Οι ΗΠΑ φαίνεται να προωθούν συστηματικά τον αμερικανικό έλεγχο της Γροιλανδίας
Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει οι ΗΠΑ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία. Το πρόβλημα; Το νησί ανήκει στη Δανία και οι περισσότεροι Γροιλανδοί δεν θέλουν να γίνουν αμερικανική επικράτεια. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές και ειδικούς άμυνας, υπάρχει ένας σαφής —και ανησυχητικός— δρόμος που θα μπορούσε να ακολουθήσει η Ουάσιγκτον. Και, όπως σημειώνουν σε άρθρο στο Politico, ο Τραμπ φαίνεται ήδη να έχει ξεκινήσει.
Το σενάριο Τραμπ παραπέμπει έντονα στην επεκτατική «συνταγή» του Βλαντίμιρ Πούτιν: επιρροή στο εσωτερικό, πολιτικές πιέσεις, διεθνή ανταλλάγματα και, ως έσχατο βήμα, στρατιωτική κίνηση.
Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής Τραμπ για ενίσχυση του κινήματος ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας
Από τις πρώτες κιόλας ημέρες της προεδρίας του, ο Τραμπ άρχισε να μιλά θετικά για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας, η οποία σήμερα είναι αυτόνομη περιοχή υπό το Βασίλειο της Δανίας. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να συνάπτει απευθείας συμφωνίες με τις ΗΠΑ.
Δημοσκόπηση του 2025 έδειξε ότι 56% των Γροιλανδών θα ψήφιζαν υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ 28% θα ψήφιζαν κατά. Ταυτόχρονα, η δανέζικη υπηρεσία πληροφοριών PET έχει προειδοποιήσει ότι η Γροιλανδία αποτελεί στόχο εκστρατειών επιρροής.
Αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι οι τακτικές θυμίζουν ρωσικά μοντέλα: συνδυασμός φυσικής παρουσίας, δικτύων και μαζικής διαδικτυακής διάδοσης αφηγήσεων, ώστε μια πολιτική επιλογή να φαίνεται «αναπόφευκτη».
Πρόσφατα, ο Τραμπ όρισε ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, δηλώνοντας πως στόχος του είναι «η Γροιλανδία να γίνει μέρος των ΗΠΑ». Ο αντιπρόεδρος JD Vance, σε επίσκεψή του, ανέφερε ότι οι Γροιλανδοί «θα έχουν αυτοδιάθεση» και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα συνεργαστούν με την Ουάσιγκτον.
Βήμα 2: Το «γλυκό» αμερικανικό πακέτο συμφωνιών
Αν η Γροιλανδία αποκτήσει ανεξαρτησία, το επόμενο βήμα θα ήταν η ένταξή της σε αμερικανική τροχιά. Το ενδεχόμενο να γίνει η Γροιλανδία η 51η πολιτεία των ΗΠΑ απορρίπτεται από 85% των πολιτών, όμως εξετάζονται άλλα σενάρια.
Κομβική θεωρείται μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA), όπως αυτές που έχουν οι ΗΠΑ με Μικρονησία, Νήσους Μάρσαλ και Παλάου: οι ΗΠΑ παρέχουν άμυνα και επιδοτήσεις, ενώ αποκτούν απεριόριστη στρατιωτική παρουσία. Ορισμένοι Γροιλανδοί υποστηρικτές της ανεξαρτησίας βλέπουν θετικά τη συζήτηση, όμως ειδικοί προειδοποιούν ότι ο Τραμπ δεν είναι αξιόπιστος διαπραγματευτής και ότι η Γροιλανδία μπορεί να χάσει χωρίς να κερδίσει ουσιαστικά.
Βήμα 3: Αντάλλαγμα προς την Ευρώπη — ασφάλεια για την Ουκρανία
Η Ευρώπη, και κυρίως η Δανία, θα αντιδράσουν έντονα σε οποιαδήποτε κίνηση αποκοπής της Γροιλανδίας. Ωστόσο, διπλωμάτες εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ μπορεί να παίξουν το χαρτί της ασφάλειας της Ουκρανίας: πιο σκληρές αμερικανικές εγγυήσεις με αντάλλαγμα μεγαλύτερο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.
Ένα τέτοιο «πακέτο ασφαλείας» θα ήταν δύσκολο να απορριφθεί από την Ευρώπη, παρά τις αντιρρήσεις της Κοπεγχάγης.
Βήμα 4: Σενάριο στρατιωτικής επέμβασης
Αν Δανία ή Γροιλανδία πουν «όχι», υπάρχει και το πιο σκοτεινό σενάριο: στρατιωτική κατάληψη. Με δεδομένη την περιορισμένη άμυνα της Γροιλανδίας και την υπάρχουσα αμερικανική παρουσία στη βάση Pituffik, ειδικοί εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ελέγξουν τη Νουούκ «σε λιγότερο από μισή ώρα».
Μια τέτοια ενέργεια θα ήταν παράνομη διεθνώς και πιθανότατα θα οδηγούσε σε βαθιά κρίση στο ΝΑΤΟ. Θα υπονόμευε την εμπιστοσύνη Ευρωπαίων συμμάχων και θα έπληττε σοβαρά τη διεθνή εικόνα και την ασφάλεια των ΗΠΑ.
Προς το παρόν, οι περισσότεροι διπλωμάτες θεωρούν ότι απέχουμε από ένα εχθρικό σενάριο. Ωστόσο, με δεδομένη την απρόβλεπτη φύση του Τραμπ, η ανησυχία στη Δανία —και στη Γροιλανδία των 60.000 κατοίκων— παραμένει έντονη.
13°
