Η σιωπή των «προοδευτικών» απέναντι στο Ιράν

Με τεράστιο ενδιαφέρον, αλλά και βαθιά απογοήτευση, παρακολουθώ τον δημόσιο διάλογο που εκτυλίσσεται κυρίως στα κοινωνικά δίκτυα γύρω από την επανάσταση του λαού του Ιράν απέναντι στο καθεστώς των μουλάδων. Όχι επειδή αμφισβητείται η ίδια η εξέγερση –πρόκειται για μια αυθεντική και βαθιά πολιτική επανάσταση–, αλλά επειδή ένα τμήμα ανθρώπων που αυτοπροσδιορίζονται ως «προοδευτικοί» εμφανίζονται διστακτικοί, αμήχανοι ή σιωπηλοί μπροστά της. Και αυτό είναι πολιτικά και ηθικά ακατανόητο.

Το λεγόμενο «ακραίο κέντρο» ή, ευρύτερα, το ανοιχτά αντι-αριστερό ρεύμα στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, δεν στέκεται πια τυχαία απέναντι στην αριστερή σκέψη. Η στάση του τροφοδοτείται και από την αδυναμία της ίδιας της αριστεράς να τοποθετηθεί καθαρά απέναντι σε κρίσιμα ιστορικά γεγονότα. Κάθε φορά που καλείται να πάρει θέση, φιλτράρει την πραγματικότητα μέσα από σχήματα που μοιάζουν αποκομμένα από τον κόσμο όπως είναι σήμερα. Όλα τα κινήματα αλλάζουν, εκτός από την αριστερά. Και ειδικά η ελληνική αριστερά μοιάζει εγκλωβισμένη στις ίδιες της τις συνιστώσες και στην ίδια της την καχυποψία. Ίσως αυτό να είναι και η μοίρα της.

Στις συζητήσεις με φίλους που αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί, ακούω συχνά τη φράση: «κι εσύ αριστερή είσαι και δεν το καταλαβαίνεις». Θα ήμουν σε θέση να απαντήσω αν μπορούσε κάποιος με σαφήνεια να μου πει τι είναι τελικά η αριστερά σήμερα. Είναι μια αυτόματη στάση απέναντι στη Δύση; Ένα αφηρημένο αξιακό σύστημα αποσυνδεδεμένο από τα μέσα παραγωγής; Μια πολιτική ταυτότητα χωρίς υλικό έδαφος; Ή μια πολιτική θρησκεία με δόγματα και απαγορεύσεις; Και, κυρίως, ποιος είναι σήμερα ο «προοδευτικός άνθρωπος»; Πώς γίνεται να σιωπά μπροστά σ’ αυτό που συμβαίνει στο Ιράν; Πώς είναι δυνατόν γυναίκες που μιλούν καθημερινά για γυναικοκτονίες, χειραφέτηση, δικαιώματα και ισότητα, γυναίκες που ανήκουν, θεωρητικά, στον ευρύτερο αριστερό χώρο, να έχουν δεύτερες σκέψεις για το αν η θεοκρατική τυραννία των μουλάδων είναι «λιγότερο κακή» από μια αυταρχική, καθεστωτική, καπιταλιστική δημοκρατία τύπου Τραμπ;

Ποιος είναι σήμερα ο «προοδευτικός άνθρωπος»; Πώς γίνεται να σιωπά μπροστά σ’ αυτό που συμβαίνει στο Ιράν;

Αν πρέπει να τεθεί το ερώτημα ωμά, είναι απλό: ελευθερία και ανθρώπινα δικαιώματα, με όλες τις αντιφάσεις και τις παθογένειες της δυτικής δημοκρατίας, ή θεσμοθετημένη ανελευθερία, φόβος και σιωπή;

© Shervin / X account

Κάποιοι θα πουν «τίποτα από τα δύο». Είναι μια τίμια απάντηση. Αυτό που δεν είναι τίμιο είναι η έμμεση ή άμεση προτίμηση στη σκλαβιά των μουλάδων στο όνομα ενός αντιδυτικού αντανακλαστικού.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Ιρανοί και αντι-ιμπεριαλιστές

Σώτη Τριανταφύλλου 14.01.2026, 19:19

Η σιωπή γίνεται ακόμη πιο εκκωφαντική αν σκεφτεί κανείς πόσοι καλλιτέχνες ύψωναν σύμβολα και συνθήματα σε θεατρικές σκηνές και δημόσιους χώρους, αλλά σήμερα αποφεύγουν να μιλήσουν για μια πραγματική εξέγερση, μια εξέγερση που ξεκίνησε κυρίως από γυναίκες.

Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς: μια έφηβη στη Δύση ή μια τριαντάρα influencer που μιλά για προϊόντα, σχέσεις και αυτοβελτίωση την ώρα που κάνει το ωραίο της insta story δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα που ζει μια νεαρή Ιρανή όταν πετά τη μαντίλα της ζώντας σε ένα καθεστώς που μπορεί να τη σκοτώσει... Και τη σκοτώνει επιτόπου.

Τίποτα δεν με έχει συγκλονίσει περισσότερο από αυτή την εξέγερση. Αυτά τα κορίτσια είναι οι ηρωίδες της εποχής μας. Κάθε ιστορία έχει τους δικούς της ήρωες. Και αυτή η ιστορία γράφεται από γυναίκες που δεν ζήτησαν άδεια, δεν ζήτησαν γραμμή ούτε ιδεολογία ούτε φιλοσοφική και θεωρητική κάλυψη. Ζήτησαν μόνο ελευθερία.