να κατανοήσουν παρόμοιους σχηματισμούς σε άλλους πλανήτες, αν και μέχρι σήμερα δεν έχει παρατηρηθεί ολοκληρωμένα από ανθρώπους.
Κατά τη διάρκεια της διέλευσης θα φωτιστούν και άλλοι κρατήρες, όπως ο Ohm (64 χλμ. διάμετρος) με την κεντρική του κορυφή και ροές λάβας, καθώς και ο μικρότερος κρατήρας Pierazzo.
These four astronauts are currently on a mission to fly around the Moon—and soon they'll break the record for how far humans have traveled from Earth!
Οι αστροναύτες της κάψουλας Orion θα προσπαθήσουν να εντοπίσουν λεπτές αλλαγές στα χρώματα και τη φωτεινότητα της επιφάνειας, αλλά και να κατανοήσουν πώς η γωνία του ηλιακού φωτός επηρεάζει την αντίληψη του αναγλύφου στο Φεγγάρι. Οι άμεσες αυτές παρατηρήσεις από ανθρώπους θεωρείται ότι μπορούν να συμπληρώσουν τα δεδομένα που έχουν ήδη συλλέξει τα ρομποτικά σκάφη.
Παράλληλα, το πλήρωμα της αποστολής Artemis II θα δει τη Γη να εμφανίζεται και να εξαφανίζεται στον σεληνιακό ορίζοντα, θυμίζοντας τη διάσημη εικόνα «Earthrise» της αποστολής Apollo 8 το 1968.
Για περίπου μία ώρα, όσο το Orion θα βρίσκεται στην πίσω πλευρά της Σελήνης, οι αστροναύτες θα έχουν την ευκαιρία να παρατηρήσουν και μια ηλιακή έκλειψη, όταν η Σελήνη θα καλύψει τον Ήλιο. Θα φωτογραφίσουν το ηλιακό στέμμα και θα αναζητήσουν πιθανές φωτεινές λάμψεις από προσκρούσεις μετεωριτών.
Οι εικόνες θα ληφθούν με τρεις φωτογραφικές μηχανές Nikon, εκ των οποίων η μία διαθέτει τηλεφακό έως 400 mm, ενώ θα χρησιμοποιηθούν και iPhone για πιο απλές λήψεις.
Στο κοντινότερο σημείο της τροχιάς, το Orion θα απέχει περίπου 6.600 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Σελήνης, με το φεγγάρι να φαίνεται περίπου στο μέγεθος μιας μπάλας μπάσκετ όταν το κρατά κανείς με τεντωμένο το χέρι.
9°
