Πώς ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος στο Ιράν θυμίζει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία - H ανάλυση του Guardian
Μεταβαλλόμενοι στόχοι, ασαφή χρονοδιαγράμματα και μια εύθραυστη αφορμή: σε ορισμένα σημεία, η εκστρατεία των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν παρουσιάζει παράξενες ομοιότητες με την εισβολή του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία.
Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του ο Guardian, η σύγκριση δεν είναι απόλυτα ακριβής. Το 2022, ο Πούτιν έστειλε έναν τεράστιο στρατό πέρα από τα σύνορα της Ουκρανίας σε μια απρόκλητη εισβολή εναντίον ενός δημοκρατικού κράτους, μια εκστρατεία που πολύ γρήγορα οδήγησε σε μεγάλες απώλειες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μέχρι στιγμής, έχουν περιορίσει σε μεγάλο βαθμό την εμπλοκή τους σε αεροπορικές επιδρομές κατά του αυταρχικού καθεστώτος του Ιράν.
Στις αρχικές δηλώσεις των ΗΠΑ, οι επιθέσεις παρουσιάστηκαν ως απάντηση σε μια προσπάθεια αποτροπής της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν. Αξιωματούχοι τόνισαν επίσης την ανάγκη να πληγούν οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν και να αποδυναμωθεί η στρατιωτική υποδομή που στηρίζει το δίκτυο περιφερειακών συμμάχων του. Ωστόσο, οι στόχοι άρχισαν σταδιακά να γίνονται πιο μεγαλεπήβολοι.
Στον πόλεμο της Ρωσία εναντίον της Ουκρανία, το Κρεμλίνο έχει επίσης μεταβάλει επανειλημμένα τους στόχους που δηλώνει ότι επιδιώκει.
Όταν ο Πούτιν ξεκίνησε την εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022, δήλωσε ότι στόχος ήταν η «αποστρατιωτικοποίηση και αποναζιστικοποίηση» της Ουκρανίας — γλώσσα που ερμηνεύτηκε ευρέως ως προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος στο Κίεβο. Καθώς ο πόλεμος παρατεινόταν, το Κρεμλίνο παρουσίαζε όλο και περισσότερο τη σύγκρουση ως αγώνα για την προστασία των ρωσόφωνων στην ανατολική Ουκρανία και για την εξασφάλιση ελέγχου σε εδάφη τα οποία η Μόσχα αργότερα επιχείρησε να προσαρτήσει.
Οι ομοιότητες επεκτείνονται και στη γλώσσα που χρησιμοποιείται.
Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «δεν ξεκίνησαν αυτόν τον πόλεμο, αλλά υπό τον πρόεδρο Τραμπ τον ολοκληρώνουμε».
Καθ’ όλη τη διάρκεια του δικού του πολέμου, ο Πούτιν χρησιμοποίησε εντυπωσιακά παρόμοια διατύπωση. «Δεν ξεκινήσαμε εμείς τον λεγόμενο πόλεμο στην Ουκρανία», δήλωσε τον Φεβρουάριο του 2022. «Προσπαθούμε να τον τελειώσουμε».
Κανένας από τους δύο ηγέτες δεν φαίνεται να περίμενε ότι θα εμπλακεί σε μια μακροχρόνια σύγκρουση. Ο Πούτιν φαινόταν να πιστεύει ότι ο πόλεμος πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία θα διαρκούσε λίγες μόνο εβδομάδες και ότι θα μπορούσε να επαναλάβει την ταχεία κατάληψη της Κριμαία το 2014.
Ο Τραμπ, από την άλλη, εισήλθε στην αντιπαράθεση ενισχυμένος από την προφανή επιτυχία της αμερικανικής επιχείρησης νωρίτερα φέτος, η οποία οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλα, Νικολάς Μαδούρο.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι αλλά και το Κρεμλίνο απέφυγαν να περιγράψουν τις ενέργειές τους ως πράξεις πολέμου, υποδηλώνοντας ότι περίμεναν μια σύντομη σύγκρουση.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της εισβολής, ο Πούτιν εξακολουθεί να αποφεύγει τον όρο «πόλεμος», επιμένοντας να αποκαλεί την εισβολή «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» — μια διατύπωση που επιβάλλεται στο εσωτερικό της Ρωσίας μέσω αυστηρών νόμων λογοκρισίας που έχουν οδηγήσει επικριτές στη φυλακή.
Κάποιοι στην Ουάσιγκτον εμφανίστηκαν επίσης απρόθυμοι να χρησιμοποιήσουν τη λέξη «πόλεμος». Ερωτηθείς την περασμένη εβδομάδα αν οι ενέργειες των ΗΠΑ συνιστούν πόλεμο, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, απάντησε: «Νομίζω ότι πρόκειται για μια περιορισμένη επιχείρηση».
Το περιοδικό The New Yorker δεν άργησε να σατιρίσει την κατάσταση, δημοσιεύοντας εικόνα του κλασικού έργου του Λέων Τολστόι «Πόλεμος και Ειρήνη», όπου η λέξη «Πόλεμος» είχε αντικατασταθεί από τη φράση «Περιορισμένη Επιχείρηση Μάχης». Στη Ρωσία, παρόμοια αστεία είχαν γίνει τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Έπειτα ήρθε και η αντίδραση των πολιτικών και των μέσων ενημέρωσης. Μεγάλο μέρος του ρωσικού κατεστημένου, αρχικά σοκαρισμένο από την εισβολή στην Ουκρανία, τελικά ευθυγραμμίστηκε με τον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι ο Πούτιν έπρεπε να ολοκληρώσει αυτό που είχε ξεκινήσει.
Ορισμένες προσωπικότητες του εξόριστου ρωσικού αντιπολεμικού κινήματος έσπευσαν να επισημάνουν τις ομοιότητες και στην αντίδραση απέναντι στη νέα σύγκρουση, σημειώνοντας ότι Αμερικανοί σχολιαστές που είχαν επικρίνει έντονα τη ρωσική εισβολή δυσκολεύονταν τώρα να διατηρήσουν την ίδια σαφή στάση όταν η δική τους χώρα βρέθηκε σε πόλεμο.
«Όταν οι πρόεδροί μας αποφασίζουν να πάνε σε πόλεμο, ακόμη κι όταν διαφωνώ με την απόφαση και τη διαδικασία — όπως συμβαίνει με τον σημερινό μας πόλεμο με το Ιράν — εξακολουθώ να θέλω οι ένοπλες δυνάμεις μας να νικήσουν», έγραψε στο X ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Μόσχα επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, Μάικλ ΜακΦόλ, γνωστός επικριτής του Τραμπ.
Το ερώτημα πλέον είναι αν οι ΗΠΑ μπορούν να αποφύγουν τις παγίδες που παγίδευσαν τη Ρωσία στην Ουκρανία — και αν θα εμφανιστούν ακόμη περισσότερες ομοιότητες.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, ο Τραμπ φέρεται πρόσφατα να εξέτασε το ενδεχόμενο αποστολής επίλεκτων στρατευμάτων στο Ιράν για την εξασφάλιση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας.
Στις πρώτες ημέρες της εισβολής στην Ουκρανία, η Ρωσία είχε αναπτύξει επίλεκτες αερομεταφερόμενες δυνάμεις για να καταλάβουν ένα κρίσιμο αεροδρόμιο κοντά στο Κίεβο — μια ριψοκίνδυνη επιχείρηση που κατέληξε σε βαριές απώλειες.
Σχολιάζοντας την εκστρατεία ΗΠΑ–Ισραήλ, ο αναλυτής του Atlantic Council Ντάνι Σιτρινόβιτς προειδοποίησε την Παρασκευή ότι «όταν οι στρατηγικοί στόχοι γίνονται υπερβολικά φιλόδοξοι ή μη ρεαλιστικοί, ακόμη και μια επιτυχημένη στρατιωτική εκστρατεία μπορεί σταδιακά να μετατραπεί σε πόλεμο φθοράς».
«Για να αποφευχθεί ένα τέτοιο αποτέλεσμα, είναι απαραίτητο να καθοριστούν σαφείς και ρεαλιστικοί στόχοι — στόχοι που μπορούν να μετρηθούν και που προσφέρουν ένα σαφές σημείο στο οποίο η εκστρατεία μπορεί να ολοκληρωθεί», πρόσθεσε σε ανάρτησή του στο X.
Ο απόστρατος Ρώσος διπλωμάτης Βλαντίμιρ Φρόλοφ απάντησε λιτά:
17°
